زرد شدن دندانها میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. در حالی که برخی عوامل مانند غذاها و دخانیات شناختهشده هستند، عوامل دیگری ممکن است شما را شگفتزده کنند. نازک شدن یا آسیب دیدن مینای دندان باعث میشود عاج دندان که بهطور طبیعی زردرنگ است، بیشتر نمایان شود.
دندانها میتوانند به دلایل زیر زرد شوند: غذاها، نوشیدنیها و دخانیات. همچنین نازک شدن یا آسیب دیدن سطح بیرونی دندان میتواند باعث نمایان شدن عاج زرد زیر آن شود.
۱. غذا و نوشیدنی
بهطور کلی، غذاهای تیرهرنگ بیشتر از غذاهای روشن باعث ایجاد لکه روی دندان میشوند. نمونههایی از غذاها و نوشیدنیهای لکهزا شامل موارد زیر هستند:
-
شراب
اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشنضمیر ← -
قهوه
-
چای
-
هویج
-
پرتقال
-
میوههای تیره مانند انواع توت
-
شیرینبیان
-
شکلات
-
سس سویا
-
سس گوجهفرنگی
-
زردچوبه

Moyo Studio / Getty Images
۲. دخانیات
قطران و نیکوتین موجود در محصولات دخانی، چه سیگار کشیده شوند و چه جویده شوند، میتوانند منجر به زرد شدن دندانها شوند.
۳. افزایش سن
عاج دندان که به رنگ زرد متمایل است، درست زیر مینای دندان قرار دارد. با افزایش سن، ساییدگی مینای دندان طبیعی است. هرچه مینای دندان نازکتر شود، عاج زرد بیشتر نمایان میگردد.
۴. ژنتیک
همانطور که ژنها بر رنگ پوست، مو و چشمها تأثیر میگذارند، بر رنگ دندانها نیز اثر دارند. ژنتیک میتواند باعث مینای نازکتر شود و در نتیجه عاج زرد بیشتر به چشم بیاید.
۵. شرایط پزشکی
برخی بیماریهای ارثی میتوانند بر رنگ دندان تأثیر بگذارند، از جمله:
-
پورفیری (گروهی از اختلالات ناشی از تجمع مواد شیمیایی طبیعی در بدن)
-
دنتینوژنز و آملوژنز (اختلالات رشد دندان)
دیگر شرایط پزشکی که ممکن است به زردی دندانها کمک کنند شامل موارد زیر هستند:
-
تب شدید در زمانی که دندانها هنوز در حال رشد هستند
-
زردی نوزادی (تجمع بیلیروبین در بدن نوزاد)
۶. بهداشت نامناسب دهان
مسواک نزدن و نخدندان نکشیدن میتواند باعث تجمع پلاک و جرم روی دندانها شود که در طول زمان به زرد شدن آنها منجر خواهد شد.
۷. دندانقروچه
ساییدن دندانها به هم میتواند باعث ساییدگی و آسیب مینا شود و در نتیجه به حساسیت و تغییر رنگ دندانها بیانجامد.
۸. درمانهای پزشکی
برخی داروها میتوانند به تغییر رنگ دندانها منجر شوند، از جمله:
-
آنتیبیوتیکها مانند تتراسایکلین و آموکسیسیلین
-
داروهای استنشاقی مانند سالمترول، فلوتیکازون و بودزوناید
-
مواد ضدعفونیکننده مانند کلرهگزیدین و تریکلوزان
برخی درمانهای سرطان که ممکن است باعث زرد شدن دندانها شوند شامل موارد زیر هستند:
-
شیمیدرمانی
-
پرتودرمانی به ناحیه سر و گردن
۹. محصولات بهداشت دهان و دندان
ترکیبات موجود در بعضی محصولات بهداشت دهان میتوانند موجب لکهدار شدن دندانها شوند، از جمله:
-
کلرید ستیلپریدینیوم
-
نمکهای مس
-
کلرهگزیدین
-
فلوراید بیشازحد (از مکملها، خمیردندانها، دهانشویهها یا منابع محیطی)
پراکسید هیدروژن یک عامل اکسیدکننده است که دندانپزشکان از آن برای سفید کردن دندانها استفاده میکنند. اما اگر بهطور نادرست به کار رود، میتواند مینای دندان را آسیب بزند و موجب تغییر رنگ شود.
۱۰. آسیبدیدگی (تروما)
آسیب به دندان میتواند منجر به تغییر رنگ زرد یا خاکستری شود. این تغییر رنگ ممکن است بلافاصله پس از آسیب رخ دهد یا بهتدریج در طول زمان ایجاد شود.
چه کاری میتوانید برای دندانهای زرد انجام دهید؟
اگر دندانهایتان شروع به زرد شدن کردهاند، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
-
استفاده از خمیردندان یا نوارهای سفیدکننده بدون نسخه (با مهر تأیید انجمن دندانپزشکی آمریکا)
-
استفاده از ژلهای سفیدکننده خانگی تجویز شده توسط دندانپزشک
-
انجام روشهای سفیدکننده در مطب دندانپزشک
چگونه میتوان از زرد شدن دندانها جلوگیری کرد؟
شما نمیتوانید ژنتیک یا روند پیری را تغییر دهید، اما اقداماتی برای پیشگیری یا کاهش تغییر رنگ دندانها وجود دارد:
-
رعایت بهداشت دهان: مسواک زدن دو بار در روز به مدت دو دقیقه و نخدندان کشیدن روزانه
-
محدود کردن مصرف غذاهای لکهزا و مسواک زدن بلافاصله پس از مصرف آنها
-
معاینات منظم دندانپزشکی
-
خودداری از سیگار کشیدن یا جویدن دخانیات
-
افزودن کمی شیر به قهوه یا چای
-
استفاده از نی هنگام نوشیدن قهوه یا چای سرد، آبمیوه، نوشیدنیهای ورزشی، نوشابه و سایر نوشیدنیهای گازدار
-
جویدن آدامس بدون قند برای خنثی کردن اسیدهای دهان
-
مصرف غذاهای پرفیبر مانند لوبیا و سبزیجات برگدار برای کاهش سطح اسید و افزایش ترشح بزاق که به تمیز شدن دندانها کمک میکند
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنید؟
برای حفظ سلامت کلی دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک اهمیت دارد. همه لکههای دندان قابلحذف نیستند. اگر درباره تغییر رنگ دندانها نگران هستید، دندانپزشک میتواند دیدگاه واقعبینانهای درباره آنچه باید انتظار داشته باشید به شما بدهد. همچنین او میتواند علت را مشخص کند و مناسبترین روش درمانی را پیشنهاد دهد.
همچنین پس از هرگونه آسیب به دهان یا در صورت تجربه حساسیت دندان، درد یا مشکل در جویدن باید در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Mark AM. Getting whiter teeth. The Journal of the American Dental Association. 2020;151(10).
- Kahler B. Present status and future directions - managing discoloured teeth. Int Endod J. 2022;55(Suppl 4):922-950. doi:10.1111/iej.13711
- Howen M. Yellowing of teeth: the common discoloration of dental concern in an individual. Annals and Essences of Dentistry. 2024;16(1):1-2.
- Tufts Now. What causes discolored teeth and is there any way to cure or prevent staining?
- MedlinePlus. Tooth – abnormal colors.
- Campus G. Niu JY, Sezer B, Yu OY. Prevention and management of dental erosion and decay. BMC Oral Health 24, 468 (2024). doi:10.1186/s12903-024-04257-y
- Wang J, Zou D, Li Y, Liu P, Guo C. Drug-induced tooth discoloration: an analysis of the US Food and Drug Administration adverse event reporting system. Front Pharmacol. 2023;14:1161728. doi:10.3389/fphar.2023.1161728
- Canadian Cancer Society. Dental problems.
- Klarić Sever E, Tarle A, Soče M, Grego T. Direct radiotherapy-induced effects on dental hard tissue in combination with bleaching procedure. Front Dent Med. 2021;2:714400. doi:10.3389/fdmed.2021.714400
- Jackson BA, Taylor CD. Sudden onset of tooth discoloration. J Clin Aesthet Dermatol. 2019;12(10):12-13.
- Kheirabadi N, Parirokh M, Fereidooni R, Manochehrifar H. Resolved tooth discolouration following root fracture employing a conservative approach: a case report. Iran Endod J. 2019;14(2):166-170. doi:10.22037/iej.v14i2.23849
- https://www.verywellhealth.com/yellow-teeth-causes-11777198
