۸ بیماری که ممکن است با دیابت نوع ۲ اشتباه گرفته شوند

دیابت تقریباً بر همه‌ جای بدن تأثیر می‌گذارد و علائمی مانند خستگی، افزایش وزن، تغییرات خلقی و دردهای عصبی ایجاد می‌کند. اما این علائم مختص دیابت نیستند؛ بلکه می‌توانند نشانه‌ای از بیماری‌های دیگری مانند کم‌کاری تیروئید، سندرم متابولیک و سندرم کوشینگ نیز باشند.

اگر دچار علائم مشابه دیابت هستید، مشاوره با پزشک بسیار مهم است. شاید نیاز به اصلاح برنامه درمانی دیابت خود داشته باشید، یا ممکن است اصلاً مشکل شما چیزی غیر از دیابت باشد.

1. کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism)

کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید (غده‌ای پروانه‌ای‌شکل در گردن که وظیفه تنظیم متابولیسم بدن را دارد) نتواند به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید کند. این اختلال می‌تواند باعث علائمی مانند خستگی شدید، افزایش وزن و تغییرات خلقی شود؛ علائمی که همگی با دیابت نیز مشترک هستند.

اختلالات تیروئیدی و دیابت نوع ۲ هر دو به نحوی درگیر اختلال عملکرد هورمونی هستند، و داشتن یکی از این بیماری‌ها می‌تواند خطر ابتلا به دیگری را افزایش دهد.

«اگرچه این دو بیماری علائم مشترکی دارند، بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ یا ۲ در نهایت دچار کم‌کاری تیروئید نیز می‌شوند»،
می‌گوید دکتر ایگیلس بوگدانُویکس، متخصص غدد و دیابت از بیمارستان “شارلوت هانگرفورد” در کنتیکت.
«به همین دلیل، انجام غربالگری سالانه تیروئید برای بیماران دیابتی توصیه می‌شود.»

شرایطی که دیابت نوع ۲ را تقلید می‌کنند rdiet.ir

Getty Images

2. سندرم متابولیک (Metabolic Syndrome)

سندرم متابولیک یک بیماری خاص نیست، بلکه مجموعه‌ای از عوامل خطر است که احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی‌عروقی مانند حمله قلبی و سکته را افزایش می‌دهد.

برای تشخیص سندرم متابولیک، باید حداقل سه مورد از معیارهای زیر را داشته باشید:

چربی اضافی در ناحیه شکم
قند خون بالا
فشار خون بالا
کلسترول HDL (کلسترول خوب) پایین
تری‌گلیسرید بالا

«سندرم متابولیک و دیابت نوع ۲ منشأهای مشترک دارند»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.
«هر دو می‌توانند به دلیل عواملی مانند چاقی، فشار خون بالا، تری‌گلیسرید بالا و کلسترول HDL پایین به وجود آیند.»

درمان هر دو بیماری عمدتاً شامل تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و در صورت لزوم مصرف دارو می‌شود.

3. دیابت نوع ۱ (Type 1 Diabetes)

اگرچه دیابت نوع ۱ و ۲ از نظر علت با یکدیگر تفاوت دارند، اما علائم آن‌ها بسیار مشابه است؛ چون هر دو باعث افزایش قند خون (هیپرگلیسمی) می‌شوند. علائمی مانند تشنگی بیش‌ازحد، ادرار مکرر و تاری دید در هر دو نوع دیابت دیده می‌شود، به‌ویژه قبل از تشخیص و شروع درمان.

در نتیجه، بسیاری از افراد در ابتدا به اشتباه مبتلا به دیابت نوع ۲ تشخیص داده می‌شوند، در حالی که در واقع دچار دیابت نوع ۱ هستند.
مطالعات نشان می‌دهد که تا ۴۰٪ از بزرگسالانی که دیابت نوع ۱ دارند، ابتدا به اشتباه دیابت نوع ۲ برایشان تشخیص داده می‌شود.

«آنچه به‌عنوان مقاومت به انسولین تلقی می‌شود، ممکن است در واقع دیابت نوع ۱ باشد»،
می‌گوید ایمی خوزه، پرستار و مربی دیابت در سن‌دیگو.
«اگر دچار اضافه وزن یا سبک زندگی بی‌تحرک نیستید، از پزشک بخواهید آزمایش‌هایی برای رد احتمال دیابت نوع ۱ انجام دهد.»

تصور اشتباه رایج این است که دیابت نوع ۱ فقط در کودکان دیده می‌شود؛ اما واقعیت این است که بیش از نیمی از موارد جدید دیابت نوع ۱ در بزرگسالی بروز می‌کنند.

اگر با وجود رعایت برنامه درمانی پزشک، همچنان قند خونتان بالا است و علائم هیپرگلیسمی را دارید، بهتر است درباره تأیید نوع دقیق دیابت خود از پزشک سوال کنید.

4. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا PCOS یک اختلال شایع هورمونی است که در آن تخمدان‌ها هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) را بیش از حد تولید می‌کنند. علائمی مانند افزایش وزن و تیره شدن پوست در چین‌خوردگی‌ها (آکانتوز نیگریکانس) از نشانه‌های مشترک با دیابت هستند.

افراد مبتلا به PCOS اغلب دچار مقاومت به انسولین می‌شوند که می‌تواند باعث بالا رفتن قند خون شود. این مقاومت ممکن است ناشی از عواملی مانند چاقی، تغذیه نامناسب، بی‌تحرکی یا ژنتیک باشد.

«PCOS می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را در زنان افزایش دهد»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.
«بیش از نیمی از زنان مبتلا به PCOS تا سن ۴۰ سالگی به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند.»

برای جلوگیری از پیشرفت به سمت دیابت، پزشکان اغلب داروهایی مانند متفورمین یا داروهای GLP-1 را برای مقابله با مقاومت به انسولین تجویز می‌کنند.

ایمی خوزه همچنین اضافه می‌کند که PCOS در زنان مبتلا به دیابت نوع ۱ نیز می‌تواند مدیریت بیماری را دشوارتر کند.

5. سندرم کوشینگ (Cushing’s Syndrome)

سندرم کوشینگ یک اختلال هورمونی است که در آن سطح کورتیزول (هورمون استرس) در بدن بیش از حد می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث مقاومت به انسولین و علائمی مشابه دیابت نوع ۲ شود.

افزایش وزن، به‌ویژه در ناحیه شکم، یکی از علائم رایج سندرم کوشینگ است.

«در بیمارانی که برای کنترل قند خون نیاز به دوزهای بسیار بالای انسولین دارند، به سندرم کوشینگ شک می‌کنیم»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.
«بسیاری از موارد سندرم کوشینگ اصلاً تشخیص داده نمی‌شوند.»

برای تشخیص آن از آزمایش‌های بزاق، ادرار و خون جهت اندازه‌گیری سطح کورتیزول استفاده می‌شود. درمان بسته به شدت و علت افزایش کورتیزول ممکن است شامل دارو یا جراحی باشد.

6. پانکراتیت (Pancreatitis)

پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده نیز می‌تواند علائمی مشابه دیابت ایجاد کند، چرا که هر دو بیماری ممکن است به سلول‌های تولیدکننده انسولین در پانکراس آسیب بزنند.

«به طور کلی، پانکراتیت به التهاب پانکراس اشاره دارد، اما علل مختلفی می‌تواند داشته باشد»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.

علل شایع پانکراتیت عبارتند از: سنگ‌های صفراوی، مصرف زیاد الکل، تری‌گلیسرید بالا، برخی داروها یا آسیب فیزیکی.
درمان آن نیز بسته به علت زمینه‌ای متفاوت است؛ از داروهای مسکن و سرم‌تراپی گرفته تا جراحی کیسه صفرا یا ترک مصرف الکل.

در موارد مزمن، التهاب مداوم پانکراس می‌تواند به دیابت منجر شود.

7. هموکروماتوز (Hemochromatosis)

هموکروماتوز یک بیماری ارثی است که باعث تجمع تدریجی آهن در بدن می‌شود. این وضعیت می‌تواند به بروز علائمی مانند خستگی، درد مفاصل و تیرگی پوست منجر شود.

به دلیل تأثیر آهن اضافی بر لوزالمعده، این بیماری می‌تواند به دیابت شباهت داشته باشد و گاهی به آن “دیابت برنزی” نیز می‌گویند.

«آهن اضافی می‌تواند به پانکراس آسیب بزند و دیابت نوع ۱ را تقلید کند»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.
«در بیمارانی که آزمایش آنتی‌بادی دیابت نوع ۱ آن‌ها منفی است، و پوست برنزی دارند، حتماً سطح فریتین (پروتئین ذخیره‌کننده آهن) را بررسی می‌کنم.»

8. دیابت بی‌مزه (Diabetes Insipidus)

دیابت بی‌مزه، که اکنون به نام‌های «کمبود آرژینین وازوپرسین» یا «مقاومت به آرژینین وازوپرسین» نامیده می‌شود، بیماری نادری است که در آن بدن نمی‌تواند ادرار را تغلیظ کند. این بیماری باعث تشنگی و تکرر ادرار می‌شود؛ دو علامت شایع در دیابت نوع ۱ و ۲. اما از نظر مکانیزم، این بیماری کاملاً متفاوت است.

«در قرن ۱۸، پزشکان برای تشخیص دیابت، مزه ادرار بیمار را می‌چشیدند»،
می‌گوید دکتر بوگدانُویکس.
«اگر ادرار شیرین بود، دیابت قندی بود؛ اگر مزه نداشت، دیابت بی‌مزه بود.»

در دیابت بی‌مزه، سطح قند خون طبیعی است و در آزمایش ادرار، گلوکز وجود ندارد. اما در دیابت قندی، هر دو مقدار بالا هستند. پزشکان از این آزمایش‌ها برای تشخیص دقیق بین این دو استفاده می‌کنند.

جمع‌بندی

بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید، سندرم متابولیک و سندرم کوشینگ می‌توانند علائمی مشابه دیابت ایجاد کنند، از جمله خستگی، افزایش وزن و مقاومت به انسولین. در واقع، مقاومت به انسولین وجه اشتراک بسیاری از بیماری‌هایی است که با دیابت اشتباه گرفته می‌شوند، و چاقی مهم‌ترین عامل ایجاد آن است.

از سوی دیگر، بیماری‌هایی مانند پانکراتیت و هموکروماتوز ممکن است علائم مشابهی داشته باشند اما منشأ آن‌ها کاملاً متفاوت است.

به دلیل همپوشانی زیاد علائم، لازم است که هرگونه علامت جدید یا غیرمعمول را با پزشک خود در میان بگذارید تا تشخیص دقیق انجام شود و درمان مناسب آغاز گردد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: