تا نوامبر ۲۰۲۵، اجماع سازمان‌های بهداشتی نشان می‌دهد که واکسن‌های کووید-۱۹ تأثیری بر باروری ندارند. با این حال، برخی محققان معتقدند که برای درک کامل اثرات احتمالی بلندمدت این واکسن‌ها بر سلامت باروری، نیاز به مطالعات دقیق‌تر و طولانی‌مدت وجود دارد. باروری به توانایی طبیعی برای باردار شدن یا القای بارداری اشاره دارد. ناباروری زمانی تعریف می‌شود که یک زوج پس از گذشت بیش از یک سال تلاش برای بارداری بدون استفاده از روش‌های پیشگیری، موفق به این امر نشوند¹.
باروری زنان و واکسن کووید-۱۹
باروری زنان به توانایی طبیعی یک فرد برای باردار شدن اشاره دارد که عوامل بیولوژیکی، هورمونی و محیطی متعددی در آن نقش دارند. با وجود نگرانی‌های عمومی و ادعاهای برخی افراد در مورد تأثیر منفی واکسن‌ها بر باروری زنان، شواهد موجود تا به امروز این نگرانی‌ها را تأیید نمی‌کند.
موضع سازمان‌های بهداشتی و نتایج تحقیقات
سازمان‌هایی مانند مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) و کالج آمریکایی متخصصین زنان و زایمان (ACOG) بر این باورند که واکسن‌های کووید-۱۹ تأثیری بر باروری زنان ندارند.1 تولیدکنندگان واکسن‌های تأیید شده توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) از جمله COMINARTY (فایزر-بیونتک)، مدرنا، SPIKEVAX، و NUVAXOVID نیز مدعی هستند که محصولات آن‌ها تأثیری بر باروری زنان ندارند.
- مطالعات جمعیت‌شناختی در سال ۲۰۲۴ نشان دادند که واکسن‌های کووید-۱۹ هیچ تأثیر قابل توجهی بر نرخ باروری زنان در بیش از ۱۰۰ کشور بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ نداشته‌اند.
- یک بازبینی در سال ۲۰۲۴ تأکید کرد که واکسن‌های کووید-۱۹ بر باروری زنان تأثیری ندارند و خطر سقط جنین یا از دست دادن بارداری را افزایش نمی‌دهند.
- در یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ بر روی ۸۰ زن، نتیجه گرفته شد که واکسن‌ها تأثیری بر باروری نداشته‌اند.
با وجود این یافته‌ها، برخی محققان خواستار مطالعات دقیق‌تری درازمدت بر روی انسان هستند تا اثرات احتمالی واکسن بر سلامت جنین، سمیت ژنتیکی و سلامت اسپرم به طور کامل روشن شود.
باروری مردان و واکسن کووید-۱۹
باروری مردان به توانایی اسپرم برای لقاح طبیعی تخمک و القای بارداری اشاره دارد. سه پارامتر کلیدی اسپرم در باروری مردان نقش اساسی دارند: تعداد (تعداد سلول‌های اسپرم)، تحرک (سرعت و کارایی حرکت اسپرم)، و کیفیت (قابلیت زنده ماندن و عملکرد موفقیت‌آمیز اسپرم).
واکسن و پارامترهای اسپرم
CDC و چندین مطالعه بزرگ اعلام کرده‌اند که واکسن کووید-۱۹ تأثیری بر باروری مردان ندارد.
- یک بازبینی در سال ۲۰۲۴ از ۲۴ مطالعه نشان داد که واکسن‌های کووید-۱۹ هیچ اثر منفی بر باروری، سلامت باروری یا پارامترهای اسپرم مردان نداشته‌اند.
- بازبینی‌های دیگر در سال ۲۰۲۲ نیز تأیید کردند که واکسن‌ها بر تعداد، تحرک یا کیفیت اسپرم تأثیر منفی نمی‌گذارند.
عفونت کووید-۱۹ و تأثیر کوتاه‌مدت
برخلاف واکسن، شواهد نشان می‌دهد که عفونت فعال کووید-۱۹ ممکن است تأثیرات کوتاه‌مدتی بر باروری مردان داشته باشد.
- مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲ نشان داد که مردان مبتلا به کووید-۱۹ تا ۶۰ روز پس از عفونت، نرخ باروری پایین‌تری داشتند.
- بازبینی‌ها نیز تأکید کردند که عفونت کووید-۱۹ بر پارامترهای کلیدی اسپرم از جمله تعداد، کیفیت و تحرک تأثیر می‌گذارد.
- این اثرات احتمالی به دلیل تأثیرات التهابی کووید-۱۹ بر رگ‌های خونی و بافت‌های بیضه است، زیرا این بافت‌ها دارای سلول‌های میزبان هستند که معمولاً توسط ویروس SARS-CoV-2 مورد هدف قرار می‌گیرند.
این اثرات ناشی از عفونت به احتمال زیاد کوتاه‌مدت هستند؛ اما در صورت تداوم مشکل در باروری پس از گذشت ۶۰ روز از عفونت، توصیه می‌شود با پزشک مشورت شود.
تأثیر واکسن بر درمان‌های باروری
درمان‌های باروری که به عنوان فناوری کمک باروری (ART) شناخته می‌شوند، شامل فرآیندهای پزشکی هستند که در آن‌ها اسپرم و تخمک در خارج از بدن مورد بررسی قرار می‌گیرند، مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF).
- یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ تفاوت معنی‌داری در کیفیت اسپرم یا تخمک بین افراد واکسینه‌شده و واکسینه‌نشده که تحت IVF قرار گرفتند، پیدا نکرد.
- یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ بر روی زنان تحت انتقال جنین منجمد IVF (IVF-FET) نشان داد که دریافت واکسن کووید-۱۹ قبل از تحریک تخمدان با کاهش جزئی در موفقیت IVF-FET همراه بوده است.
- با این حال، محققان این مطالعه نتیجه گرفتند که دریافت واکسن بیش از ۹۰ روز قبل از تحریک تخمدان ممکن است این اثرات احتمالی را کاهش دهد.
به طور کلی، برای درک بهتر رابطه بین واکسن‌های کووید-۱۹ و درمان‌های لقاح، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر در مورد تزریق واکسن کووید-۱۹ و اثرات احتمالی آن بر باروری خود مطمئن نیستید، توصیه می‌شود با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی صحبت کنید.
همچنین، اگر شما و شریک زندگیتان بیش از ۱۲ ماه برای بارداری تلاش کرده‌اید، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است برای ارزیابی ناباروری، معاینه فیزیکی و آزمایش‌های خاصی را تجویز کند.
- برای مردان: معمولاً شامل تجزیه و تحلیل مایع منی است.
- برای زنان: ممکن است شامل کیت‌های تست تخمک‌گذاری خانگی، سونوگرافی، هیستروسالپنگوگرافی یا تست هورمون محرک فولیکول ($FSH$) باشد.
نتیجه‌گیری
باروری به توانایی شما برای باردار شدن اشاره دارد و سازمان‌های بهداشتی و مطالعات بزرگ به این نتیجه رسیده‌اند که واکسن‌های کووید-۱۹ تأثیری بر باروری زنان یا مردان ندارند. با این حال، برخی محققان بر این باورند که برای درک بهتر اثرات بلندمدت واکسن‌ها بر سلامت باروری، به تحقیقات بیشتری نیاز است. اگر در مورد تأثیر واکسن بر باروری خود نگران هستید، با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید.
- Banoun H. (2023). mRNA: Vaccine or gene therapy? The safety regulatory issues.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10342157/ - COMIRNATY® (COVID-19 Vaccine, mRNA) injectable suspension, for intramuscular use. (2025).
https://www.fda.gov/media/151707/download - COVID-19 vaccination for people who would like to have a baby. (2024).
https://www.cdc.gov/covid/vaccines/planning-for-pregnancy.html?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/planning-for-pregnancy.html - COVID-19 vaccines and pregnancy: Conversation guide. (2025).
https://www.acog.org/programs/immunization-infectious-disease-public-health/tools-and-resources/covid-19-vaccines-and-pregnancy-conversation-guide-for-clinicians - Fradkin MA, et al. (2024). IVF outcomes pre- and post-anti-COVID-19 vaccination: Are there any differences?
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1642431X24000251 - Infertility. (2024).
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infertility - Leslie SW, et al. (2024). Male infertility.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562258/ - Li G, et al. (2023). Effects of SARS-CoV-2 vaccines on sperm quality: Systematic review.
https://publichealth.jmir.org/2023/1/e48511 - Liu D, et al. (2025). Associations between inactivated COVID-19 vaccination status and timing and fertility and pregnancy outcomes following frozen-thawed embryo transfer: A prospective cohort study.
https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2025.1587251/full - Ma Y-C, et al. (2022). The effect of COVID-19 vaccines on sperm parameters: A systematic review and meta-analysis.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10411248/ - Moderna COVID-19 Vaccine. (2025).
https://www.fda.gov/media/167208/download?attachment - NUVAXOVIDTM (COVID-19 Vaccine, Adjuvanted) injectable suspension, for intramuscular use. (2025).
https://www.fda.gov/files/vaccines%2C%20blood%20%26%20biologics/published/Package-Insert-and-Patient-Package-Insert-NUVAXOVID.pdf - Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine suspension for injection, for intramuscular use. (2024).
https://www.fda.gov/media/167211/download?attachment - SPIKEVAX (COVID-19 Vaccine, mRNA) injectable suspension, for intramuscular use. (2025).
https://www.fda.gov/media/155675/download?attachment - Thakeb N, et al. (2025). Female fertility potential after coronavirus disease 2019 vaccinations.
https://journals.lww.com/aamj/fulltext/2025/07000/female_fertility_potential_after_coronavirus.15.aspx - Wenzel E, et al. (2024). Impact of COVID-19 vaccination on female fertility.
https://link.springer.com/article/10.1007/s43032-024-01717-2 - Wesselink AK, et al. (2022). A prospective cohort study of COVID-19 vaccination, SARS-CoV-2 infection, and fertility.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8807200/ - Wong JY, et al. (2022). Myths versus facts: COVID-19 vaccine effects on pregnancy, fertility, and menstruation.
https://bcmj.org/special-feature-covid-19/myths-versus-facts-covid-19-vaccine-effects-pregnancy-fertility-and - Zaçe D, et al. (2022). The impact of COVID-19 vaccines on fertility: A systematic review and meta-analysis.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9464596/ - https://www.healthline.com/health/vaccinations/covid-vaccine-and-fertility#takeaway
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
