۸ دارو و مکملی که نباید با آب پرتقال مصرف کنید

آب پرتقال برای بسیاری از افراد بخشی از صبحانه است، اما اگر دارو یا مکمل خاصی مصرف می‌کنید، زمان و نحوه نوشیدن آن اهمیت پیدا می‌کند. ترکیبات موجود در آب پرتقال، از جمله ویتامین‌ها و مواد معدنی، می‌توانند در جذب یا اثر بعضی داروها تغییر ایجاد کنند.

البته همه تداخل‌ها به یک شکل نیستند. در بعضی موارد، مشکل اصلی آب پرتقال غنی‌شده با کلسیم یا سایر مواد معدنی است و در برخی داروها، خود ترکیبات موجود در مرکبات می‌توانند جذب دارو را کاهش دهند.

آنتی‌بیوتیک‌های فلوروکینولون

برخی آنتی‌بیوتیک‌های گروه فلوروکینولون، مانند سیپروفلوکساسین و لووفلوکساسین، ممکن است با مواد معدنی موجود در آبمیوه‌های غنی‌شده تداخل داشته باشند.

کلسیم، منیزیم و آهن می‌توانند به برخی از این داروها متصل شوند و تشکیل کمپلکس دهند؛ در نتیجه مقدار دارویی که از دستگاه گوارش جذب می‌شود کاهش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، برای مصرف این داروها معمولاً آب ساده انتخاب مطمئن‌تری است. اگر پزشک یا داروساز درباره فاصله زمانی مشخصی با آبمیوه توصیه‌ای کرده است، همان دستور را رعایت کنید و برای تعیین فاصله مناسب به دستور مصرف همان دارو توجه داشته باشید.

ویتامین ب دوازده

ویتامین ب دوازده برای تشکیل گلبول‌های قرمز، عملکرد سیستم عصبی و بسیاری از فرایندهای سلولی ضروری است.

مصرف مقادیر بسیار زیاد ویتامین ث ممکن است بر جذب ویتامین ب دوازده اثر بگذارد، بنابراین در صورت مصرف مکمل ب دوازده، بهتر است آن را هم‌زمان با مقدار زیادی آب پرتقال مصرف نکنید؛ به‌خصوص اگر پزشک به دلیل کمبود ب دوازده برای شما مکمل تجویز کرده است.

با این حال، این موضوع به معنای آن نیست که افراد دریافت‌کننده مکمل ب دوازده باید پرتقال و سایر منابع غذایی ویتامین ث را از رژیم خود حذف کنند. فاصله دادن زمان مصرف مکمل و آب پرتقال راهکار ساده‌تری است.

آلندرونات

آلندرونات، که با نام تجاری فوزاماکس نیز شناخته می‌شود، از داروهای گروه بیس‌فسفونات‌هاست و برای درمان یا پیشگیری از پوکی استخوان استفاده می‌شود.

این دارو باید طبق دستور پزشک و با مقدار کافی آب ساده مصرف شود. مصرف آن همراه با برخی نوشیدنی‌ها می‌تواند جذب دارو را کاهش دهد.

در یک مطالعه، مصرف آب پرتقال همراه با آلندرونات باعث کاهش قابل توجه جذب دارو شد. به همین دلیل، برای مصرف آلندرونات بهتر است از آب ساده استفاده کنید و دستورالعمل دقیق دارو را رعایت کنید.

این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش جذب دارو در صورت تکرار می‌تواند اثربخشی درمان پوکی استخوان را تحت تأثیر قرار دهد.

فکسوفنادین

فکسوفنادین، با نام تجاری آلگرا، یکی از داروهای مورد استفاده برای کنترل علائم آلرژی است.

آب پرتقال و برخی دیگر از آب مرکبات می‌توانند جذب فکسوفنادین را کاهش دهند و در نتیجه مقدار دارویی که وارد جریان خون می‌شود کمتر شود.

بنابراین بهتر است فکسوفنادین را با آب ساده مصرف کنید. اگر به‌طور منظم آب پرتقال می‌نوشید، درباره فاصله مناسب بین مصرف آبمیوه و دارو با داروساز یا پزشک خود مشورت کنید.

برخی داروهای مسدودکننده بتا

مسدودکننده‌های بتا برای درمان بیماری‌های قلبی و کنترل فشار خون و ضربان قلب استفاده می‌شوند. برخی از این داروها ممکن است تحت تأثیر آب پرتقال و سایر آب مرکبات قرار بگیرند.

اما این تداخل برای تمام داروهای این گروه یکسان نیست. بنابراین نمی‌توان گفت هر فردی که بتابلاکر مصرف می‌کند باید آب پرتقال را کاملاً کنار بگذارد.

اگر مصرف آب پرتقال برایتان روزمره است و قرار است داروی جدیدی از این گروه مانند پروپرانولول یا متوپرولول شروع کنید، نام دقیق دارو را به پزشک یا داروساز بگویید تا درباره احتمال تداخل و فاصله مناسب راهنمایی شوید.

برخی مهارکننده‌های پمپ پروتون

مهارکننده‌های پمپ پروتون یا پی‌پی‌آی‌ها، مانند امپرازول و لانزوپرازول، برای کاهش تولید اسید معده و درمان مشکلاتی مانند رفلاکس معده و برخی زخم‌های گوارشی استفاده می‌شوند.

نحوه مصرف این داروها اهمیت زیادی دارد و بسیاری از آن‌ها باید در زمان مشخصی، معمولاً پیش از غذا، مصرف شوند. برخی آبمیوه‌ها نیز ممکن است بر عملکرد یا جذب بعضی داروهای این گروه تأثیر بگذارند.

با این حال، نمی‌توان این موضوع را به تمام مهارکننده‌های پمپ پروتون تعمیم داد. دستور مصرف داروی مشخص خود را بررسی کنید و در صورت تردید از داروساز درباره امکان مصرف آن همراه با آب پرتقال سؤال کنید.

داروهای ادرارآور نگهدارنده پتاسیم

برخی داروهای ادرارآور باعث افزایش دفع آب و نمک از بدن می‌شوند. در مقابل، داروهای ادرارآور نگهدارنده پتاسیم، مانند آمیلوراید و اسپیرونولاکتون، باعث می‌شوند پتاسیم کمتری از طریق ادرار دفع شود.

این ویژگی می‌تواند در برخی افراد باعث افزایش بیش از حد پتاسیم خون شود. از طرف دیگر، پرتقال و آب پرتقال حاوی پتاسیم هستند.

در فردی که دارویی مانند اسپیرونولاکتون مصرف می‌کند، دریافت زیاد مواد غذایی یا نوشیدنی‌های سرشار از پتاسیم ممکن است در شرایط خاص خطر افزایش پتاسیم خون را بیشتر کند؛ به‌خصوص اگر عملکرد کلیه نیز کاهش یافته باشد.

بنابراین اگر داروی نگهدارنده پتاسیم مصرف می‌کنید، مقدار مصرف آب پرتقال و سایر منابع پتاسیم را با پزشک یا متخصص تغذیه هماهنگ کنید.

مکمل آهن؛ اما یک نکته مهم

اینجا باید بین دو نوع آب پرتقال تفاوت بگذاریم.

آب پرتقال معمولی که با کلسیم غنی نشده است، به دلیل داشتن ویتامین ث می‌تواند جذب آهن را افزایش دهد. به همین دلیل، مصرف مکمل آهن همراه با آب پرتقال معمولی در برخی افراد حتی می‌تواند مفید باشد.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که آب پرتقال با کلسیم غنی شده باشد. کلسیم می‌تواند جذب آهن را کاهش دهد؛ بنابراین بهتر است مکمل آهن را با چنین محصولی هم‌زمان مصرف نکنید.

افراد مبتلا به کم‌خونی فقر آهن، زنان با خونریزی شدید قاعدگی، برخی زنان باردار و افرادی که رژیم‌های غذایی فاقد محصولات حیوانی دارند، ممکن است در شرایط خاص به مکمل آهن نیاز پیدا کنند. البته مصرف آهن بهتر است بر اساس آزمایش و توصیه پزشک انجام شود، زیرا مصرف خودسرانه آهن نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

آیا همیشه باید آب پرتقال را کنار بگذاریم؟

خیر. آب پرتقال برای بیشتر افراد یک نوشیدنی غذایی معمولی است و مشکل اصلی، وجود تداخل با برخی داروها و شرایط خاص است، نه اینکه خود آب پرتقال ذاتاً برای افراد دارو مصرف‌کننده مضر باشد.

یک راه ساده برای کاهش احتمال تداخل این است که بیشتر قرص‌ها و مکمل‌ها را با آب ساده مصرف کنید، مگر اینکه پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد.

همچنین هنگام شروع یک داروی جدید، بهتر است نام تمام مکمل‌ها، داروهای بدون نسخه و نوشیدنی‌ها یا مکمل‌های گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.

جمع‌بندی

آب پرتقال می‌تواند جذب یا اثر بعضی داروها و مکمل‌ها را تغییر دهد، اما نوع تداخل در همه موارد یکسان نیست. فکسوفنادین، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، آلندرونات و بعضی داروهای قلبی از جمله مواردی هستند که باید درباره مصرف هم‌زمان آن‌ها با آب پرتقال احتیاط کرد.

در مورد مکمل آهن، برخلاف تصور رایج، آب پرتقال معمولی به دلیل ویتامین ث می‌تواند جذب آهن را بهتر کند؛ مشکل اصلی آب پرتقال‌های غنی‌شده با کلسیم است.

اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید و می‌خواهید بدانید آیا می‌توانید آن را همراه با آب پرتقال مصرف کنید، بهترین کار بررسی نام دقیق همان دارو و دستور مصرف آن با داروساز یا پزشک است.