قارچها بهدلیل ترکیب تغذیهای منحصربهفرد خود، یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین مواد غذایی برای گنجاندن در یک الگوی تغذیه سالم برای قلب هستند. بافت نسبتاً گوشتی قارچ پخته باعث میشود جایگزین مناسبی برای گوشت در بسیاری از غذاها باشد و بتوان از آن بهجای گوشت چرخکرده در تاکو، کتلت، همبرگر و انواع غذاهای خانگی استفاده کرد.
در ادامه با سه ماده مغذی کلیدی موجود در قارچ آشنا میشوید که نقش مهمی در حمایت از سلامت قلب دارند.
نکات کلیدی
- قارچها سرشار از ترکیبات محافظ قلب هستند.
- برخی مواد مغذی خاص در قارچ میتوانند به کاهش چربی خون و سلامت عروق کمک کنند.
- مصرف منظم قارچ میتواند بخشی مؤثر از یک رژیم غذایی قلبدوست باشد.

۱. ارگوتیونئین؛ آنتیاکسیدانی کمیاب و قدرتمند
یکی از جالبترین ویژگیهای تغذیهای قارچها، ترکیب اسیدهای آمینه آنهاست. قارچها یکی از غنیترین منابع غذایی ارگوتیونئین محسوب میشوند؛ اسید آمینهای که خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارد.
مطالعات علمی نشان دادهاند که دریافت بیشتر ارگوتیونئین با کاهش سطح تریگلیسیرید خون و کاهش تجمع پلاک در دیواره رگها ارتباط دارد؛ دو عاملی که نقش کلیدی در پیشگیری از بیماریهای قلبی ایفا میکنند. همچنین مشاهده شده افرادی که میزان دریافت غذایی و سطح خونی بالاتری از این ترکیب دارند، از عملکرد بهتر قلب و عروق و خطر کمتر مرگ زودرس ناشی از بیماریهای قلبی برخوردارند.
اگرچه اغلب انواع قارچ حاوی ارگوتیونئین هستند، اما قارچ صدفی شاهی، مایتاکه، قارچ صدفی و شیتاکه از نظر میزان این ترکیب، غنیتر به شمار میروند.
۲. فیبر؛ حمایت دوگانه از قلب و گوارش
قارچها حاوی دو نوع فیبر محلول و نامحلول هستند که هر دو برای سلامت عمومی بدن اهمیت دارند. با این حال، فیبر محلول نقش ویژهای در سلامت قلب ایفا میکند.
یکی از انواع فیبر محلول موجود در قارچ، بتاگلوکان است. این فیبر در دستگاه گوارش حالتی ژلمانند ایجاد میکند که به کلسترول و تریگلیسیرید متصل میشود. این فرآیند باعث کاهش جذب این چربیها در جریان هضم شده و در نهایت به کاهش سطح کلسترول خون کمک میکند. چنین اثری میتواند بهطور مستقیم خطر بیماریهای قلبی و گرفتگی عروق را کاهش دهد.
۳. ویتامین دی؛ ریزمغذی حیاتی برای قلب
کمبود ویتامین دی در میان بسیاری از افراد شایع است و این کمبود با مشکلات مختلف قلبی از جمله بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی و بینظمی ضربان قلب ارتباط دارد.
مواد غذایی کمی بهطور طبیعی حاوی ویتامین دی هستند، اما قارچها در این میان یک استثنا محسوب میشوند. تمام قارچها مقداری ویتامین دی دارند و برخی انواع آنها با قرار گرفتن در معرض نور فرابنفش، میزان بیشتری از این ویتامین را تولید میکنند. مصرف چنین قارچهایی میتواند به بهبود سطح ویتامین دی و حمایت از سلامت قلب کمک کند.
چگونه مصرف قارچ را در رژیم غذایی افزایش دهیم؟
افزودن قارچ به برنامه غذایی روزانه میتواند ساده و لذتبخش باشد. ایدههای زیر به شما کمک میکند مصرف قارچ را بیشتر کنید، بدون آنکه رژیم غذاییتان یکنواخت شود:
- قارچها را با کمی روغن زیتون و پیاز تفت دهید و در دقایق پایانی ادویههایی مانند پودر فلفل و زیره اضافه کنید. سپس با آبلیمو تازه مخلوط کرده و داخل نان ذرت گرم همراه با سبزی تازه سرو کنید.
- سسی ساده از سرکه انگور قرمز، روغن زیتون، نمک، فلفل و سیر رندهشده آماده کنید. قارچهای خردشده را به آن اضافه کرده و حدود نیم ساعت مزهدار کنید، سپس روی نان سبوسدار میل کنید.
- قارچها را با سرکه بالزامیک، روغن زیتون فرابکر، نمک و فلفل ترکیب کرده و در فر کبابی کنید. پس از پخت، با آویشن تازه مخلوط کنید.
جمعبندی نهایی
قارچها ماده غذایی سادهای هستند که میتوانند تأثیر بزرگی بر سلامت قلب داشته باشند. وجود ترکیباتی مانند ارگوتیونئین، فیبر محلول و ویتامین دی باعث میشود قارچها به کاهش التهاب، بهبود چربی خون و حمایت از عملکرد قلب کمک کنند. با جایگزین کردن بخشی از مصرف گوشت با قارچ و استفاده خلاقانه از آن در غذاهای روزمره، میتوان گامی مؤثر در جهت حفظ سلامت قلب برداشت.
سؤالات متداول
آیا همه انواع قارچ برای قلب مفید هستند؟
بیشتر انواع قارچ خواص مفیدی برای قلب دارند، اما قارچهایی مانند شیتاکه، صدفی و مایتاکه از نظر برخی ترکیبات مفید غنیتر هستند.
آیا قارچ میتواند جایگزین گوشت شود؟
از نظر بافت و برخی ویژگیهای تغذیهای، قارچ میتواند در بسیاری از غذاها جایگزین بخشی از گوشت شود، اما برای تأمین کامل پروتئین باید تنوع غذایی رعایت شود.
مصرف قارچ چقدر باید باشد؟
مصرف منظم قارچ، چند بار در هفته، میتواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای قلب باشد، بدون اینکه نیاز به مصرف افراطی وجود داشته باشد.
آیا ویتامین دی قارچ برای بدن کافی است؟
قارچ میتواند به افزایش دریافت ویتامین دی کمک کند، اما در صورت کمبود شدید، ممکن است نیاز به منابع غذایی دیگر یا مکمل وجود داشته باشد.
بهترین روش پخت قارچ برای حفظ خواص آن چیست؟
پخت ملایم مانند تفتدادن کوتاه یا کبابی کردن با روغن سالم، بهترین روش برای حفظ ارزش غذایی قارچ است.
- Beelman RB, Kalaras MD, Phillips AT, Richie JP Jr. Is ergothioneine a 'longevity vitamin' limited in the American diet?. J Nutr Sci. 2020;9:e52. doi:10.1017/jns.2020.44
- Rauf A, Joshi PB, Ahmad Z, et al. Edible mushrooms as potential functional foods in amelioration of hypertension. Phytother Res. 2023;37(6):2644-2660. doi:10.1002/ptr.7865
- Smith E, Filip Ottosson, Hellstrand S, et al. Ergothioneine is associated with reduced mortality and decreased risk of cardiovascular disease. Heart. 2019;106(9):691-697. doi:10.1136/heartjnl-2019-315485
- Ba DM, Ssentongo P, Beelman RB, Muscat J, Gao X, Richie JP. Higher mushroom consumption is associated with lower risk of cancer: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Adv Nutr. 2021;12(5):1691-1704. doi:10.1093/advances/nmab015
- Palacios C, Gonzalez L. Is vitamin D deficiency a major global public health problem?. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;144 Pt A:138-145. doi:10.1016/j.jsbmb.2013.11.003
- Cosentino N, Campodonico J, Milazzo V, et al. Vitamin D and cardiovascular disease: current evidence and future perspectives. Nutrients. 2021;13(10):3603. doi:10.3390/nu13103603
- Cardwell G, Bornman JF, James AP, Black LJ. A review of mushrooms as a potential source of dietary vitamin D. Nutrients. 2018;10(10):1498. doi:10.3390/nu10101498
- https://www.verywellhealth.com/mushrooms-for-heart-health-7965309
