مدفوع معمولی معمولاً جامد و به رنگ قهوهای است، اما ممکن است تغییرات مختلفی داشته باشد. مدفوع کفآلود یا کفی معمولاً شبیه اسهال است و ممکن است حاوی حبابهایی به نظر برسد. همچنین ممکن است ظاهری روغنی یا حاوی مخاط داشته باشد.
واکنش به برخی غذاها اغلب باعث ایجاد مدفوع کفآلود میشود. در چنین مواردی، این وضعیت معمولاً موقتی است و با گذشت زمان و حفظ هیدراتاسیون بدن برطرف میشود. بهطور کلی، مدفوع کفآلود میتواند ناشی از مصرف بیش از حد چربی باشد که بدن قادر به هضم کامل آن نیست.
با این حال، مدفوع کفآلود ممکن است نشانهای از یک بیماری زمینهای باشد. برای اطلاعات بیشتر درباره علل، درمانها و زمان مراجعه به پزشک، ادامه مطلب را بخوانید.
علل
پنج علت شایع مدفوع کفآلود عبارتند از:
1. اختلال سوءجذب
هنگامی که بدن نتواند مواد مغذی موجود در غذا را بهطور مؤثر جذب یا استفاده کند، این وضعیت بهعنوان اختلال سوءجذب شناخته میشود.
یکی از اختلالات سوءجذب شایع، بیماری سلیاک است. این بیماری شامل واکنش خودایمنی به مصرف گلوتن است که منجر به التهاب روده و علائم گوارشی مانند تغییر در قوام مدفوع میشود.
عدم تحمل غذایی به برخی مواد غذایی نیز میتواند علائم مشابهی ایجاد کند. این غذاها شامل موارد زیر هستند:
- تخممرغ
- فروکتوز
- لاکتوز
- غذاهای دریایی
- الکلهای قندی مانند مانیتول، سوربیتول و زایلیتول
فرد ممکن است پس از مصرف نوع خاصی از غذا دچار مدفوع کفآلود شود. همچنین ممکن است احساس نفخ یا حالت تهوع داشته باشد.
2. پانکراتیت
پانکراتیت میتواند یک بیماری حاد یا مزمن باشد. این بیماری توانایی بدن در هضم چربیها را مختل میکند.
این وضعیت میتواند باعث درد قابلتوجهی، بهویژه در ناحیه بالای شکم، شود که ممکن است به پشت نیز گسترش یابد.
علل پانکراتیت شامل سنگ کیسه صفرا، مصرف بیش از حد الکل، سرطان لوزالمعده یا اختلالات ژنتیکی است که بر عملکرد لوزالمعده تأثیر میگذارند.
علاوه بر مدفوع کفآلود، پانکراتیت ممکن است با علائم زیر همراه باشد:
- تب
- حالت تهوع
- ضربان قلب سریع
- تورم شکم
- استفراغ
- نارسایی برونریز لوزالمعده
پانکراتیت ممکن است نیازمند بستری شدن در بیمارستان برای درمان باشد.
3. عفونت
عفونتهای باکتریایی، انگلی یا ویروسی در دستگاه گوارش میتوانند حبابهای گازی ایجاد کنند و مدفوع را کفآلود کنند.
یکی از منابع شایع عفونت، انگل ژیاردیا است. مصرف آب یا غذای آلوده ممکن است به عفونت منجر شود. برای مثال، تماس با آب آلوده هنگام شنا میتواند این مشکل را ایجاد کند.
سایر علائم عفونت شامل موارد زیر هستند:
- خستگی
- نفخ و گاز
- حالت تهوع
- گرفتگی معده
- کاهش وزن غیرقابلتوضیح
رفع علائم عفونت ممکن است بین ۲ تا ۶ هفته طول بکشد.
4. سندرم روده تحریکپذیر
افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) ممکن است در مدفوع خود مخاط داشته باشند که میتواند باعث ظاهر کفآلود مدفوع شود.
علائم دیگر IBS شامل موارد زیر هستند:
- درد و گرفتگی معده
- اسهال
- نفخ
- یبوست
5. جراحیهای شکمی
جراحیهای شکمی میتوانند بر فرآیند هضم غذا تأثیر بگذارند. این جراحیها ممکن است شامل برداشتن بخشی از روده بزرگ یا کوچک باشند.
جراحی ممکن است باعث سندرم روده کوتاه شود که میتواند به اسهال مزمن و مدفوع کفآلود منجر شود. این وضعیت معمولاً موقتی است و با بهبودی بدن برطرف میشود.
با این حال، اگر سندرم روده کوتاه در طولانیمدت ادامه یابد، پزشک معمولاً مکملهای غذایی را برای اطمینان از دریافت کافی مواد مغذی توصیه میکند.
مدفوع کفآلود در نوزادان
مدفوع کفآلود بهویژه در نوزادان شایع است و معمولاً جای نگرانی ندارد.
مدفوع کفآلود در نوزادان اغلب نشانه دریافت بیش از حد لاکتوز، قند موجود در شیر مادر، است.
شیر مادر از دو بخش تشکیل شده است: شیر پیشین و شیر پسین. در ابتدای شیردهی، شیر پیشین برای چند دقیقه ترشح میشود و سپس شیر پسین که غنیتر و مغذیتر است، جریان مییابد.
شیر پیشین نسبت به شیر پسین مواد مغذی کمتری دارد. اگر نوزاد بیش از حد شیر پیشین دریافت کند، ممکن است نتواند لاکتوز را بهدرستی هضم کند که این امر میتواند باعث تغییر در قوام مدفوع شود.
اگر نوزاد مدفوع کفآلود دارد، بهتر است حداقل ۲۰ دقیقه از یک سینه شیر داده شود قبل از تغییر به سینه دیگر. این کار اطمینان میدهد که نوزاد مقدار کافی شیر پسین دریافت میکند.
درمان
درمان مدفوع کفآلود به علت اصلی آن بستگی دارد.
پزشک ممکن است توصیه کند غذاهایی که معمولاً باعث عدم تحمل میشوند، از رژیم غذایی حذف شوند تا مشخص شود آیا این غذاها مسئول علائم هستند.
اگر پزشک یا متخصص تغذیه تشخیص دهد که فرد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر است، میتواند برنامه غذاییای طراحی کند که علائم را کاهش دهد. اجتناب از غذاهای تولیدکننده گاز و غذاهای سرخشده ممکن است مفید باشد.
نگهداری یک دفترچه یادداشت غذایی میتواند به شناسایی غذاهایی که علائم IBS را تحریک میکنند، کمک کند.
برای عفونت ژیاردیا، پزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند و نوشیدن آب و نوشیدنیهای حاوی الکترولیت را برای جلوگیری از کمآبی ناشی از اسهال توصیه میکند.
فرد میتواند از پودرهای الکترولیت برای تهیه نوشیدنیهای آبرسان استفاده کند.
پزشکان معمولاً پانکراتیت را با مایعات وریدی و داروهای مسکن درمان میکنند. در برخی موارد، ممکن است آنتیبیوتیک لازم باشد. اگر فرد دچار پانکراتیت مزمن باشد، پزشک ممکن است در موارد نادر جراحی را توصیه کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد
اگر فردی بیش از دو بار مدفوع کفآلود داشته باشد، باید به پزشک مراجعه کند.
در صورت بروز هر یک از علائم زیر همراه با مدفوع کفآلود، فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد
- مدفوع خونی
- سرگیجه
- درد شدید شکمی
- اسهال شدید که بیش از ۲ روز ادامه یابد
پزشک میتواند علائم فرد را ارزیابی و آزمایشهایی برای شناسایی علت زمینهای توصیه کند.
چشمانداز
اگرچه مدفوع کفآلود ممکن است نگرانکننده به نظر برسد، تغییر در رژیم غذایی میتواند به کاهش میزان مخاطی که باعث این وضعیت میشود، کمک کند.
اگر مدفوع کفآلود نشانه بیماری جدیتری مانند پانکراتیت باشد، پزشک میتواند درمان مناسب را ارائه دهد و راهکارهایی برای مدیریت درد و پیشگیری پیشنهاد کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Care of nausea, vomiting, & diarrhea. (n.d.).
https://campushealth.unc.edu/health-topic/care-of-nausea-vomiting-diarrhea/ - Diaper decoder. (n.d.).
https://static.abbottnutrition.com/cms-prod/abbottfamily.com.sg/img/Diaper_Decoder_Poster_v2.pdf - Evaluation of steatorrhea. (2022).
https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/770 - Fecal fat. (n.d.).
https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=167&contentid=fecal_fat - Food intolerance. (2022).
https://www.nhs.uk/conditions/food-intolerance/ - Irritable bowel syndrome (IBS). (2021).
https://www.nhs.uk/conditions/irritable-bowel-syndrome-ibs/symptoms/ - Lactose intolerance and breastfeeding. (2019).
https://www.breastfeedingnetwork.org.uk/factsheet/lactose-intolerance-and-breastfeeding// - Parasites — Giardia. (2021).
https://www.cdc.gov/parasites/giardia/general-info.html - Short bowel syndrome. (n.d.).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/short-bowel-syndrome - Symptoms & causes of diarrhea. (2016).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/diarrhea/symptoms-causes - Symptoms & causes of pancreatitis. (2017).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/pancreatitis/symptoms-causes - The vicious circle – IBS and stress. (2022).
https://www.bladderandbowel.org/news/vicious-circle-ibs-and-stress/ - Treatment for pancreatitis. (2017).
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/pancreatitis/treatment - Zuvarox T, et al. (2023). Malabsorption syndromes.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553106/ - https://www.medicalnewstoday.com/articles/321289#outlook
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
سلام وقت بخیر من Ibs دارم آیا این بیماری ممکنه باعث خلط پشت حلق بشه
سلام، وقت شما هم بخیر.
بهطور مستقیم، **سندرم روده تحریکپذیر (IBS)** باعث ایجاد خلط پشت حلق نمیشود. اما برخی افرادی که IBS دارند، همزمان به **ریفلاکس معده یا ریفلاکس حلقی-حنجرهای (LPR)** نیز مبتلا هستند که میتواند احساس خلط پشت حلق، صاف کردن مکرر گلو، سرفه یا گرفتگی صدا ایجاد کند.
همچنین آلرژی، سینوزیت و برخی عوامل دیگر نیز از علل شایع خلط پشت حلق هستند. اگر این علامت مداوم است یا با سوزش سر دل، ترش کردن، گرفتگی صدا یا سرفه همراه است، بهتر است توسط متخصص داخلی یا گوش، حلق و بینی بررسی شوید تا علت دقیق مشخص شود.
سلام نوزاد دو ماهه چند روزی مدفوع کف آلود داره ولی تب و … ندارع این باعث نگرانی هست یا ن
سلام 🌸
مدفوع کفآلود در نوزاد دوماهه میتواند بیضرر یا نشانهٔ یک مشکل خفیف گوارشی باشد — بستگی دارد به جزئیات دیگر. چون گفتید تب و علائم دیگر ندارد، احتمالاً مورد جدی نیست، اما بیایید دقیقتر بررسی کنیم:
🔍 دلایل شایع مدفوع کفآلود در نوزادان:
عدم تعادل در شیر مادر (Foremilk/Hindmilk imbalance):
اگر نوزاد فقط شیرِ ابتدایی سینه (که رقیقتر و پر از لاکتوز است) را بیشتر میخورد و به شیر انتهایی (غلیظتر و چربتر) کمتر میرسد، ممکن است مدفوع کفآلود و سبز شود.
🔹 راهحل: اجازه دهید نوزاد هر بار یک سینه را کامل تخلیه کند، بعد سینه بعدی را بدهید.
بلعیدن هوا هنگام شیر خوردن:
اگر نوزاد در حین شیر خوردن هوا قورت دهد (مثلاً بهدلیل وضعیت نامناسب یا جریان زیاد شیر)، ممکن است مدفوع کفآلود شود.
🔹 راهحل: در وضعیت عمودیتر شیر بدهید و بعد از هر وعده آروغ نوزاد را بگیرید.
عدم تحمل خفیف به لاکتوز یا پروتئین شیر گاو (در صورت مصرف لبنیات توسط مادر):
در برخی نوزادان حساس، مصرف لبنیات یا مواد خاص توسط مادر میتواند باعث نفخ، مدفوع کفآلود یا گاهی رگهدار شود.
🔹 راهحل: اگر شک دارید، بهصورت آزمایشی لبنیات را برای چند روز از رژیم خود حذف کنید و تغییر را ببینید.
عفونت خفیف یا تغییر در میکروبیوم روده:
گاهی تغییرات جزئی در باکتریهای روده باعث این حالت میشود، ولی معمولاً با گذشت چند روز خودبهخود برطرف میگردد.
⚠️ مواردی که باید فوراً با پزشک تماس بگیرید:
وجود تب، بیحالی یا کاهش اشتها
خون یا موکوس زیاد در مدفوع
افزایش دفعات مدفوع یا بیآبی بدن
نوزاد افزایش وزن ندارد یا کمتر از قبل شیر میخورد
✅ پیشنهاد من:
اگر نوزاد شاد و فعال است، وزنش طبیعی بالا میرود و فقط مدفوع کفآلود دارد، معمولاً جای نگرانی نیست و با تنظیم شیردهی برطرف میشود.
اما اگر طی ۳–۴ روز آینده تغییری نکرد یا علائم جدیدی ظاهر شد، حتماً با پزشک اطفال یا مشاور شیردهی مشورت کنید تا علت دقیق مشخص شود.
سلام علیکم وقت بخیر
من بعد از غدا خوردن مخصوصا ناهار نیم ساعت بعد حالا یکم زودتر یکم دیرتر دچار دلپیچه و اسهال میشم داخل مدفومم ترشحات مانند خلط زرد هست باید چکار کنم ؟
سلام دوست عزیز،
با توجه به توضیحاتی که در مقاله “مدفوع کف آلود” در سایت آردایت آورده شده، علائمی که شما پس از صرف ناهار تجربه میکنید (دلپیچه، اسهال و ترشحات زرد یا خلطی در مدفوع) میتواند ناشی از چند علت مختلف باشد. در ادامه نکاتی را که میتوانید مد نظر قرار دهید بیان میکنم:
۱. اختلال در هضم و جذب غذا (سوء جذب)
گاهی اوقات بدن در هضم یا جذب برخی مواد غذایی مانند لاکتوز، فروکتوز یا حتی چربیها دچار مشکل میشود. این مشکل میتواند باعث اسهال و وجود ترشحات غیرطبیعی در مدفوع گردد. توصیه میشود:
دفترچه غذایی: مدتی مصرف وعدههای غذایی و بروز علائم را ثبت کنید تا مشخص شود کدام ماده یا مواد غذایی موجب بروز مشکل میشوند.
کاهش مصرف چربیهای سنگین: در وعدههای غذایی مصرف چربیهای بسیار سنگین را کم کنید و مشاهده کنید آیا علائم بهبود مییابند یا خیر.
()
۲. عفونتهای گوارشی
عفونتهایی مانند عفونت با باکتریها یا انگلهایی مانند ژیاردیا میتوانند باعث ایجاد گاز، اسهال و تغییر در بافت مدفوع شوند. در این حالت:
نوشیدن آب و الکترولیت: به دلیل اسهال، از کمآبی بدن جلوگیری کنید.
مراجعه به پزشک: در صورت تداوم یا شدت علائم، جهت تشخیص دقیق و احتمال تجویز آنتیبیوتیک یا درمانهای مناسب به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید.
()
۳. سندرم روده تحریک پذیر (IBS)
افرادی که مبتلا به IBS هستند ممکن است پس از مصرف غذا، دچار دلپیچه و اسهال شده و مدفوع آنها مخاطدار شود. اگر علائم همراه با نفخ و درد مزمن شکمی باشد، احتمال IBS وجود دارد.
مشاوره تغذیه: ممکن است نیاز به تنظیم رژیم غذایی با کمک یک متخصص تغذیه داشته باشید تا غذاهای ایجاد کننده علائم مشخص و حذف شوند.
توصیههای کلی
ثبت علائم: توصیه میکنم یک دفترچهی غذایی تهیه کرده و نوع وعده، زمان مصرف و بروز علائم را ثبت کنید. این کار به تشخیص دقیقتر کمک میکند.
کاهش مصرف عوامل مشکوک: تا زمان مشخص شدن علت، مصرف غذاهایی که به نظر میرسد مشکلزا هستند (مانند غذاهای چرب یا محرک) را کاهش دهید.
مراجعه به پزشک: اگر علائم بیش از چند روز ادامه داشت یا با علائم دیگری مانند تب، درد شدید شکم یا خون در مدفوع همراه بود، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشات لازم انجام شود و درمان مناسب آغاز گردد.
امیدوارم این توضیحات برایتان مفید باشد. در صورت نیاز به مشاوره تخصصی بیشتر، خوشحال میشوم که در ارتباط باشید.
با آرزوی سلامتی
دکتر فرزاد روشن ضمیر
متخصص تغذیه و رژیم درمانی (PhD)
(مطابق با مطالب منتشر شده در سایت آردایت و منابع معتبر پزشکی نظیر CDC و سایر مراجع علمی)
سلام پسر چهار ساله من دچار اين مشكل شده است بايد چى كار كنم
سلام دفع مدفوع کف آلود از استرس هم میشود؟
من دو سال پیش بدنبال یک جراحی سخت یک و نیم متر از ایلئوم رو از دست دادم و دائما و هر روز اینطوری ام .بعد از خوردن هر چیزی نفه وحشتناک شکمم بزرگ و نفسم در نمیاد
مستأصل شدم
با سلام وخسته نباشید، مطالب بسیار آموزنده بود وکامل
سلام
من هم بیشتر مواقع اول کف می اید بعد مدفوع همراه با گاز ویا همراه با سردرد یه مدت بره موم زنبور عسل ناشتا میخوردم خوب بود قطع کردم باز شروع شده کف همراه با گاز ونفخ زیاد
سلام من خیلی وقتا مدفوع کف آلود دارم و مدفوع ام شل هست و موقع اجابت مزاج دل پیچه میگیرم و حس میکنم که قسمت مقعد یکم خیس میشه
سلام حدودا یک ماهداست که مدفوع ام کف دارد و به شدت کمردرد شدم ایابهدهم ربط دارند. نشانه چیست؟
سلام غذاهای که ترش هستند مانند حتی میوه های ترش ولبنیات وترشی وعده پلو وغذاهای طبع سرد واحتمال داشتن سنگ کیسه صفری من تجربه دارم ۰۹۳۰۸۶۰۰۱۵۶
سلام وقتتون بخیر
کودک ۴ ساله ای دارم که الان سه روز هست که مدفوع کمرنگ و شل و کف آلودی داره . در ضمن هیچ علائم مثل تب و درد شکمی هم نداره
ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
سلام مادر من مدفوع کف الود به همراه خون داشت نشانه ی چیه؟
سلام وقت بخیر خدمت دکتر صاحب
بنده تقریباً بیشتر از ۴۰ روز میشود به مریضی سوءِ هضم و جذب مبتلا هستم بیدون هیچ کدام تب و لرزه استفراغ و دلبدی و بی اشتهای هستم و هیچ کدام اعراض دیگری،
روزانه ۳الی ۴ مرتبه فعل مزاج انجام میدهم به شکل چرب و کف آلود می باشد زمانی احساس فعل مزاج بطنم درد میگیرد
دواهای سیپرو فلکس و میترونیدازول و پروبیتیک و اپلازایم استفاده نمودم در صورت استفاده دواه کاهش پیدا میکرد بعد از قط پس شکل اول خود رامیگرفت
😂
چرا
آدم میاد نت ببینه چه دردشه هزار تامرض دیگه روشناسایی میکنه
ههههههههههههههههههه
متوجه شدم ک من دو هفته پیش باید میمردم ولی نمیدونم چرا هنوز زندم.
سلام من عمل برداشت کیسه صفرا داشتم بعد از عمل اکثر اوقات شکمم شل کار میکنه و خیلی وقتها هم همرام مدفوع کمی مدفوع کف مانند دارم و اینم اضافه کنم بیشتر که احساس دفع مزاج دارم حالت دل پیچه دارم قبل عمل کیسه صفرا اغلب یبوست داشتم اما بعد عمل نه میشه لطفا راهنمایی کنید