۴ مکملی که ممکن است به کاهش فشارخون کمک کنند

وقتی صحبت از کاهش فشارخون می‌شود، معمولاً اولین گزینه‌هایی که به ذهن می‌رسند دارو، کاهش نمک و ورزش هستند. اما در سال‌های اخیر مکمل‌های مختلفی نیز برای کنترل فشارخون مطرح شده‌اند؛ از منیزیم و امگا ۳ گرفته تا پروبیوتیک‌ها و پتاسیم.

با این حال، همه مکمل‌ها شواهد یکسانی ندارند و هیچ‌کدام نباید جایگزین داروی تجویزشده یا اصلاح سبک زندگی شوند. حتی مکمل‌هایی که ممکن است فشارخون را کمی کاهش دهند، معمولاً اثرشان به اندازه درمان‌های استاندارد نیست.

۱. منیزیم

منیزیم یکی از مواد معدنی است که بیش از بسیاری از مکمل‌های دیگر برای ارتباط احتمالی با فشارخون مورد مطالعه قرار گرفته است.

این ماده معدنی در عملکرد طبیعی عضلات و عروق نقش دارد و ممکن است از طریق کمک به شل شدن عضلات دیواره رگ‌ها، کاهش مقاومت عروقی و اثر بر تنظیم فشارخون، به کاهش جزئی فشارخون کمک کند.

با این حال، اثر منیزیم برای همه افراد یکسان نیست و احتمالاً در افرادی که دریافت غذایی یا سطح منیزیم پایین‌تری دارند، اهمیت بیشتری دارد.

چه کسانی باید احتیاط کنند؟

افراد مبتلا به اختلال قابل‌توجه عملکرد کلیه باید قبل از مصرف مکمل منیزیم با پزشک مشورت کنند؛ زیرا دفع منیزیم از بدن عمدتاً از طریق کلیه‌ها انجام می‌شود و اختلال عملکرد کلیه می‌تواند خطر تجمع آن را افزایش دهد.

منیزیم همچنین می‌تواند جذب برخی داروها را کاهش دهد. بنابراین در صورت مصرف داروهای مختلف، بهتر است زمان مصرف مکمل با نظر پزشک یا داروساز تنظیم شود.

اگر هم‌زمان داروی ضدفشارخون مصرف می‌کنید، بهتر است فشارخون را پس از شروع مکمل به‌طور منظم پایش کنید؛ زیرا در برخی افراد ترکیب درمان‌ها می‌تواند فشارخون را بیش از حد کاهش دهد.

۲. پروبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که در صورت مصرف کافی و مناسب، می‌توانند بر ترکیب میکروبیوتای روده اثر بگذارند.

پژوهش‌ها درباره ارتباط پروبیوتیک‌ها با فشارخون هنوز در حال توسعه است. برخی مطالعات نشان داده‌اند که بعضی سویه‌های پروبیوتیکی ممکن است اثرات کوچکی بر فشارخون داشته باشند.

یکی از فرضیه‌ها این است که میکروبیوم روده از طریق متابولیسم مواد غذایی، تنظیم التهاب، متابولیسم اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر و برخی مسیرهای مرتبط با تنظیم فشارخون، می‌تواند بر سلامت قلب و عروق اثر بگذارد.

با این حال، نمی‌توان گفت هر محصول پروبیوتیکی یا هر سویه‌ای فشارخون را کاهش می‌دهد. اثر پروبیوتیک‌ها به سویه، مقدار مصرف، مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد و شواهد آن به اندازه اصلاح رژیم غذایی یا درمان دارویی قوی نیست.

افراد دارای نقص ایمنی، بیماری شدید، برخی مشکلات جدی گوارشی یا حساسیت‌های خاص بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های پروبیوتیک با پزشک مشورت کنند.

۳. پتاسیم؛ بیشتر از غذا، نه لزوماً مکمل

پتاسیم نقش مهمی در تعادل سدیم، عملکرد عروق و تنظیم فشارخون دارد. افزایش دریافت پتاسیم غذایی در بسیاری از افراد می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند؛ به‌خصوص زمانی که هم‌زمان مصرف سدیم نیز کاهش پیدا کند.

به همین دلیل، بهتر است ابتدا منابع غذایی پتاسیم را افزایش دهید، مانند:

• 🥝 کیوی
• 🍌 موز
• 🥑 آووکادو
• 🥬 سبزیجات برگ‌سبز
• 🎃 کدو
• 🫘 حبوبات
• 🥔 سیب‌زمینی

اما مکمل پتاسیم موضوع متفاوتی است.

مصرف خودسرانه پتاسیم می‌تواند خطرناک باشد. در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه یا افرادی که برخی داروهای فشارخون، مانند مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین، مصرف می‌کنند، سطح پتاسیم خون ممکن است بیش از حد افزایش پیدا کند.

پتاسیم بالا می‌تواند باعث اختلالات جدی در ریتم قلب شود.

بنابراین اگر هدف افزایش پتاسیم برای کنترل فشارخون است، در اغلب موارد اولویت با اصلاح رژیم غذایی است، نه شروع خودسرانه مکمل.

۴. روغن ماهی و اسیدهای چرب امگا ۳

اسیدهای چرب امگا ۳، به‌ویژه EPA و DHA، از دیگر ترکیباتی هستند که در زمینه سلامت قلب و عروق و فشارخون مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

امگا ۳ می‌تواند بر عملکرد عروق اثر بگذارد و در برخی افراد باعث کاهش خفیف فشارخون شود. همچنین یکی از اثرات شناخته‌شده‌تر آن، کاهش تری‌گلیسرید خون است.

برخی از اثرات قلبی‌عروقی امگا ۳ ممکن است با تأثیر بر عملکرد سلول‌های دیواره رگ‌ها، التهاب و مسیرهای مرتبط با گشادشدن عروق مرتبط باشد.

اما این موضوع به معنی آن نیست که هر فرد مبتلا به فشارخون باید مکمل روغن ماهی مصرف کند.

اگر ماهی‌های چرب مانند سالمون، ساردین و سایر ماهی‌های دریایی را به‌طور منظم در رژیم غذایی دارید، ممکن است نیاز به مکمل کمتر باشد.

نکته مهم درباره دوزهای بالا

دوزهای بالای مکمل‌های امگا ۳ باید با نظر پزشک مصرف شوند، به‌خصوص در افرادی که داروهای ضدانعقاد یا سایر داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف می‌کنند.

همچنین انتخاب مکمل صرفاً بر اساس مقدار «روغن ماهی» روی بسته‌بندی کافی نیست؛ مقدار واقعی EPA و DHA اهمیت بیشتری دارد.

آیا برای کاهش فشارخون به مکمل نیاز دارید؟

در بیشتر افراد، پاسخ این سؤال لزومی ندارد باشد.

اگر فشارخون شما بالاست، اقدامات زیر معمولاً اهمیت بسیار بیشتری دارند:

• 🧂 کاهش مصرف نمک و غذاهای پرسدیم
• 🥗 پیروی از یک الگوی غذایی مناسب قلب مانند DASH
• ⚖️ کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن
• 🚶 فعالیت بدنی منظم
• 😴 خواب کافی و منظم
• 🧘 مدیریت استرس
• 🚭 پرهیز از دخانیات
• 🍷 کاهش یا حذف الکل
• 💊 مصرف منظم داروهای تجویزشده

مکمل‌ها در بهترین حالت می‌توانند نقش کمکی داشته باشند، نه اینکه جای این اقدامات را بگیرند.

مکمل‌ها چه زمانی منطقی‌تر هستند؟

مکمل زمانی منطقی‌تر است که دلیل مشخصی برای مصرف آن وجود داشته باشد؛ برای مثال، کمبود یک ماده مغذی، دریافت ناکافی از رژیم غذایی یا شرایط پزشکی خاص.

مصرف چند مکمل به‌طور هم‌زمان با این تصور که «هر کدام کمی فشارخون را پایین می‌آورند، پس اثر آنها روی هم بیشتر می‌شود» رویکرد مناسبی نیست. ترکیب مکمل‌ها می‌تواند خطر تداخل دارویی، عوارض و افت بیش از حد فشارخون را افزایش دهد.

همچنین «طبیعی بودن» یک محصول به معنی بی‌خطر بودن آن نیست.

یک نکته مهم درباره فشارخون

اگر داروی ضدفشارخون مصرف می‌کنید، به‌دلیل شروع یک مکمل نباید دارو را خودسرانه کاهش دهید یا قطع کنید.

فشارخون بالا اغلب بدون علامت است و کاهش عدد فشارخون به‌تنهایی به معنی برطرف شدن علت بیماری نیست. هدف درمان، کاهش خطر سکته مغزی، بیماری قلبی، نارسایی کلیه و سایر عوارض در بلندمدت است.

جمع‌بندی

منیزیم، پتاسیم، امگا ۳ و برخی پروبیوتیک‌ها ممکن است در شرایط خاص به بهبود فشارخون کمک کنند، اما میزان شواهد و اندازه اثر آنها یکسان نیست.

پتاسیم بهتر است عمدتاً از غذا دریافت شود، منیزیم و امگا ۳ در صورت وجود دلیل مشخص می‌توانند گزینه‌های کمکی باشند و شواهد مربوط به پروبیوتیک‌ها همچنان در حال تکامل است.

برای فرد مبتلا به فشارخون، مهم‌تر از پیدا کردن «بهترین مکمل»، اصلاح الگوی غذایی، کاهش سدیم، فعالیت بدنی، کنترل وزن و مصرف صحیح درمان تجویزشده است. مکمل باید در صورت نیاز، به این پایه‌ها اضافه شود؛ نه اینکه جای آنها را بگیرد.