۵ دلیل که داروهای کاهش وزن ممکن است مؤثر نباشند

آیا داروی شما مؤثر است؟

داروهای کاهش وزن ممکن است در صورتی که تغییرات سبک زندگی ایجاد نکنید، مصرف آن‌ها را به‌طور منظم انجام ندهید، به مرحله‌ای از توقف کاهش وزن برسید یا دوز مصرفی شما پایین باشد، اثربخشی لازم را نداشته باشند.¹²

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که هر فردی لزوماً با مصرف این داروها وزن کم نمی‌کند؛ به‌طور مثال، در یک کارآزمایی بالینی مشخص شد که حدود ۸۶ درصد از بیش از ۸۰۰ شرکت‌کننده پس از مصرف داروی «اوزمپیک» یا «وگووی» (که حاوی ماده‌ی فعال «سمی‌گلوتاید» هستند) به مدت ۶۸ هفته، کاهش وزنی معنادار از نظر بالینی را تجربه کردند.³

۵ دلیل که داروهای کاهش وزن ممکن است مؤثر نباشند rdiet.ir

Munro / Getty Images

از کجا بدانیم دارو مؤثر است؟

آگونیست‌های گیرنده‌ی پپتید-۱ شبه گلوکاگون (GLP-1) معمولاً برای درمان چاقی و دیابت نوع ۲ تجویز می‌شوند. این داروها با شبیه‌سازی عملکرد هورمون‌های گوارشی، احساس سیری را تقویت کرده و اشتها را کاهش می‌دهند.⁴

با این حال، هنوز برای دانشمندان مشخص نیست که چرا برخی افراد پاسخ بهتری به این داروها می‌دهند؛ دکتر «پریا جای‌سنگهانی»، استادیار بالینی در دانشکده پزشکی NYU، توضیح می‌دهد که پاسخ به داروهای کاهش وزن تحت تأثیر عوامل فردی و زیستی قرار دارد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

شما می‌توانید با دقت به برخی علائم هشداردهنده، متوجه شوید که آیا داروی GLP-1 برایتان مؤثر نیست یا نه.⁵

الگوی غذا خوردن بدون تغییر باقی می‌ماند
وسوسه‌ی ذهنی به خوردن (“صدای غذا”) همچنان ادامه دارد
در ۱۲ هفته اول، حداقل ۵٪ از وزن بدن خود را از دست نمی‌دهید⁶

دکتر «جمی آرد»، استاد دانشکده پزشکی دانشگاه ویک فارست، معتقد است که با درمان مؤثر، باید کاهش مشخصی در شدت و بسامد علائمی مانند هوس غذایی و پرخوری مشاهده شود.

۱. توقف کاهش وزن (پلاتو)

اگر در ابتدا مقداری وزن کم کرده‌اید ولی اکنون وزن شما ثابت مانده است، احتمالاً وارد مرحله‌ی توقف کاهش وزن شده‌اید. این مرحله اغلب زمانی رخ می‌دهد که بدن با شرایط جدید متابولیکی تطبیق پیدا کرده و روند سوزاندن کالری کند می‌شود.¹

دکتر «فاطیما کودی استنفورد»، پژوهشگر علم چاقی در مرکز سلامت گوارش بیمارستان عمومی ماساچوست، می‌گوید که تجربه پلاتو به‌تنهایی به این معنا نیست که دارو مؤثر نیست، بلکه ممکن است بدن وارد مرحله‌ای طبیعی از ثبات شده باشد.

۲. دوز دارو ممکن است کافی نباشد

در برخی موارد، دلیل اصلی عدم کاهش وزن، پایین بودن دوز مصرفی دارو است. در یک مطالعه مشخص شد شرکت‌کنندگانی که دوز بالاتری از سمی‌گلوتاید (۱.۷ تا ۲.۴ میلی‌گرم) یا لیراگلوتاید (۳ میلی‌گرم) مصرف کرده بودند، پس از یک سال وزن بیشتری از دست دادند.⁷

دکتر استنفورد توضیح می‌دهد که افزایش دوز داروهای GLP-1 می‌تواند باعث تقویت روند کاهش وزن شود یا مانع از توقف آن گردد، هرچند این اثر برای همه‌ی افراد یکسان نیست.

۳. شرایط زمینه‌ای پزشکی

برخی شرایط پزشکی می‌توانند روند کاهش وزن را با دارو دشوارتر کنند. به‌عنوان مثال، افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری دارند، معمولاً پس از یک سال وزن بیشتری نسبت به افراد با BMI پایین‌تر از دست می‌دهند.⁷

در مورد افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، کاهش وزن ممکن است به‌دلیل عوامل مختلفی چون سن، ژنتیک، محیط زندگی و سطح انسولین با چالش بیشتری مواجه شود.⁸

۴. عادت‌های سبک زندگی

سبک زندگی نقش اساسی در موفقیت یا شکست درمان‌های دارویی دارد. نداشتن فعالیت فیزیکی منظم یا مصرف مداوم غذاهای پرکالری می‌تواند باعث افزایش وزن و کاهش اثربخشی دارو شود.⁹

حتی با وجود استفاده از داروهای پیشرفته، عدم رعایت رژیم غذایی سالم و ورزش کافی، مانع از دستیابی به نتایج مطلوب خواهد شد.

۵. مصرف ناپیوسته یا نامنظم دارو

دکتر استنفورد می‌گوید که پایبندی به مصرف دارو، نقش کلیدی در موفقیت درمان دارد. مصرف نامنظم یا وقفه در مصرف داروهای کاهش وزن می‌تواند روند بهبودی را مختل کند و حتی باعث بازگشت بخشی از وزن شود.

در مواردی که بیماران دچار عوارضی نظیر تهوع یا استفراغ می‌شوند، ممکن است پیش از دستیابی به نتایج مطلوب، مصرف دارو را متوقف کنند.²

اگر کاهش وزن ندارید چه باید کرد؟

اگر پس از مدتی استفاده از داروی کاهش وزن، نتیجه‌ی دلخواه را مشاهده نمی‌کنید، پزشک می‌تواند دوز دارو را تنظیم کند یا تغییراتی در رژیم غذایی و برنامه‌ی ورزشی شما پیشنهاد دهد.

در برخی موارد، تعویض دارو می‌تواند گزینه‌ای مفید باشد؛ یک مطالعه نشان داد کسانی که داروهای «زپ‌بوند» یا «مونجارو» (حاوی ماده «تیرزپاتید») را مصرف می‌کردند، دو برابر بیشتر از دیگران به کاهش وزن ۱۰٪ و سه برابر بیشتر به کاهش ۱۵٪ در طول یک سال دست یافتند.¹⁰

در برخی افراد، مشکلات ژنتیکی زمینه‌ای ممکن است روند کاهش وزن را مختل کند. در شرایط شدید که پاسخ به دارو یا سبک زندگی حاصل نمی‌شود، جراحی چاقی به‌عنوان یک گزینه‌ی درمانی قابل بررسی است.¹¹

مروری سریع

عوامل مختلفی وجود دارند که می‌توانند اثربخشی داروهای کاهش وزن را کاهش دهند؛ از جمله عدم تغییر در سبک زندگی، مصرف نامنظم دارو، یا توقف طبیعی در کاهش وزن که به پلاتو معروف است.

در صورت عدم دستیابی به اهداف کاهش وزن، لازم است با پزشک خود مشورت کنید تا شاید نیاز به تغییر دوز دارو یا تجویز دارویی جدید باشد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: