استفاده از ماست به عنوان یک درمان خانگی برای عفونتهای قارچی (کاندیدیازیس واژن) یک باور رایج است، اما این رویکرد به عنوان جایگزینی برای داروهای ضدقارچ توصیه نمیشود. اگرچه ماست حاوی پروبیوتیکها (باکتریهای زنده مفید) است که ممکن است به بازگرداندن تعادل طبیعی باکتریایی واژن کمک کنند، اما شواهد علمی برای اثربخشی آن به عنوان یک درمان قطعی محدود است. مصرف خوراکی ماستهای غنی از پروبیوتیک برای حمایت از سلامت واژن و پیشگیری از عفونتها توصیه میشود، نه استفاده موضعی آن.
عفونتهای قارچی زمانی رخ میدهند که رشد بیش از حد یک قارچ میکروسکوپی به نام کاندیدا در واژن اتفاق بیفتد. این رشد بیش از حد منجر به علائمی مانند خارش شدید، سوزش، درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی و ترشحات غلیظ و سفیدرنگ شبیه پنیر دلمه شده میشود.
Shutterstock

بررسی اثربخشی ماست بر عفونتهای قارچی
تصور میشود که ماست به دلیل داشتن مقدار بالای پروبیوتیکها، که باکتریهای زنده مفید هستند، میتواند به درمان عفونتهای قارچی کمک کند. وارد کردن پروبیوتیکها به واژن ممکن است به کنترل رشد بیش از حد قارچ و بازگرداندن تعادل طبیعی محیط واژن کمک نماید.
با این حال، تحقیقات در مورد ماست به عنوان یک درمان برای عفونت قارچی محدود است. یک مطالعه نشان داد که استفاده موضعی از یک مخلوط ماست و عسل در واژن به مدت هفت شب، به اندازه کرم ضدقارچ در درمان مؤثر بودهاست³. این مطالعه همچنین نشان داد که مخلوط ماست در تسکین علائمی مانند خارش واژن مؤثرتر عمل کرده است. به دلیل همین شواهد محدود، توصیه میشود که از ماست به جای درمانهای مبتنی بر شواهد مانند داروهای ضدقارچ استفاده نشود¹.
خطرات و نکات احتیاطی استفاده موضعی
استفاده از یک محصول طبیعی مانند ماست برای درمان عفونت قارچی ممکن است بیخطر به نظر برسد، اما میتواند عوارض جانبی به دنبال داشته باشد. اگر عفونت قارچی به درستی و به سرعت درمان نشود، ممکن است علائم طولانیتر شده و به عفونتهای شدیدتر تبدیل شود⁴.
استفاده از ماست بر روی پوست یا وارد کردن آن به واژن ممکن است باعث تحریک لایه داخلی واژن و احتمالاً بروز واکنشهای آلرژیک شود⁵. در صورتی که به دنبال درمانهای جایگزین برای عفونتهای قارچی، از جمله ماست، هستید، ضروری است که ابتدا با پزشک مشورت کنید. پزشک میتواند در مورد ایمنی این درمان و پاسخ به سؤالات شما راهنمایی کند.
نحوه استفاده از ماست برای حمایت از سلامت واژن
به جای استفاده موضعی، میتوان از ماست به روشهای دیگری برای حمایت از سلامت عمومی واژن استفاده کرد:
- افزودن غذاهای غنی از پروبیوتیک: ماستهایی را انتخاب کنید که دارای کشتهای فعال و زنده باشند. این ماستها به حمایت از میکروبیوتای واژن (ریزاندامگان طبیعی واژن) کمک میکنند⁶.
- مصرف ماست حاوی پروبیوتیکهای زنده: خوردن این نوع ماست به حمایت از یک محیط سالم واژن کمک کرده و ممکن است به پیشگیری از عفونتهای قارچی کمک کند⁷.
- در نظر گرفتن مکملهای پروبیوتیک: این مکملها میتوانند باکتریهای مفید را وارد رژیم غذایی کنند و به پیشگیری از عفونتهای قارچی کمک نمایند⁸.
درمانهای جایگزین و مراجعه به پزشک
برای درمان مؤثر عفونتهای قارچی واژن، ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی معمولاً یک محصول ضدقارچ بدون نسخه (OTC) یا یک داروی تجویزی را توصیه میکند. داروهای ضدقارچ یا به صورت موضعی در داخل واژن استفاده میشوند یا به صورت خوراکی مصرف میگردند⁷.
داروهای رایج برای عفونتهای قارچی واژن شامل موارد زیر هستند⁴:
- اسید بوریک
- فلوکونازول
- فلوسیتوزین
- نیستاتین
توجه داشته باشید که اگر فرد باردار باشد، باید از مصرف فلوکونازول اجتناب کند، زیرا ممکن است به رشد جنین آسیب برساند¹. پزشک بر اساس عواملی مانند شدت عفونت، بهترین درمان را تعیین خواهد کرد.
هرگز نباید عفونت قارچی را خودتشخیصی کنید. در صورت مشاهده علائمی مانند خارش، درد، یا سوزش در ناحیه واژن، حتماً به پزشک مراجعه کنید⁷. شرایط دیگری مانند عفونتهای منتقله از راه جنسی (STIs) و واژینوز باکتریایی (BV) میتوانند علائمی شبیه به عفونت قارچی داشته باشند؛ بنابراین، تشخیص و درمان صحیح بسیار ضروری است⁹. اگر عفونت قارچی شما بهبود نمییابد یا به طور مکرر عود میکند، با پزشک تماس بگیرید؛ زیرا ممکن است نیاز به دوز متفاوت یا داروی دیگری داشته باشید.
- Office on Women's Health. Vaginal yeast infections.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Probiotics: What you need to know.
- Darvishi M, Jadhi F, Hamzegardeshi Z, Goodarzi S, Vahedi M. The comparison of vaginal cream of mixing yogurt, honey and clotrimazole on symptoms of vaginal candidiasis. Glob J Health Sci. 2015;7(6):108–116. doi:10.5539/gjhs.v7n6p108
- R AN, Rafiq NB. Candidiasis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2023.
- Vaginal yeast infection (thrush): Learn more – vaginal yeast infection (thrush): What can help?. Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2022.
- Lehtoranta L, Ala-Jakkolla L, Laitila A, Maukonen J. Healthy vaginal microbiota and influence of probiotics across the female life span. Front Microbiol. 2022;13:819958. doi:10.3389/fmicb.2022.819958
- MedlinePlus. Vaginal yeast infection.
- National Cancer Institute. Lactobacillus rhamnosus/Lactobacillus reuteri probiotic supplement.
- Jeanmonod R, Chippa V, Jeanmonod D. Vaginal candidiasis. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2024.
- https://www.health.com/condition/yeast-infection/yogurt-yeast-infection
