تنگی نفس هنگام پیاده‌روی در مسافت‌های کوتاه

تنگی نفس یا دیس‌پنیا، اصطلاح پزشکی برای احساس کمبود نفس است که بسیار شایع اما نیازمند توجه جدی است.1
تشخیص اینکه تنگی نفس به‌صورت حاد (ناگهانی) است یا مزمن (طولانی‌مدت)، اولین و مهم‌ترین گام برای کشف علت این علامت ناخوشایند و گاهی خطرناک محسوب می‌شود.2

علل حاد

تنگی نفس حاد که ممکن است حتی هنگام راه رفتن مسافت‌های کوتاه بروز کند، معمولاً با سایر علائم همراه است که بسته به علت زمینه‌ای متفاوت‌اند.2
از جمله علل شایع تنگی نفس حاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ذات‌الریه (پنومونی) که در اثر ورود ویروس یا باکتری به یک یا هر دو ریه ایجاد می‌شود و علائمی مانند دشواری در تنفس، تب، لرز و سرفه به همراه دارد.3
برونشیت که التهاب مجاری هوایی بزرگ ریه‌ها (برونش‌ها) است و معمولاً با سرفه و ترشح مخاط همراه است. برونشیت حاد اغلب ناشی از عفونت است.4
آسم که با تورم و تنگی عضلات اطراف برونش‌ها مشخص می‌شود و باعث حملات تنگی نفس، سرفه، خس‌خس و فشار قفسه سینه می‌شود.5
آمبولی ریه که انسداد عروق ریوی به دلیل لخته خون است و علاوه بر تنگی نفس، درد قفسه سینه هنگام تنفس عمیق و افزایش ضربان قلب دیده می‌شود.6
سکته قلبی که در آن لخته خون جریان خون در یکی از شریان‌های کرونری را محدود یا مسدود می‌کند و علائمی مثل درد یا فشار قفسه سینه که با حرکت بدتر می‌شود، دارد.7
پنوموتوراکس که تجمع هوا در فضای اطراف ریه است و تنگی نفس همراه با درد قفسه سینه شدید و یک‌طرفه ایجاد می‌کند.8
آنافیلاکسی، واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات به محرک‌هایی مثل غذا، دارو یا نیش حشرات است که می‌تواند باعث تنگی نفس همراه با خارش، کهیر و تورم صورت، زبان و حلق شود.9
انسداد راه هوایی فوقانی به دلیل عفونت، تورم یا جسم خارجی مانند بادام‌زمینی رخ می‌دهد و علائمی مثل تنفس پر سر و صدا، سرفه شبیه پارس، بی‌قراری و رنگ‌آمیزی آبی پوست (سیانوز) دارد.10
حاملگی نیز می‌تواند به دلیل تغییرات هورمونی و فشار رحم بزرگ‌شونده روی دیافراگم (عضله اصلی تنفس) باعث تنگی نفس شود.11

تنگی نفس هنگام پیاده‌روی در مسافت‌های کوتاه

Iuliia Burmistrova / Getty Images

علل مزمن

برخی علل شایع تنگی نفس مزمن عبارتند از:12,13

افت توان جسمانی (deconditioning) که به معنی کاهش آمادگی جسمانی است و باعث بروز تنگی نفس در فعالیت‌هایی می‌شود که قبلاً مشکلی ایجاد نمی‌کردند، مانند پیاده‌روی کوتاه یا بالا رفتن از پله‌ها.2
چاقی که به معنای شاخص توده بدنی (BMI) برابر یا بالای ۳۰ است و انباشت چربی در قفسه سینه و شکم حرکت‌های طبیعی تنفس را مختل می‌کند.14
بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) که همراه با باریک شدن برونش‌ها و آسیب به آلوئول‌ها (کیسه‌های هوایی ریه) است و تنگی نفس و سرفه از علائم اصلی آن محسوب می‌شوند.12
نارسایی قلبی که وقتی عضله قلب قادر به پمپاژ کافی خون غنی از اکسیژن به بدن نیست، بروز می‌کند و تنگی نفس هنگام دراز کشیدن یا فعالیت‌های روزمره مانند پیاده‌روی کوتاه مشاهده می‌شود.
بیماری‌های دریچه قلب که در آن یکی از چهار دریچه قلب دچار اختلال می‌شود و می‌تواند باعث تنگی نفس در راه رفتن‌های کوتاه شود. تنگی دریچه آئورت و نارسایی دریچه میترال نمونه‌هایی از این بیماری‌ها هستند.15,16
فشار خون ریوی که به معنای افزایش فشار در عروق خونی ریه‌هاست و می‌تواند باعث تنگی نفس هنگام فعالیت و در موارد شدید هنگام خواب یا دراز کشیدن شود.17
بیماری‌های بینابینی ریه که شامل بیش از ۲۰۰ بیماری با التهاب و یا اسکار در بافت ریه هستند و تنگی نفس معمولاً به تدریج وخیم‌تر می‌شود.18
اختلالات اضطرابی که با ترس یا نگرانی شدید و مداوم تعریف می‌شوند و اختلال پانیک که نوعی اختلال اضطرابی است، اغلب با علائم جسمی مانند تنگی نفس همراه است.19

همپوشانی بین تنگی نفس حاد و مزمن

باید توجه داشت که برخی علل حاد تنگی نفس می‌توانند بخشی از یک بیماری مزمن باشند، مانند برونشیت، آسم و حاملگی. همچنین، تنگی نفس مزمن ممکن است ناشی از چند علت مختلف مثل چاقی و نارسایی قلبی باشد.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

سایر علل

اگرچه این فهرست کامل نیست، علل اضافی و کمتر شایع تنگی نفس هنگام راه رفتن مسافت‌های کوتاه عبارتند از:12,13

کم‌خونی که به معنی کاهش تعداد سلول‌های قرمز سالم است و ظرفیت انتقال اکسیژن خون را کاهش می‌دهد.20
سرطان ریه که در آن سلول‌های ریه به‌صورت غیرطبیعی و کنترل‌نشده رشد می‌کنند.21
آسیت که تجمع مایع در حفره پریتونئال (فضای داخلی شکم که معده، روده و کبد در آن قرار دارند) است.22
فلج دیافراگم که در آن عضله گنبدی شکل و اصلی تنفس ضعیف یا فلج می‌شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

تنگی نفس به ویژه اگر در حالت استراحت یا در فعالیت‌هایی که قبلاً باعث تنگی نفس نمی‌شدند، بروز کند، نیازمند مراجعه به پزشک است.2

چه زمانی باید با اورژانس تماس بگیرم؟

تنگی نفس، چه به تنهایی و چه هنگام راه رفتن، می‌تواند نشانه وضعیت اضطراری پزشکی باشد. در صورت بروز ناگهانی و شدید تنگی نفس، باید فوراً به نزدیک‌ترین اورژانس مراجعه یا با ۱۱۵ تماس گرفت.

همچنین در صورت مشاهده علائم زیر، فوراً به دنبال کمک پزشکی باشید:

درد، فشار یا ناراحتی در قفسه سینه
تهوع
سرگیجه، سبکی سر یا غش کردن
خون‌دماغ یا سرفه خونی
خفگی، تنفس پر سر و صدا یا آبی شدن نوک انگشتان یا لب‌ها
تورم صورت، حلق، زبان یا لب‌ها
ناتوانی در صحبت کردن به دلیل تنگی نفس
افزایش سریع وزن یا تورم شکم، مچ پا یا ساق پا

درمان تنگی نفس من چیست؟

درمان تنگی نفس بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد. برای مثال، اگر دلیل اصلی ضعف جسمانی باشد، آغاز یک برنامه ورزشی و بازگشت به آمادگی جسمانی می‌تواند کفایت کند.

اما در صورت وجود بیماری‌های جدی مانند نارسایی قلبی یا آسم، نیاز به درمان‌های تخصصی و منظم‌تر وجود دارد که باید توسط پزشک برنامه‌ریزی شود.

نکات کلیدی

تنگی نفس هنگام راه رفتن مسافت‌های کوتاه ممکن است علل مختلفی داشته باشد که برخی از آنها مشکلات جدی قلبی یا ریوی هستند.
علل شایع تنگی نفس شامل ضعف جسمانی، چاقی، اضطراب، آسم، نارسایی قلبی، سکته قلبی، COPD و پنومونی می‌باشند.
در صورت بروز تنگی نفس جدید یا تشدید شده، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص صحیح و درمان مناسب دریافت کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: