کفیر برای سندرم روده تحریک‌پذیر: آیا می‌تواند علائم را بهبود بخشد؟

آیا کفیر می‌تواند به سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) کمک کند؟مطالعات نشان می‌دهد که مصرف کفیر ممکن است به اصلاح عدم تعادل باکتریایی درگیر در سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) کمک کند و علائم آن را کاهش دهد.
کفیر یک نوشیدنی تخمیری است که معمولاً از ترکیب شیر با دانه‌های کفیر تهیه می‌شود؛ دانه‌هایی که ظاهری شبیه گل‌کلم دارند و از مجموعه‌ای از باکتری‌ها و مخمرها تشکیل شده‌اند.

این دانه‌ها در واقع «غله» نیستند، بلکه ساختارهایی زیستی و زنده هستند که قابلیت تکثیر دارند و فرایند تخمیر را در شیر یا آب انجام می‌دهند.
کفیر را می‌توان با آب یا آب نارگیل نیز تهیه کرد، اما برای این منظور باید از دانه‌های خاص مخصوص کفیر آبی استفاده شود.

کفیر سرشار از باکتری‌های مفید یا همان «پروبیوتیک‌ها» است که می‌توانند به حفظ تعادل فلور میکروبی روده کمک کنند.
سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یک اختلال گوارشی مزمن است که با اختلال در تعادل میان باکتری‌های مفید و مضر در روده همراه است.

چگونه ممکن است کفیر به بهبود علائم IBS کمک کند؟

شایع‌ترین علائم IBS شامل درد شکم، نفخ، و تغییر در الگوی دفع مدفوع است که می‌تواند شامل اسهال، یبوست یا هر دو باشد.
بررسی‌های علمی از جمله یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهند که عدم تعادل میان میکروارگانیسم‌های مفید و مضر در روده می‌تواند در پیدایش IBS نقش داشته باشد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

مصرف مواد غذایی غنی از پروبیوتیک مانند کفیر می‌تواند به بازگرداندن این تعادل کمک کند و در نتیجه، علائم IBS را کاهش دهد.
یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز در سال ۲۰۲۵ نشان داد که کفیر و سایر فرآورده‌های لبنی تخمیری نسبت به دارونماها به‌طور معناداری در بهبود علائم کلی IBS مؤثر بودند.

کفیر برای سندرم روده تحریک‌پذیر: آیا می‌تواند علائم را بهبود بخشد؟

Santiago Urquijo/Getty Images

آیا مصرف کفیر برای افراد مبتلا به IBS خطری دارد؟

بررسی‌ای در سال ۲۰۲۳ گزارش می‌دهد که بیشتر افراد مبتلا به IBS می‌توانند بدون مشکل، به مدت حدود ۸ هفته یا کمتر از پروبیوتیک‌ها استفاده کنند.
با این حال، باید توجه داشت که کفیر تهیه‌شده از شیر حاوی موادی مانند لاکتوز و کربوهیدرات‌های دشوار‌هضم (FODMAPs) است که می‌توانند در برخی افراد علائم IBS را تحریک یا تشدید کنند.

کفیر و دیگر غذاها یا مکمل‌های پروبیوتیکی برای افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف مناسب نیستند و ممکن است خطراتی به‌همراه داشته باشند.
افرادی که به لاکتوز حساسیت دارند یا دچار آلرژی به شیر هستند نیز نباید از کفیر لبنی استفاده کنند و بهتر است به سراغ گزینه‌هایی مانند کفیر آبی یا کفیر نارگیلی بروند که برای گیاه‌خواران نیز مناسب هستند.

چه مقدار کفیر باید برای بهبود علائم IBS مصرف کرد؟

هیچ دوز استاندارد یا رسمی برای مصرف کفیر به‌عنوان درمان IBS وجود ندارد و میزان مناسب برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد.
افرادی که مایل به امتحان کفیر هستند، بهتر است با مقدار بسیار کم روزانه مانند یک قاشق غذاخوری به‌مدت یک هفته شروع کنند.

در صورتی که بدن فرد به این مقدار به‌خوبی پاسخ دهد، می‌توان به‌تدریج مقدار مصرف روزانه را در طول چند هفته افزایش داد.
این رویکرد به دستگاه گوارش اجازه می‌دهد تا خود را با این تغییر تطبیق دهد و احتمال بروز عوارضی مانند نفخ و گاز را کاهش دهد.

افراد مبتلا به IBS پیش از ایجاد هرگونه تغییر غذایی بهتر است با پزشک مشورت کنند.
چنین مشورتی به فرد کمک می‌کند تا کفیر را به‌شکلی ایمن و مناسب با وضعیت سلامتی‌اش وارد رژیم غذایی کند.

آیا کفیر می‌تواند جایگزین دارو در درمان IBS باشد؟

یک مرور علمی در سال ۲۰۲۳ بر نیاز به تحقیقات بیشتر درباره تأثیرات کفیر و سایر پروبیوتیک‌ها در درمان IBS تأکید می‌کند.
در این مطالعات باید انواع مناسب باکتری‌ها، دوزهای مؤثر و ایمنی طولانی‌مدت مشخص شود.

تا زمانی که این اطلاعات در دسترس نباشند، نباید از پروبیوتیک‌ها به‌عنوان جایگزین داروهای تجویز‌شده برای IBS استفاده کرد.
با این حال، افراد می‌توانند در صورت تمایل، با مشورت پزشک، کفیر را به‌عنوان بخشی از رویکرد درمانی جامع وارد رژیم خود کنند.

جایگزین‌های کفیر برای مدیریت علائم IBS چیست؟

بررسی‌ای در سال ۲۰۲۵ به چند ماده غذایی پروبیوتیک دیگر اشاره می‌کند که می‌توانند به مدیریت علائم IBS کمک کنند:

ماست
کامبوچا
کلم ترش (سورکراوت)
کیمچی
تمپه
نان خمیرترش

علاوه بر این، بر اساس مروری در سال ۲۰۲۲، گزینه‌های درمانی دیگر برای IBS شامل موارد زیر هستند:

راهکارهای غذایی مانند:
- افزایش فیبر خوراکی
- پیروی از رژیم بدون گلوتن
- پیروی از رژیم کم‌FODMAP
فعالیت بدنی منظم
استفاده از داروهای بدون نسخه یا تجویزی برای کنترل علائم IBS

آیا پیش از مصرف کفیر برای IBS باید با پزشک مشورت کرد؟

برای افراد مبتلا به IBS یا سایر اختلالات گوارشی، مشورت با پزشک پیش از ایجاد هرگونه تغییر در رژیم غذایی اقدامی عاقلانه است.
وارد کردن کفیر یا سایر غذاهای تخمیری به رژیم ممکن است در برخی افراد علائم را تشدید کند، حتی اگر در دیگران مفید واقع شود.

داشتن یک دفترچه یادداشت غذایی می‌تواند به افراد کمک کند تا الگوهای بین تغییرات رژیم غذایی و شدت یا بهبود علائم IBS را پیگیری کنند.
این رویکرد، ابزاری مهم برای یافتن غذاهای سازگار با بدن و پرهیز از غذاهای محرک است.

خلاصه

کفیر یک نوشیدنی تخمیری غنی از پروبیوتیک است که می‌تواند به بازگرداندن تعادل میکروبی روده در افراد مبتلا به IBS کمک کند.
پژوهش‌ها حاکی از آن هستند که مصرف کفیر یا سایر غذاهای حاوی پروبیوتیک ممکن است به کاهش علائم این بیماری کمک کند.

با این حال، برای درک بهتر نحوه تأثیر کفیر و تعیین باکتری‌های مؤثر، دوز مطلوب، و رژیم مصرف مناسب در درمان IBS، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
برای شروع، فرد می‌تواند مصرف روزانه خود را با مقدار اندکی آغاز کرده و در صورت تحمل، به‌تدریج مقدار آن را افزایش دهد.

گرچه مصرف کفیر برای اغلب افراد بی‌خطر است، اما برای کسانی با ایمنی ضعیف، عدم تحمل لاکتوز یا حساسیت به FODMAPها ممکن است مناسب نباشد.
بنابراین، آگاهی از وضعیت بدنی و مشورت با پزشک پیش از مصرف منظم کفیر، گامی مهم در مدیریت ایمن و مؤثر IBS خواهد بود.

دکتر فرزاد روشن ضمیر

دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: