ممکن است در ابتدا متوجه علائمی مانند تشنگی شدید، تکرر ادرار، تهوع، استفراغ، خستگی و کاهش وزن بدون دلیل شوید. این علائم میتوانند بهسرعت ظاهر شوند و در صورت عدم تشخیص و درمان سریع، طی چند روز یا چند هفته خطرناک شوند.
این نشانهها معمولاً نتیجه افزایش ناگهانی سطح قند خون در اثر آغاز دیابت نوع ۱ هستند. اگر فردی که این علائم را تجربه میکند بهموقع توسط پزشک تشخیص داده نشود و درمان با انسولین را آغاز نکند، این وضعیت ممکن است بهسرعت تهدیدکننده جان او شود.
شایعترین علائم دیابت نوع ۱
در ادامه به رایجترین علائم دیابت نوع ۱ اشاره میکنیم که ممکن است در فرد مبتلا مشاهده شود.
شدت این علائم میتواند متفاوت باشد و ممکن است بهصورت سریع یا تدریجی، در عرض چند روز یا چند هفته، وخیمتر شوند.
- تشنگی شدید
- تکرر ادرار
- خوابآلودگی و خستگی
- تغییرات ناگهانی و تاری دید
- تهوع و استفراغ

Credit: Alexandr Kolesnikov/Getty Images
مراحل دیابت نوع ۱
از سال ۲۰۱۵ به این سو، مشخص شده است که دیابت نوع ۱ روندی پیوسته دارد و در سه مرحله گسترش مییابد که این مراحل نمایانگر آغاز این بیماری خودایمنی هستند.
دو مرحله نخست این بیماری پیشبالینی هستند و هیچگونه علامت ظاهری ندارند. در این مراحل، تنها آزمایشهای تخصصی خون و قند میتوانند وجود اختلال را شناسایی کنند، که این مرحله ممکن است ماهها یا حتی سالها پیش از بروز علائم آغاز شده باشد.
مرحله سوم دیابت نوع ۱
هنگامی که فرد دچار علائم واضح دیابت میشود و تشخیص پزشکی دریافت میکند، وارد مرحله سوم بیماری شده است.
دارویی بهنام Tzield که در سال ۲۰۲۳ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید شد، توانسته است به تأخیر انداختن ورود به مرحله سوم کمک کند و از بروز علائم بالینی جلوگیری نماید.
آیا علائم دیگری برای دیابت نوع ۱ وجود دارد که باید مراقب آنها بود؟
بله، افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا شدهاند اما هنوز تشخیص دریافت نکردهاند و درمان با انسولین را آغاز نکردهاند، ممکن است مجموعهای از علائم دیگر را تجربه کنند. این علائم میتوانند به همراه یا پس از علائم اولیه ظاهر شوند و شدت آنها متفاوت است.
- کاهش وزن بدون دلیل
- درد شکمی
- بوی میوهای و خشک از دهان
- افزایش شدید اشتها
- تنفس سنگین و عمیق
این نشانهها ممکن است نشاندهنده وضعیتی اورژانسی بهنام کتواسیدوز دیابتی (DKA) باشند. در این حالت، بدن بهدلیل نبود انسولین کافی، قادر به تبدیل قند خون به انرژی نیست و شروع به تجزیه چربیها میکند که باعث تولید کتونها در سطحی خطرناک میشود.
بسیاری از کودکان و بزرگسالانی که دیابت نوع ۱ آنها هنوز تشخیص داده نشده، ممکن است با علائم DKA برای اولین بار متوجه بیماری خود شوند، که معمولاً نیازمند مراجعه فوری به مراکز درمانی است.
چه کاری باید انجام داد؟
تجربه هر یک از این علائم لزوماً بهمعنای ابتلا به دیابت نوع ۱ نیست، اما نباید نسبت به آنها بیتفاوت بود.
اگر فردی عوامل خطر را دارد یا احتمال ابتلا به این بیماری در او بیشتر است، باید نسبت به علائم هوشیارتر باشد. عوامل ژنتیکی نقش مهمی در دیابت نوع ۱ ایفا میکنند و مطالعات نشان دادهاند که این بیماری میتواند در خانوادهها به ارث برسد.
اگر در خانواده نزدیک یا نسلهای قبل سابقه دیابت وجود دارد، احتمال اینکه شما نیز در معرض خطر ابتلا باشید بیشتر است. بنابراین، بروز هرگونه علائم ذکرشده ممکن است نشاندهندهای جدی برای آغاز دیابت نوع ۱ باشد.
برای شناخت بیشتر دیابت نوع ۱، مطالعه درباره عوامل خطر، علل احتمالی و روشهای مدیریت آن پس از تشخیص میتواند مفید باشد. این اطلاعات میتوانند در پیشگیری یا کنترل مؤثرتر بیماری نقش کلیدی ایفا کنند.
جمعبندی
افرادی که دچار دیابت نوع ۱ میشوند ممکن است علائم متعددی را تجربه کنند، اما رایجترین آنها شامل تشنگی، ادرار مکرر، خستگی، کاهش وزن و تهوع یا استفراغ است.
علائم این بیماری ممکن است مشابه علائم آنفلوآنزا یا بیماریهای دیگر باشند، بنابراین ضروری است که با مشاهده هر یک از نشانهها، فوراً به پزشک مراجعه شود. تشخیص زودهنگام میتواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند.
اگر تشخیص سریع انجام نشود، فرد مبتلا ممکن است دچار افزایش شدید قند خون شود که در صورت عدم درمان با انسولین، میتواند به شرایطی مرگبار منجر گردد. بنابراین، آگاهی و واکنش سریع نسبت به علائم، کلید نجاتبخش در برابر این بیماری خودایمنی است.
Lucier J, et al. (2024). Type 1 diabetes. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507713/
Type 1 diabetes. (2024). https://www.cdc.gov/diabetes/about/about-type-1-diabetes.html
Type 1 diabetes symptoms. (nd). https://www.breakthrought1d.org/t1d-basics/symptoms/
Warning signs and symptoms. (n.d.). https://diabetes.org/about-diabetes/warning-signs-symptoms
https://www.healthline.com/health/type-1-diabetes/common-first-symptoms
