۸ فعالیت مؤثر که می‌توانید در طول جلسه دیالیز انجام دهید

افرادی که به بیماری مزمن کلیه (CKD) یا سایر شرایط نیازمند دیالیز مبتلا هستند، اغلب متوجه می‌شوند که در طول جلسات درمانی زمان زیادی برای سپری کردن دارند. دیالیز درمانی حیاتی است و انجام فعالیت‌های مناسب در طول این زمان‌های طولانی می‌تواند هم به سلامت روانی و هم به سلامت جسمی کمک شایانی کند. این فعالیت‌ها شامل تمرین‌های کاهش استرس، خواب، ارتباط با عزیزان و کارهای سازنده هستند که باید بر اساس ترجیحات و نیازهای فردی انتخاب شوند.

۱. انجام فعالیت‌های کاهش‌دهنده استرس

در طول یک جلسه دیالیز، ممکن است انجام فعالیت‌هایی که به مدیریت استرس کمک می‌کنند، بسیار مفید باشد. استرس مزمن با چندین وضعیت سلامتی، از جمله بیماری کلیوی، مرتبط است. افراد مبتلا به بیماری کلیه ممکن است در معرض خطر بیشتری برای استرس و شرایط سلامت روانی مانند افسردگی و اضطراب قرار بگیرند، همچنین استرس می‌تواند سرعت کاهش عملکرد کلیه را افزایش دهد.

یک فعالیت کاهش‌دهنده استرس که می‌توانید امتحان کنید، مدیتیشن ذهن‌آگاهی (Mindfulness) است که شامل تمرکز بر لحظه حال و آگاهی بدون قضاوت از افکار و احساسات است. یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۲۲¹ نشان داد که مدیتیشن ذهن‌آگاهی، که سه بار در هفته و هر بار به مدت ۳۰ دقیقه انجام می‌شد، می‌تواند به کاهش استرس درک شده و بهبود کیفیت زندگی مرتبط با بیماری کلیه کمک کند. برای کسب آرامش، نیازی به تمرینات رسمی مدیتیشن نیست، بلکه انتخاب یک فعالیت آرامش‌بخش مانند خواندن کتاب، گوش دادن به موسیقی یا پادکست، یا طراحی کردن نیز می‌تواند سودمند باشد.

<a href="https://www.freepik.com/free-photo/patient-getting-chemotherapy-treatment_22272193.htm#fromView=search&page=1&position=2&uuid=09300757-27cb-42a0-86d7-050f67deeff4&query=Dialysis+Session">Image by freepik</a>

۲. انجام کارهای لیست انجام وظایف

جلسات دیالیز، به ویژه اگر نیاز به تکرار زیاد داشته باشند، می‌توانند برنامه روزمره منظم شما را مختل کرده و باعث شوند برخی افراد از کارهای روزمره خود عقب بمانند. برخی بیماران ممکن است انجام دادن کارهای لیست وظایف خود را در طول جلسه دیالیز مفید بدانند و به این ترتیب، زمان درمان خود را به زمانی سازنده تبدیل کنند.

این فعالیت‌ها می‌تواند شامل پرداخت صورت‌حساب‌ها، پاسخ دادن به ایمیل‌ها، تهیه لیست خرید مواد غذایی یا برنامه‌ریزی برای ادامه هفته یا ماه باشد. مدیریت این وظایف در طول درمان کمک می‌کند تا بیمار احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته و از انباشتگی کارها جلوگیری نماید.

۳. انجام کارهای شغلی

اگر مشغول به کار هستید و امکان دسترسی از راه دور به وظایف کاری خود را دارید، می‌توانید در طول جلسات دیالیز، بخشی از کارهای خود را انجام دهید. در صورت مراجعه به مراکز دیالیز، بهتر است ابتدا با پرسنل آنجا مشورت کنید تا مطمئن شوید آوردن لپ‌تاپ و استفاده از آن مجاز است. همچنین باید از دسترسی به اینترنت امن برای انجام امور کاری اطمینان حاصل کنید.

در صورتی که هر بخشی از کار شما مستلزم تولید صدا باشد، لازم است که حتماً هدفون یا ایرباد همراه خود بیاورید تا مزاحمتی برای دیگران ایجاد نشود. برنامه‌ریزی برای انجام کارهای شغلی می‌تواند به حفظ حس مفید بودن و استقلال کمک کند.

۴. کمی استراحت و خوابیدن

خستگی و ضعف یکی از علائم شایع در افراد مبتلا به بیماری کلیوی است و این خستگی ممکن است در افرادی که تحت دیالیز هستند، به ویژه بارز باشد. اگر احساس خستگی می‌کنید، ممکن است جبران کمبود خواب در طول جلسات درمانی کمک‌کننده باشد و این فرصت مناسبی برای استراحت است.

خواب کافی برای سلامت کلی بسیار مهم است و حتی ممکن است به محافظت از عملکرد باقیمانده کلیه کمک کند. در حالی که بهترین حالت این است که فرد در شب یا زمان خواب معمول خود به اندازه کافی بخوابد، چرت زدن در طول دیالیز نیز می‌تواند مفید باشد. یک توصیه مهم این است که اگر قصد چرت زدن در طول درمان دارید، مطمئن شوید که بالشت، پتو یا هر وسیله دیگری که برای راحتی نیاز دارید را در دسترس داشته باشید.

۵. ارتباط با عزیزان و نزدیکان

جلسات دیالیز می‌تواند زمان مناسبی برای برقرار کردن ارتباط و احوال‌پرسی با دوستان و خانواده، از طریق پیامک، تماس تلفنی یا تصویری، ایمیل یا نامه باشد. اضطراب در میان افرادی که نیاز به دیالیز دارند، بسیار شایع است و حمایت اجتماعی می‌تواند به کاهش اضطراب و افزایش تاب‌آوری در برابر آن کمک کند.

یک مطالعه در سال ۲۰۲۱² نیز نشان می‌دهد که حمایت اجتماعی بالاتر با کیفیت زندگی بهتر مرتبط با سلامت و عملکرد شناختی بالاتر در بزرگسالان مسن‌تر همراه است. بنابراین، زمانی را برای ارتباط مجدد با عزیزان یا تقویت روابط خود در نظر بگیرید. داشتن یک سیستم حمایتی اجتماعی قوی می‌تواند برای افرادی که یک بیماری مزمن را مدیریت می‌کنند، بسیار مفید باشد.

۶. ارتباط با افراد اطراف خود

اگر جلسات دیالیز شما در کلینیک انجام می‌شود، ممکن است از صحبت کردن و معاشرت با افرادی که آن‌ها نیز تحت دیالیز هستند، لذت ببرید. ارتباط با دیگرانی که تجربیات مشابهی دارند، می‌تواند به برخی افراد کمک کند تا احساس تنهایی کمتری داشته باشند. این ارتباطات ممکن است منجر به دوستی‌های پایداری شود که در طول مدیریت درمان، شما را دلگرم و متکی نگه دارند.

این تعاملات اجتماعی فرصتی برای تبادل تجربه و دریافت حمایت عاطفی در فضایی مشترک است. معاشرت با هم‌دردان می‌تواند به طور قابل توجهی بر روحیه و انگیزه بیمار تأثیر مثبت بگذارد.

۷. مطالعه درباره تجربیات دیگران

چه دیالیز را در خانه انجام دهید و چه در مرکز، مطالعه درباره تجربیات دیگران با دیالیز یا بیماری کلیه به صورت آنلاین می‌تواند مفید باشد. تردیدها و سوالات، به ویژه اگر تازه درمان را شروع کرده باشید، رایج هستند و یافتن شباهت‌هایی در تجربیات دیگران می‌تواند به شما کمک کند تا احساس آرامش و آگاهی بیشتری داشته باشید.

خواندن داستان‌های دیگران می‌تواند دیدگاه‌های متفاوتی در مورد چگونگی سازگاری با زندگی پس از دیالیز ارائه دهد. این امر به بیمار امکان می‌دهد تا احساس کند در این مسیر تنها نیست و راه‌حل‌های عملی را از دیگران بیاموزد.

۸. نوشتن درباره تجربه سلامت کلیه خود

اگر راحت هستید، می‌توانید درباره سفر سلامتی کلیه یا تجربه دیالیز خود بنویسید و آن را ثبت کنید. این نوشته‌ها لزوماً نباید شامل جزئیات پزشکی مانند نتایج آزمایشگاهی یا ریزه‌کاری‌های درمان دیالیز باشند. در عوض، ممکن است برای دیگران مفید باشد که بدانند در طول مسیر سلامتی خود چه احساساتی داشته‌اید و چه چیزی به شما در مدیریت سلامت روانی یا جسمی کمک کرده است.

این فعالیت نوشتاری می‌تواند به عنوان یک ابزار قدرتمند برای پردازش احساسات و تأمل در مسیر درمان عمل کند. به اشتراک گذاشتن این تجربیات ممکن است به افراد دیگری که سفر دیالیز یا سلامت کلیه خود را آغاز می‌کنند یا ادامه می‌دهند، کمک کند.

❓ سؤالات متداول (FAQ) درباره فعالیت‌های حین دیالیز

آیا انجام کارهای فیزیکی سبک مانند بافتنی در حین دیالیز مجاز است؟

بله، انجام کارهای فیزیکی سبک مانند بافتنی، خیاطی، طراحی یا نوشتن معمولاً مجاز است و حتی توصیه می‌شود. این فعالیت‌ها می‌توانند به سرگرمی و کاهش کسالت کمک کنند، به شرطی که تداخلی با تجهیزات دیالیز نداشته باشند و برای بیمار یا کادر درمانی خطری ایجاد نکنند. همیشه بهتر است قبل از شروع فعالیت‌های جدید، با پرستار یا مرکز دیالیز مشورت شود.

آیا خوابیدن در طول دیالیز بر اثربخشی درمان تأثیر می‌گذارد؟

خیر، خوابیدن در طول جلسه دیالیز معمولاً هیچ تأثیری بر اثربخشی فرآیند تصفیه خون ندارد. دیالیز یک فرآیند مکانیکی است که توسط دستگاه انجام می‌شود و به هوشیاری یا فعالیت بیمار وابسته نیست. از آنجایی که بسیاری از بیماران کلیوی از خستگی رنج می‌برند، خوابیدن یک راه مفید و ایمن برای استفاده از این زمان و جبران انرژی از دست رفته است.

چگونه می‌توانم از زمان دیالیز برای بهبود وضعیت روانی خود استفاده کنم؟

می‌توانید از این زمان برای تمرین تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند مدیتیشن هدایت شده، گوش دادن به موسیقی آرامش‌بخش یا پادکست‌های انگیزشی استفاده کنید. همچنین، استفاده از این زمان برای برقراری ارتباط با یک دوست نزدیک یا خانواده، می‌تواند حمایت اجتماعی لازم را فراهم کرده و به کاهش اضطراب کمک کند.

اگر در طول دیالیز بخواهم کار کنم، مرکز درمانی چه تجهیزاتی را فراهم می‌کند؟

اغلب مراکز دیالیز میزهای کوچک یا سینی‌هایی را برای قرار دادن لپ‌تاپ یا کتاب فراهم می‌کنند. با این حال، دسترسی به اینترنت امن ممکن است در همه مراکز فراهم نباشد. ضروری است که قبل از آوردن تجهیزات الکترونیکی، قوانین مرکز را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که شارژر و هدفون نیز همراه خود دارید.

آیا ارتباط با سایر بیماران در کلینیک دیالیز توصیه می‌شود؟

بله، ارتباط با افرادی که تجربه مشابهی از دیالیز و بیماری کلیه دارند، بسیار مفید و توصیه می‌شود. این ارتباطات می‌توانند یک شبکه پشتیبانی عاطفی قوی ایجاد کنند، زیرا افراد می‌توانند بدون قضاوت، تجربیات، ترس‌ها و راه‌حل‌های عملی خود را به اشتراک بگذارند. این تعاملات به کاهش احساس انزوا و تنهایی کمک شایانی می‌کند.

خلاصه

جلسات دیالیز فرصت‌های خوبی برای استراحت، آرامش، سازندگی یا ارتباط با دیگران هستند. در طول درمان، می‌توانید فعالیت‌های مؤثر و مفیدی مانند مدیتیشن برای کاهش استرس، انجام وظایف عقب‌افتاده برای حفظ برنامه روزانه، کار کردن از راه دور یا جبران کمبود خواب را انتخاب کنید. همچنین، ایجاد و تقویت شبکه‌های ارتباطی با عزیزان یا دیگر بیماران می‌تواند حمایت اجتماعی و روانی لازم را در مدیریت بیماری مزمن کلیه فراهم آورد. یافتن بهترین فعالیت ممکن است به زمان نیاز داشته باشد، زیرا تجربه هر فرد با دیالیز منحصر به فرد است و باید متناسب با نیازها و راحتی شخصی انتخاب شود.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: