سندرم روده تحریک‌پذیر و اوتیسم: ارتباط و درمان

تحقیقات نشان می‌دهد که ممکن است ارتباطی میان اوتیسم و سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) وجود داشته باشد. مطالعات نشان داده‌اند که علائم گوارشی در افراد اوتیستیک شایع‌تر از افراد نوروتایپیک است.

IBS به مجموعه‌ای از علائم مانند اسهال، یبوست، گرفتگی عضلات شکم و نفخ اشاره دارد. افراد مبتلا به IBS ممکن است در واکنش به برخی غذاها، استرس یا محرک‌های دیگر این علائم را تجربه کنند.

اگرچه تحقیقات نشان داده‌اند این علائم در افراد اوتیستیک شایع‌ترند، اما هنوز مشخص نیست ارتباط دقیق چیست یا آیا IBS دلیل همه موارد است یا خیر.

یک مرور در سال ۲۰۲۲ نشان داد که علائم گوارشی مانند اسهال، درد شکم و یبوست در کودکان و نوجوانان اوتیستیک شایع هستند. با وجود اینکه این علائم معمولاً به IBS مربوط می‌شوند، بسیاری از تحقیقات به طور کلی درباره مشکلات گوارشی و سلامت روده بحث کرده‌اند و لزوماً آن‌ها را به IBS ربط نداده‌اند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

نویسندگان دریافتند که این علائم در افراد اوتیستیک بیشتر از افراد نوروتایپیک رخ می‌دهند.

یک مطالعه دیگر در سال ۲۰۲۱ بیان می‌کند که بین ۴۶٪ تا ۸۴٪ از کودکان اوتیستیک علائم یا اختلالات گوارشی دارند، از جمله:

یبوست
اسهال
حالت تهوع
استفراغ
نفخ و گاز معده
عدم تحمل غذایی
نفخ و ناراحتی شکم
بیماری رفلاکس معده به مری (GERD)
کولیت
زخم‌ها
بیماری التهابی روده (IBD)

ارتباط چیست؟

دانشمندان چندین نظریه دارند که چرا علائم گوارشی در افراد اوتیستیک شایع‌تر است.

محور روده-مغز

محور روده-مغز به سیستم ارتباطی پیچیده و دوطرفه بین دستگاه گوارش و مغز اشاره دارد. این سیستم به اجزای مختلفی وابسته است، از جمله بخش‌هایی از سیستم ایمنی، برخی انتقال‌دهنده‌های عصبی و مسیرهای عصبی، و همچنین میکروبیوتای روده.

میکروبیوتای روده شامل تریلیون‌ها باکتری و سایر میکروارگانیسم‌ها در دستگاه گوارش است که بر عملکردهای مختلف بدنی و عصبی تأثیر می‌گذارند.

یک مرور در سال ۲۰۲۰ نشان داد که تفاوت‌هایی بین میکروبیوتای روده افراد اوتیستیک و نوروتایپیک وجود دارد. این تفاوت‌ها ممکن است به علائم مشابه IBS منجر شوند و به طور بالقوه علائم اوتیسم را با ایجاد ناراحتی تشدید کنند.

تفاوت‌های احتمالی میکروبیوتا در افراد اوتیستیک شامل موارد زیر است:

سطوح بالاتر قارچ کاندیدا آلبیکانس، که ممکن است توانایی بدن در جذب مواد معدنی و کربوهیدرات‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
سطوح پایین‌تر از حد معمول پرووتلا (Prevotella)، نوعی باکتری که سلامت روده را تقویت می‌کند.
سطوح پایین‌تر لاکتوباسیلوس (Lactobacillus)، باکتری مفیدی که به تجزیه غذا و مقاومت در برابر عفونت کمک می‌کند.
سطوح بالاتر کلوستریدیوم (Clostridium)، که ممکن است به علائم گوارشی مختلف منجر شود.

مهم است توجه داشته باشیم که این یافته‌ها به معنای این نیستند که اختلال در میکروبیوم باعث اوتیسم می‌شود. تحقیقات بیشتری برای درک علل لازم است.

عادات غذایی

بسیاری از افراد اوتیستیک دچار حساسیت‌های حسی هستند، به این معنا که برخی بافت‌ها، طعم‌ها یا بوها ممکن است برایشان آزاردهنده باشند.

این مشکلات حسی ممکن است باعث شود فرد رژیم غذایی محدودی داشته باشد که می‌تواند بر سلامت روده اثر بگذارد. برای مثال، کمبود فیبر می‌تواند به یبوست منجر شود یا ممکن است فرد دچار دیس‌بیوزیس (عدم تعادل فلور روده) شود.

سلامت روان

تحقیقات گذشته نشان می‌دهد که ۷۰٪ از افراد اوتیستیک دچار مشکلات سلامت روانی هستند. شایع‌ترین این مشکلات اضطراب است، به‌ویژه در کودکان اوتیستیک.

محققان معتقدند کودکان اوتیستیک نسبت به استرس واکنش‌پذیرتر از کودکان نوروتایپیک هستند. اضطراب و استرس می‌توانند محرک‌های بالقوه IBS باشند.

همچنین یک مرور سیستماتیک نشان داد افرادی که تجربه‌های آسیب‌زا دارند بیشتر در معرض ابتلا به IBS هستند. افراد اوتیستیک نیز بیشتر از سایرین احتمال دارد تجربیات آسیب‌زا داشته باشند.

ژنتیک

یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ ارتباط ژنتیکی بین IBS و اوتیسم، و همچنین درد چندنقطه‌ای و خستگی پیدا کرد. نویسندگان معتقدند که این ارتباط ممکن است توضیح دهد چرا این شرایط اغلب هم‌زمان رخ می‌دهند، زیرا ممکن است ریشه‌های ژنتیکی مشترک داشته باشند.

با این حال، این مطالعه مشخص نکرد که آیا یکی علت دیگری است یا خیر. بنابراین تحقیقات بیشتری برای روشن شدن نقش ژن‌ها لازم است.

سندرم روده تحریک‌پذیر و اوتیسم: آیا ارتباطی وجود دارد؟

RossHelen/Getty Images

تأثیر IBS بر اوتیسم

IBS و سایر مشکلات گوارشی می‌توانند استرس‌زا باشند و در افراد اوتیستیک ممکن است این استرس برای حواس طاقت‌فرسا باشد.

این مسئله می‌تواند علائم اوتیسم را شدیدتر کند، به‌ویژه در افرادی که در بیان علائم خود مشکل دارند.

یک مرور در سال ۲۰۲۰ بیان می‌کند که علائم گوارشی در کودکان اوتیستیک می‌توانند منجر به موارد زیر شوند:

تحریک‌پذیری
پرخاشگری
خودآزاری
بیش‌فعالی
تغییر در الگوهای خواب
کناره‌گیری اجتماعی

این علائم یا پیامدهای آن‌ها می‌توانند کیفیت زندگی را کاهش دهند یا باعث مشکلات دیگر شوند.

نشانه‌های IBS

نشانه‌های IBS معمولاً شامل درد شکم مکرر، اسهال و یبوست هستند.

با این حال، اگر فردی در بیان این علائم مشکل داشته باشد، اطرافیان ممکن است از آن‌ها بی‌خبر بمانند. در این موارد، نشانه‌های بیماری ممکن است از طریق تغییرات رفتاری یا عاطفی بروز کنند، از جمله:

صداهای غیرعادی یا بیشتر از حد معمول، مانند بلع مکرر یا ناله
افزایش تحریک‌پذیری یا پرخاشگری
حرکاتی مانند ضربه زدن یا شکلک درآوردن
اضطراب

برخی کودکان اوتیستیک همچنین دچار پیکا (خوردن مواد غیرخوراکی) هستند. پیکا با IBS و یبوست ارتباط دارد، اگرچه هنوز مشخص نیست پیکا باعث علائم گوارشی می‌شود یا برعکس.

درمان IBS در اوتیسم

درمان‌های IBS یا مشکلات گوارشی در افراد اوتیستیک مشابه افراد غیر اوتیستیک است. معمولاً شامل ترکیبی از تغییرات سبک زندگی یا رژیم غذایی و داروها می‌شود.

هیچ درمان قطعی برای IBS وجود ندارد، اما اقداماتی می‌توانند علائم را کاهش دهند. پزشک باید توصیه‌ها را متناسب با شرایط و نیازهای هر فرد ارائه دهد.

این موارد می‌تواند شامل شود:

نوشیدن مایعات کافی: مصرف آب و نوشیدنی‌های بدون کافئین در طول روز می‌تواند از یبوست جلوگیری کند.
کاهش استرس: چون استرس می‌تواند به علائم گوارشی دامن بزند، راهبردها و منابع کاهش استرس می‌توانند مفید باشند.
رژیم غذایی متعادل: برخی افراد اوتیستیک ممکن است به دلیل حساسیت‌های حسی طیف وسیعی از غذاها را مصرف نکنند. در این موارد مشورت با متخصص تغذیه یا رژیم‌درمانگر می‌تواند کمک کند تا مواد مغذی و فیبر کافی دریافت شود.
شناسایی محرک‌ها: برخی غذاها یا نوشیدنی‌ها می‌توانند علائم گوارشی را تحریک کنند. متخصص تغذیه می‌تواند در شناسایی این محرک‌ها و یافتن جایگزین‌های سالم کمک کند.
مصرف داروها: داروهایی مانند لوپرامید (Imodium) می‌توانند اسهال را درمان کنند و داروهای دیگر ممکن است به کاهش یبوست یا درد کمک کنند.
درمان بیماری‌های هم‌زمان: گاهی مشکلات گوارشی ناشی از شرایط زمینه‌ای مانند مشکلات سلامت روانی، تفاوت‌های ساختاری در دستگاه گوارش یا اختلالات خوردن هستند. پزشک می‌تواند این شرایط را شناسایی و درمان کند.
استفاده از پروبیوتیک‌ها: پروبیوتیک‌ها ممکن است علائم روده را در برخی افراد بهبود دهند. با این حال، هنوز دانشمندان درباره پروبیوتیک‌ها و میکروبیوم اطلاعات کامل ندارند و پروبیوتیک‌ها می‌توانند عوارض جانبی هم داشته باشند.

برخی افراد ممکن است تغییر در روتین را دشوار بدانند. در این موارد حمایت بیشتر از سوی متخصصان با تجربه در کار با افراد اوتیستیک می‌تواند مفید باشد.

آیا پروبیوتیک‌ها یا رژیم غذایی می‌توانند اوتیسم را درمان کنند؟

هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد رژیم غذایی، پروبیوتیک یا روش دیگری می‌تواند اوتیسم را درمان یا پیشگیری کند.

با این حال، برخی افراد ممکن است دریابند که این رویکردها علائم گوارشی را کاهش می‌دهند و در نتیجه باعث کاهش ناراحتی یا بهبود رفتار می‌شوند.

پروبیوتیک‌ها

یک مرور در سال ۲۰۲۰ بیان می‌کند که چندین آزمایش کوچک با پروبیوتیک‌ها روی افراد اوتیستیک انجام شده است. برخی نتایج مثبت داشتند، اما همه شرکت‌کنندگان بهبود در علائم گوارشی یا مشکلات رفتاری تجربه نکردند. در یک آزمایش، کیفیت زندگی نیز به طور قابل توجهی بهبود نیافت.

رژیم غذایی

یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ روی ۸۱۸ نفر بررسی کرد که رژیم غذایی چگونه ممکن است بر علائم تأثیر بگذارد. این مطالعه ۱۳ رژیم غذایی مختلف از جمله رژیم بدون گلوتن، کتوژنیک، پالئو و بدون شکر را بررسی کرد.

شرکت‌کنندگان رژیم غذایی سالم و رژیم Feingold (که شامل پرهیز از برخی افزودنی‌های غذایی است) را بیشترین فایده‌مند ارزیابی کردند.

با این حال، این مطالعه محدودیت‌هایی دارد. اگرچه شرکت‌کنندگان زیاد بودند، اما داده‌ها بر اساس گزارش‌های شخصی افراد اوتیستیک و والدین یا مراقبان آن‌ها جمع‌آوری شد.

همچنین احتمال اثر پلاسبو یا سوگیری پاسخ وجود دارد. سوگیری پاسخ زمانی رخ می‌دهد که افرادی که مزایای درمان را حس کرده‌اند بیشتر از کسانی که بهبودی نداشته‌اند، به نظرسنجی پاسخ دهند و نتایج را تحت تأثیر قرار دهند.

هیچ مطالعه‌ای ثابت نکرده است که رژیم Feingold به کاهش اوتیسم کمک کند.

جمع‌بندی

تحقیقات نشان می‌دهد که افراد اوتیستیک بیشتر از افراد نوروتایپیک دچار مشکلات گوارشی از جمله IBS هستند.

عواملی که ممکن است توضیح دهند چرا این علائم در افراد اوتیستیک شایع‌ترند شامل تغییرات میکروبیوم، محدودیت‌های غذایی، شرایط هم‌زمان و ژنتیک هستند. با این حال، دانشمندان هنوز دقیقاً علت را نمی‌دانند.

یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی با تجربه در درمان افراد اوتیستیک می‌تواند در تشخیص و درمان IBS یا علائم گوارشی دیگر کمک کند. درمان ممکن است شامل تغییرات رژیم غذایی، دارو و راهکارهای کاهش استرس باشد.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: