کووید با پیری سریع‌تر رگ‌های خونی، به‌ویژه در زنان، مرتبط است

شواهد جدید نشان می‌دهد ابتلا به کووید-۱۹ می‌تواند باعث سفت شدن عروق و تسریع روند پیری عروق خونی شود. این یافته اهمیت زیادی دارد زیرا سلامت عروق نقشی کلیدی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی و سکته‌های مغزی ایفا می‌کند و تغییرات پنهان عروقی در مراحل اولیه ممکن است قابل اصلاح باشند. از زمان شروع همه‌گیری کووید-۱۹ در ژانویه ۲۰۲۰، تخمین زده می‌شود حدود ۷۶۸ میلیون نفر در سراسر جهان به این ویروس مبتلا شده باشند و بخش قابل‌توجهی از آن‌ها عوارض طولانی‌مدت یا اصطلاحاً کووید طولانی را تجربه کرده‌اند.

اثرات فراتر از سیستم تنفسی

در حالی که کووید-۱۹ در ابتدا به‌عنوان یک بیماری تنفسی شناخته شد، مطالعات گذشته نشان داده‌اند که این ویروس می‌تواند سیستم‌های دیگر از جمله دستگاه گوارش، سیستم عصبی و به‌ویژه سیستم قلبی‌عروقی را تحت‌تأثیر قرار دهد. این پیامدها می‌توانند حتی پس از بهبودی ظاهری نیز باقی بمانند و باعث تغییرات مزمن در عملکرد عروق شوند. دکتر رزا ماریا برونو، استاد داروسازی در دانشگاه پاریس، تأکید می‌کند که ویروس SARS-CoV-2 قادر است سلول‌های عروقی را به‌طور مستقیم آلوده کرده و باعث بروز عوارض قلبی‌عروقی حاد شود و این مسئله اهمیت شناسایی زودهنگام تغییرات عروقی را برجسته می‌کند.

مطالعه جدید و یافته‌های کلیدی آن

مطالعه‌ای که اخیراً در مجله European Heart Journal منتشر شد نشان داد افرادی که حتی موارد خفیف کووید-۱۹ را تجربه کرده‌اند، عروق سفت‌تری نسبت به افرادی دارند که هرگز مبتلا نشده‌اند. این سفتی عروقی در زنان و افراد با کووید طولانی بیش از سایر گروه‌ها مشاهده شد. دانشمندان معتقدند این سفتی عروقی می‌تواند معادل با پیر شدن زودرس عروق به میزان تقریبی پنج سال باشد که در آینده خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش می‌دهد.

طراحی مطالعه و روش اندازه‌گیری

در این پژوهش داده‌های پزشکی ۲۳۹۰ نفر از ۱۶ کشور مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و افراد بر اساس شدت ابتلا به چهار گروه تقسیم شدند: مبتلایان غیر بستری، بستری در بخش عادی، بستری در ICU و افراد بدون سابقه ابتلا. این طراحی چندمرکزی به نتایج اعتبار بالایی می‌بخشد. محققان برای سنجش سن عروقی از شاخص سرعت موج نبض کاروتید-فمورال (PWV) استفاده کردند که سرعت حرکت موج فشار خون بین شریان گردنی و شریان‌های پا را اندازه‌گیری می‌کند و معیاری معتبر برای سنجش سختی عروق محسوب می‌شود.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

مفهوم سن عروقی و اهمیت آن

به گفته برونو، «سن عروقی» مفهومی ساده اما مهم است: عروق ممکن است پیرتر از سن تقویمی فرد باشند و این امر خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. هرچه PWV بالاتر باشد، سفتی عروق بیشتر و سن عروقی بالاتر خواهد بود. در پایان مطالعه مشخص شد حتی افرادی با موارد خفیف کووید عروق سفت‌تری نسبت به گروه کنترل داشتند و این مسئله ارتباط مستقیمی با خطرات متابولیک و قلبی‌عروقی آینده دارد.

تفاوت‌های جنسیتی و اثرات در زنان

یافته‌ها نشان دادند که زنان نسبت به مردان افزایش بیشتری در PWV داشتند، به‌ویژه زنانی که کووید طولانی را تجربه کرده بودند. این تفاوت ممکن است به پاسخ ایمنی قوی‌تر زنان برگردد که هرچند در برابر عفونت حاد محافظت‌کننده است، اما می‌تواند آسیب عروقی بیشتری در طولانی‌مدت ایجاد کند. به‌طور متوسط، زنانی که کووید خفیف داشتند افزایش ۰٫۵۵ متر بر ثانیه در PWV را نشان دادند که معادل با پیری عروقی پنج‌ساله است و این تغییر خطر سکته قلبی و مغزی را در آینده بالا می‌برد.

پیامدهای بالینی و فرصت‌های مداخله

پزشکان قلب تأکید می‌کنند که این نتایج اهمیت پایش دقیق‌تر فشار خون، چربی خون و سبک زندگی پس از ابتلا به کووید را نشان می‌دهد. از آنجا که سن عروقی قابل اندازه‌گیری و اصلاح است، مداخلات به‌موقع می‌توانند از بروز عوارض دیررس قلبی‌عروقی پیشگیری کنند. به گفته دکتر کریستوفر یی، جراح عروق، حتی مشاهده این تغییرات در موارد خفیف و غیر بستری نشان می‌دهد که پیامدهای قلبی‌عروقی کووید محدود به بیماران شدید نیست و باید در سطح جمعیت مورد توجه قرار گیرد.

اهمیت پایش و پیشگیری در آینده

نتایج این پژوهش یکی از قوی‌ترین شواهد تا امروز درباره اثرات عروقی کووید-۱۹ به‌ویژه در زنان است و نشان می‌دهد پیری زودرس عروق می‌تواند سال‌ها قبل از بروز سکته یا زوال عقل قابل‌شناسایی باشد. این یافته‌ها نیاز به برنامه‌های غربالگری اختصاصی برای زنان و بیماران با کووید طولانی را برجسته می‌کند. با توجه به این‌که این آسیب‌ها قابل اصلاح هستند، پایش مداوم عروق و مدیریت عوامل خطر می‌تواند فرصت ارزشمندی برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی در سال‌های آینده فراهم کند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: