بربرین یک ترکیب طبیعی است که محققان در حال بررسی پتانسیل آن در حمایت از کاهش وزن، تنظیم سطوح قند خون سالم و کاهش کلسترول هستند. این مکمل ممکن است به کاهش اندازه دور کمر، شاخص توده بدنی (BMI) و تنظیم اشتها کمک کند، اما تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را برای کاهش وزن دریافت نکرده است. اگر باردار هستید، دارو مصرف میکنید یا قرار است جراحی داشته باشید، باید قبل از مصرف بربرین با پزشک خود مشورت نمایید.
۱. افزایش بافت چربی قهوهای (BAT)
تحقیقات نشان میدهند که بربرین میتواند با افزایش میزان بافت چربی قهوهای (BAT) به کاهش وزن کمک کند.¹ این نوع بافت به بدن کمک میکند تا کالریها را برای تولید انرژی بسوزاند، فرآیندی که میتواند از ایجاد کمبود کالری (سوزاندن کالری بیشتر از مصرف) حمایت کند. افزایش فعالیت BAT به معنای افزایش ترموژنز (تولید گرما) در بدن است که به طور مستقیم بر میزان کالری مصرفی روزانه تأثیر میگذارد.
۲. تنظیم هورمونهای روده
بربرین به تنظیم هورمونهای روده کمک میکند، که این عملکرد میتواند کاهش وزن را تسهیل کرده و در درمان مقاومت به انسولین مفید باشد.² مطالعات نشان میدهند که مصرف تقریباً ۵۰۰ میلیگرم بربرین به صورت روزانه ممکن است به متعادلسازی تنوع میکروبهای روده کمک کند.³ تعادل در میکروبیوتای روده با بهبود متابولیسم و کاهش ذخیره چربی مرتبط است.
۳. کاهش سرعت تولید سلولهای چربی جدید
مطالعات متعددی نشان میدهند که بربرین میتواند ژنهایی را که به بدن اجازه تولید سلولهای چربی جدید را میدهند، مهار کند.³ همچنین، بربرین آنزیمی در بدن به نام AMP کیناز (AMP Kinase) را فعال میسازد که به چربیسوزی کمک میکند و از ذخیره سلولهای چربی جدید جلوگیری مینماید.⁴ این دو مکانیسم به صورت همزمان، هم تولید سلولهای چربی را متوقف کرده و هم سوخت و ساز چربیهای موجود را تسریع میبخشند.
۴. تنظیم اشتها و افزایش احساس سیری
بربرین بر هورمونهای لپتین و آدیپونکتین تأثیر میگذارد.³² این هورمونها نقش حیاتی در تنظیم اشتها دارند و باعث میشوند فرد برای مدت طولانیتری احساس سیری کند. تأثیر بربرین بر این هورمونها میتواند به کاهش مصرف کلی کالری و تسهیل در پایبندی به یک رژیم غذایی کمکالری کمک کند.
نحوه مصرف بربرین برای کاهش وزن
بربرین به شکل کپسول، پودر یا قرصهای ژلاتینی (گامی) در دسترس است. با این حال، جذب بربرین توسط بدن معمولاً ضعیف است. توصیه میشود به دنبال مکملهایی باشید که حاوی فیتوزومهای بربرین هستند، زیرا بدن این نوع را بهتر جذب میکند.⁵⁶
هیچ توصیه رسمی برای دوز صحیح بربرین به منظور کاهش وزن وجود ندارد، چرا که هنوز برای این هدف تأیید نشده است. با این حال، بسیاری از مطالعات از دوزهای ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلیگرم در روز استفاده کردهاند.³ برخی افراد برای کاهش وزن، بربرین را در دوزهای تقسیم شده ۵۰۰ میلیگرمی، دو تا سه بار در روز به صورت خوراکی مصرف کردهاند.³⁷ دوزهای بالاتر ممکن است خطر عوارض جانبی مربوط به معده مانند تهوع، اسهال و استفراغ را افزایش دهد. بهتر است مصرف را با دوز پایینتر شروع کرده و تحمل بدن خود را نسبت به آن بررسی کنید و همچنین توصیه میشود بربرین را همراه با غذا مصرف کنید تا درد یا ناراحتی معده کاهش یابد.
شاید لازم باشد بربرین را برای هشت هفته تا چند ماه مصرف کنید تا تأثیر قابل توجهی در کاهش وزن مشاهده شود.⁸⁹ اگر داروهای دیگری مصرف میکنید یا دارای بیماری زمینهای هستید، بهتر است قبل از مصرف بربرین با پزشک خود صحبت کنید.
عوارض جانبی بربرین
اگرچه بربرین به طور کلی به خوبی تحمل میشود، اما ممکن است عوارض جانبی زیر را به همراه داشته باشد:¹⁰
- درد معده
- نفخ
- یبوست یا اسهال
- تهوع
- استفراغ
- کاهش اشتها
آیا بربرین یک جایگزین طبیعی برای اوزمپیک است؟
برخی افراد به بربرین لقب “اوزمپیک طبیعت” دادهاند و ادعا میکنند که این مکمل به مهار اشتها کمک کرده و میتواند از کاهش وزن حمایت کند. در حالی که تحقیقات بیشتری نیاز است، برخی مطالعات نشان میدهند که بربرین مزایای متوسطی در کاهش وزن دارد.¹¹¹²
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۲، شرکتکنندگانی که بربرین مصرف کردند، شاهد کاهش وزن و توده چربی بودند.¹² همچنین، در یک مطالعه در سال ۲۰۱۲، شرکتکنندگان که حدود ۵۰۰ میلیگرم بربرین سه بار در روز به مدت ۱۲ هفته دریافت کردند، به طور متوسط ۲.۲ کیلوگرم (۵ پوند) وزن کم کردند.¹¹ محققان گمان میکنند که مزیت بربرین در کاهش وزن ممکن است با تأثیر آن بر بافتهایی مانند بافت چربی قهوهای (BAT) مرتبط باشد، که در تنظیم وزن و حساسیت به انسولین نقش دارد.¹
با وجود این پتانسیل، بربرین یک جایگزین برای اوزمپیک (سماگلوتاید) محسوب نمیشود و مکانیسم عمل آن با اوزمپیک متفاوت است. اگر قصد دارید از داروها برای کاهش وزن استفاده کنید، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.
ایمنی و ملاحظات مهم در مصرف بربرین
بربرین در صورت استفاده کوتاهمدت، به طور کلی ایمن است.¹⁰ مطالعات کافی برای تضمین ایمنی طولانیمدت آن وجود ندارد، بنابراین بهتر است بدون مشورت با پزشک، آن را برای بیش از شش ماه مصرف نکنید.¹³
همچنین، بربرین برای همه افراد ایمن نیست. این مکمل ممکن است با داروهایی مانند سیکلوسپورین، که در صورت برنامهریزی برای جراحی ممکن است مصرف کنید، تداخل داشته باشد. داروهای دیگری که بربرین میتواند با آنها تداخل داشته باشد عبارتند از:¹⁴¹⁵¹⁰
- رقیقکنندههای خون مانند وارفارین (Coumadin) یا آسپرین
- داروهای کاهشدهنده قند خون مانند متفورمین (Glucophage)
- داروهای سرطان مانند بوسوتینیب (Bosulif)
- تاکرولیموس (Prograf)، که ممکن است برای افرادی که پیوند عضو دریافت میکنند تجویز شود.
اگر در حال حاضر هر نوع دارویی مصرف میکنید یا نیاز به پیوند عضو دارید، بدون مشورت قبلی با یک متخصص، بربرین مصرف نکنید. بربرین همچنین ممکن است باعث آسیب مغزی در نوزادان شود و مصرف آن در دوران بارداری یا شیردهی ایمن نیست.¹⁰
- Wu L, Xia M, Duan Y, et al. Berberine promotes the recruitment and activation of brown adipose tissue in mice and humans. Cell Death Dis. 2019;10:468. doi:10.1038/s41419-019-1706-y
- Zieniuk B, Pawełkowicz M. Berberine as a Bioactive Alkaloid: Multi-Omics Perspectives on Its Role in Obesity Management. Metabolites. 2025;15(7):467. doi:10.3390/metabo15070467
- Ilyas Z, Perna S, Al-Thawadi S, et al. The effect of Berberine on weight loss in order to prevent obesity: A systematic review. Biomed Pharmacother. 2020;127:110137. doi:10.1016/j.biopha.2020.110137
- Moon JM, Ratliff KM, Hagele AM, Stecker RA, Mumford PW, Kerksick CM. Absorption Kinetics of Berberine and Dihydroberberine and Their Impact on Glycemia: A Randomized, Controlled, Crossover Pilot Trial. Nutrients. 2022;14(1):124. doi:10.3390/nu14010124
- Sahibzada MUK, Sadiq A, Faidah HS, et al. Berberine nanoparticles with enhanced in vitro bioavailability: characterization and antimicrobial activity. Drug Des Devel Ther. 2018;12:303-312. doi:10.2147/DDDT.S156123
- Di Pierro F, Sultana R, Eusaph AZ, et al. Effect of Berberine Phytosome on reproductive, dermatologic, and metabolic characteristics in women with polycystic ovary syndrome: a controlled, randomized, multi-centric, open-label clinical trial. Front Pharmacol. 2023;14:1269605. doi:10.3389/fphar.2023.1269605
- Xiong P, Niu L, Talaei S, et al. The effect of berberine supplementation on obesity indices: A dose- response meta-analysis and systematic review of randomized controlled trials. Complement Ther Clin Pract. 2020;39:101113. doi:10.1016/j.ctcp.2020.101113
- Zamani M, Zarei M, Nikbaf-Shandiz M, Hosseini S, Shiraseb F, Asbaghi O. The effects of berberine supplementation on cardiovascular risk factors in adults: A systematic review and dose-response meta-analysis. Front Nutr. 2022;9:1013055.. doi:10.3389/fnut.2022.1013055
- Luo Y, Zeng Y, Peng J, et al. Phytochemicals for the treatment of metabolic diseases: Evidence from clinical studies. Biomed Pharmacother. 2023;165:115274. doi:10.1016/j.biopha.2023.115274
- National Center for Complementary and Integrative Health. Berberine and Weight Loss: What You Need To Know.
- Hu Y, Ehli EA, Kittelsrud J, et al. Lipid-lowering effect of berberine in human subjects and rats. Phytomedicine. 2012;19(10):861-867. doi:10.1016/j.phymed.2012.05.009
- Och A, Och M, Nowak R, Podgórska D, Podgórski R. Berberine, a Herbal Metabolite in the Metabolic Syndrome: The Risk Factors, Course, and Consequences of the Disease. Molecules. 2022;27(4):1351. doi:10.3390/molecules27041351
- Nie Q, Li M, Huang C, et al. The clinical efficacy and safety of berberine in the treatment of non-alcoholic fatty liver disease: a meta-analysis and systematic review. J Transl Med. 2024;22:225. doi:10.1186/s12967-024-05011-2
- Adiwidjaja J, Boddy AV, McLachlan AJ. Physiologically based pharmacokinetic model predictions of natural product-drug interactions between goldenseal, berberine, imatinib and bosutinib. Eur J Clin Pharmacol. 2022;78(4):597-611. doi:10.1007/s00228-021-03266-y
- Wang X, Zhang Y, Yang Y, Wu X, Fan H, Qiao Y. Identification of berberine as a direct thrombin inhibitor from traditional Chinese medicine through structural, functional and binding studies. Sci Rep. 2017;7:44040. doi:10.1038/srep44040
- https://www.health.com/does-berberine-help-with-weight-loss-11813998
دکتر روشن ضمیر هستم، متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD). اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با من داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
