کمکاری تیروئید درماننشده میتواند باعث تداوم علائمی مانند خستگی، خشکی پوست، یبوست و افزایش وزن شود. همچنین ممکن است به عوارض بالقوه جدی و خطرناکی منجر گردد.
کمکاری تیروئید حالتی است که در آن غده تیروئید نتواند بهاندازه کافی هورمون تیروئیدی تولید کند. درمان این بیماری معمولاً از طریق دارودرمانی و جایگزینی هورمون تیروئیدی انجام میشود.
اهمیت درمان کمکاری تیروئید
با اینکه کمکاری تیروئید بیماریای قابل کنترل است، اما پژوهشها نشان دادهاند که در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۹، حدود ۱۴.۴٪ از افراد مبتلا در ایالات متحده هیچگونه درمانی دریافت نکردهاند. این مسئله نشاندهنده بیتوجهی گسترده به اهمیت درمان این بیماری است.
کمکاری تیروئید درماننشده میتواند به عوارض بالقوه جدی منجر شود. بیتوجهی به درمان مناسب، میتواند سلامت عمومی بدن را به شکل گستردهای به خطر اندازد.
در صورت عدم درمان کمکاری تیروئید، چه اتفاقی در بدن میافتد؟
علائم اولیه کمکاری تیروئید درماننشده چیست؟
هورمون تیروئید برای فرایندهای مختلفی در بدن اهمیت دارد، بهویژه در تنظیم سوختوساز که نحوه استفاده بدن از انرژی را کنترل میکند. این هورمون همچنین در مواردی مانند ضربان قلب، سلامت مغز و باروری نیز نقش حیاتی دارد.
در حالت کمکاری تیروئید، غده تیروئید قادر نیست میزان کافی از این هورمون حیاتی را تولید کند و در نتیجه، بسیاری از عملکردهای بدنی کند و ضعیف میشوند. این کاهش کارایی، منجر به بروز طیفی از علائم ناخوشایند و مزمن میگردد.
- خستگی مزمن
- افزایش وزن ناخواسته
- عدم تحمل سرما
- یبوست
- تغییر در صدا
- خشکی پوست
- نازکشدن و خشکی مو
- پفکردگی صورت
- کاهش تعریق
- دردهای عضلانی و مفصلی
- مه مغزی (ناتوانی در تمرکز یا تفکر شفاف)
- افسردگی
- پریودهای سنگین یا نامنظم
- کندشدن ضربان قلب
علائم دقیق کمکاری تیروئید ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. بااینحال، اگر بهطور مرتب هر یک از این علائم را تجربه میکنید، مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت تیروئیدتان ضروری است.
عوارض احتمالی کمکاری تیروئید درماننشده چیست؟
در صورتی که کمکاری تیروئید بدون درمان باقی بماند، میتواند به بروز عوارض بالقوه جدی منجر شود. برخی تحقیقات حتی نشان دادهاند که این وضعیت با افزایش خطر مرگومیر ناشی از هر علت مرتبط استمنبع معتبر.
در ادامه، به بررسی مهمترین عوارض عدم درمان کمکاری تیروئید میپردازیم. این عوارض میتوانند جنبههای مختلفی از سلامت جسمی و ذهنی را تحتتأثیر قرار دهند.
کلسترول بالا و بیماری قلبی
هورمونهای تیروئید نقش مهمی در متابولیسم لیپیدها (چربیها) ایفا میکنندمنبع معتبر. به همین دلیل، اختلال در عملکرد تیروئید میتواند سطوح چربی خون را تغییر دهد و تعادل آنها را بر هم بزند.
کمکاری تیروئید با دیسلیپیدمی (dyslipidemia) مرتبط است؛ یعنی حالتی که در آن سطح یک یا چند نوع چربی در خون بیشتر از حد طبیعی است. بهویژه، این بیماری باعث افزایش کلسترول تام، LDL (کلسترول بد) و تریگلیسریدها میشود.
کلسترول بالا بهطور مستقیم خطر بیماریهای قلبی را افزایش میدهد. افزونبراین، کمکاری تیروئید ممکن است توان پمپاژ قلب را تضعیف کند و با کندکردن ضربان قلب، خطر بیماریهای قلبی را دوچندان سازد.
مطالعات نشان دادهاند که درمان کمکاری تیروئید میتواند سطوح چربی را بهبود ببخشد و اثرات منفی کمبود هورمون تیروئیدی بر قلب و عروق را معکوس کند، که این موضوع نقش مهمی در کاهش خطر بیماریهای قلبی دارد.
ناباروری و عوارض بارداری
کمکاری تیروئید با ناباروری ارتباط مستقیم دارد، که عمدتاً به دلیل اختلال در روند تخمکگذاری رخ میدهد. تخمکگذاری به آزادشدن تخمک از تخمدان گفته میشود و یکی از اصلیترین مراحل باروری محسوب میگردد.
اختلال در تخمکگذاری یکی از رایجترین دلایل ناباروری در زنان است. بنابراین، کمکاری تیروئید میتواند بهطور قابلتوجهی احتمال باردارشدن را کاهش دهد و سلامت باروری را بهخطر اندازد.
کمکاری تیروئید در دوران بارداری نیز ممکن است باعث بروز عوارضی مانند کمخونی، پرهاکلامپسی، سقط جنین، مردهزایی، وزن پایین نوزاد هنگام تولد و مشکلات شناختی و رشدی در نوزاد شودمنبع معتبر.
مدیریت دقیق کمکاری تیروئید با کمک دارودرمانی میتواند از این عوارض پیشگیری کند و شانس بارداری موفق را افزایش دهد. بهویژه در دوران بارداری، کنترل هورمونهای تیروئید برای حفظ سلامت مادر و جنین حیاتی است.
اختلالات رشدی در کودکان
کمکاری تیروئید مادرزادی، حالتی است که نوزاد از بدو تولد با کمبود هورمون تیروئید مواجه است. این بیماری حدود ۱ در هر ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ نوزاد را تحتتأثیر قرار میدهدمنبع معتبر.
در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای پیشرفته، نوزادان بلافاصله پس از تولد برای این بیماری غربالگری میشوند. این اقدام پیشگیرانه میتواند پیامدهای شدید این بیماری را بهطور کامل متوقف کند.
در صورتی که کمکاری تیروئید مادرزادی درمان نشود، ممکن است منجر به ناتوانی ذهنی شود. اما غربالگری نوزادان و درمان سریع پس از تشخیص، میتواند بهطور چشمگیری نتیجه رشدی آنها را بهبود بخشد.
کمای میکزدم
کمای میکزدم (Myxedema coma) یکی از جدیترین عوارض کمکاری تیروئید درماننشده است که در مراحل پیشرفته و وخیم بیماری بروز میکند. در این حالت، سطوح هورمون تیروئید بهشدت کاهش مییابد.
در چنین وضعیتی، فرایندهای متابولیکی بدن بهطور خطرناکی کند میشوند و این موضوع میتواند تهدیدی فوری برای جان فرد باشد. گرچه کمای میکزدم نادر است، اما یک فوریت پزشکی محسوب میشود و نیازمند رسیدگی فوری است.
درمان این وضعیت شامل تجویز فوری هورمون تیروئید جایگزین بهصورت تزریقی و همچنین مراقبتهای حمایتی در بخش مراقبتهای ویژه است. تأخیر در درمان میتواند پیامدهای مرگباری داشته باشد.
کمکاری تیروئید چگونه درمان میشود؟
کمکاری تیروئید با استفاده از دارویی بهنام لووتیروکسین (Levothyroxine) درمان میشود. این دارو نسخهای ساختهشده در آزمایشگاه از همان هورمونی است که تیروئید بهطور طبیعی تولید میکند.
لووتیروکسین به جبران کمبود هورمون تیروئیدی کمک میکند و معمولاً بهصورت قرص، کپسول ژلهای یا فرم مایع، یکبار در روز و پیش از صبحانه مصرف میشود. تنظیم دقیق دوز این دارو اهمیت بالایی دارد.
پس از چند هفته مصرف، پزشک سطح هورمون تیروئید شما را از طریق آزمایش خون بررسی میکند. اگر سطح هورمون هنوز خیلی پایین یا خیلی بالا باشد، دوز دارو بر اساس نتایج آزمایش تنظیم میشود.
پزشک ممکن است آزمایش را چند هفته بعد دوباره تکرار کند تا از رسیدن هورمونها به محدوده طبیعی اطمینان حاصل شود. در صورت باقیماندن علائم یا بروز سؤالات جدید، مشورت با پزشک ضروری است.
جمعبندی
برخی افراد مبتلا به کمکاری تیروئید بدون درمان باقی میمانند، که این وضعیت میتواند باعث تداوم علائمی مانند خستگی، افزایش وزن، یبوست و خشکی پوست شود. این علائم ممکن است کیفیت زندگی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهند.
با گذشت زمان، کمکاری تیروئید درماننشده ممکن است به عوارضی جدی مانند کلسترول بالا، ناباروری، عوارض بارداری و حتی کمای میکزدم منجر شود. درمان با لووتیروکسین میتواند از این خطرات جلوگیری کند.
اگر علائمی مشابه کمکاری تیروئید دارید، برای بررسی دقیق و شروع درمان مناسب، حتماً با پزشک مشورت کنید. تشخیص بهموقع و مداخله درمانی میتواند از پیامدهای بلندمدت پیشگیری کند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.Bowden SA, et al. (2023). Congenital hypothyroidism. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558913/
Carson SA, et al. (2021). Diagnosis and management of infertility: A review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9302705/
Feldt-Rasmussen U, et al. (2023). Consequences of undertreatment of hypothyroidism. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11076368/
Kotwal A, et al. (2020). Treatment of thyroid dysfunction and serum lipids: A systematic review and meta-analysis. https://academic.oup.com/jcem/article/105/12/3683/5909289?login=false
Koyyada A, et al. (2020). Role of hypothyroidism and associated pathways in pregnancy and infertility: Clinical insights. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7605301/
Lillevang-Johansen M, et al. (2018). Over- and under-treatment of hypothyroidism is associated with excess mortality: A register-based cohort study [Abstract]. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29631518/
Liu H, et al. (2022). Update on dyslipidemia in hypothyroidism: The mechanism of dyslipidemia in hypothyroidism. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8859969/
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2021). Hypothyroidism (underactive thyroid). https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hypothyroidism
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (2017). Thyroid disease & pregnancy. https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/pregnancy-thyroid-disease
Nazari J, et al. (2021). Physical and mental growth and development in children with congenital hypothyroidism: A case-control study. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8461833/
Patil N, et al. (2024). Hypothyroidism. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519536/
Patrizio A, et al. (2024). Hypothyroidism and metabolic cardiovascular disease. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11180764/
Rose SR, et al. (2022). Congenital hypothyroidism: Screening and management. https://publications.aap.org/pediatrics/article/151/1/e2022060420/190308/Congenital-Hypothyroidism-Screening-and-Management
Shahid MA, et al. (2023). Physiology, thyroid hormone. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK500006/
Wiersinga WM. (2018). Myxedema and coma (severe hypothyroidism). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279007/
Wilson SA, et al. (2021). Hypothyroidism: Diagnosis and treatment. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2021/0515/p605.html
Wyne KL, et al. (2022). Hypothyroidism prevalence in the United States: A retrospective study combining National Health and Nutrition Examination Survey and claims data, 2009-2019. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9706417/
Zuniga D, et al. (2024). Hypothyroidism and cardiovascular disease: A review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10874251/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
