دیابت نوع ۱ که زمانی بهعنوان «دیابت نوجوانان» شناخته میشد، برای مدت طولانی بهعنوان بیماری مختص کودکی در نظر گرفته میشد. با این حال، اگرچه این بیماری اغلب در کودکان و نوجوانان تشخیص داده میشود، میتواند در هر سنی بروز کند.
دیابت نوع ۱ هنگامی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس حمله کرده و آنها را از بین میبرد، که این امر منجر به افزایش خطرناک سطح قند خون میشود.[1] درمان این بیماری نیازمند استفاده روزانه از انسولین است که به کنترل متابولیسم گلوکز و حفظ عملکرد اندامهای حیاتی کمک میکند.
دیابت نوع ۱ در کودکی و نوجوانی
سنین شایع تشخیص دیابت نوع ۱ بین ۴ تا ۶ سالگی و ۱۰ تا ۱۴ سالگی هستند.[2] در میان پسران، اوج تشخیص در سن ۱۰ سالگی و در میان دختران در سن ۱۲ سالگی اتفاق میافتد.[3]
همین موضوع باعث شده است که دیابت نوع ۱ اغلب با کودکان مرتبط باشد. تنها حدود ۵ تا ۱۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت، به دیابت نوع ۱ دچار هستند که بسیار کمتر از شیوع دیابت نوع ۲ است؛ نوعی بیماری که با مقاومت بدن نسبت به انسولین و اختلال در استفاده طبیعی از آن مشخص میشود.[1]
در کودکان، بروز دیابت نوع ۱ معمولاً بهصورت ناگهانی و سریع اتفاق میافتد، بهطوریکه تولید انسولین بهسرعت کاهش یافته و سطح قند خون بهسرعت افزایش مییابد. این فرآیند موجب بروز ناگهانی علائم دیابت نوع ۱ میشود، که عبارتاند از:[4]
- کاهش وزن بدون دلیل مشخص
- تغییرات در بینایی
- تشنگی شدید
- تکرر ادرار
- خستگی شدید
- گرسنگی حتی پس از صرف غذا
- بوی میوهای ترش در تنفس
حدود ۳۰ درصد از کودکانی که به دیابت نوع ۱ مبتلا میشوند، زمانی تشخیص داده میشوند که قبلاً به کتواسیدوز دیابتی (DKA) دچار شدهاند؛ شرایطی خطرناک که در اثر کمبود شدید انسولین و تجمع سمی کتونها در خون ایجاد میشود و میتواند تهدیدکننده حیات باشد.[5]
سالانه حدود ۱۸٬۰۰۰ نفر زیر ۲۰ سال به دیابت نوع ۱ مبتلا میشوند، و این عدد از سال ۲۰۰۲ روند افزایشی داشته است. دیابت نوع ۱ حداقل ۸۶ درصد از موارد دیابت در این گروه سنی را تشکیل میدهد.[6]
نوزادان نیز میتوانند به دیابت نوع ۱ مبتلا شوند، اگرچه این مورد نادرتر است. در برخی موارد، دیابت نوزادی یا «دیابت نئوناتال» در نوزادان زیر یک سال، معمولاً در شش ماه اول زندگی تشخیص داده میشود.[7]
این موارد بسیار نادر هستند و حدود ۸۰ درصد آنها به جهشهای ژنتیکی مرتبط هستند، نه به اختلالات خودایمنی، که تفاوت کلیدی در مکانیزم بروز این نوع دیابت نسبت به دیابت نوع ۱ کلاسیک محسوب میشود.[8]
Adobe Stock
دیابت نوع ۱ در بزرگسالی
اگرچه دیابت نوع ۱ اغلب در کودکی تشخیص داده میشود، اما میتواند در سراسر بزرگسالی نیز بروز کند. در واقع، تحقیقات نشان میدهد که ۶۲ درصد از تشخیصهای دیابت نوع ۱ در افراد بالای ۲۰ سال اتفاق میافتد.[9] دکتر بوگدانویچز بیان میکند که حتی در افراد بالای ۸۰ سال نیز مواردی از این بیماری را مشاهده کرده است.
در بزرگسالان، دیابت نوع ۱ ممکن است بهآهستگی توسعه یابد، زیرا حمله سیستم ایمنی به سلولهای پانکراس کندتر است. در بسیاری موارد، علائم آن با دیابت نوع ۲ اشتباه گرفته میشود و ممکن است برای ماهها یا حتی سالها تشخیص نهایی به تأخیر بیفتد.
افرادی که به نوع خاصی از دیابت خودایمنی وابسته به انسولین بهنام دیابت خودایمنی نهفته در بزرگسالان (LADA) دچار میشوند—که گاهی «دیابت نوع ۱.۵» نیز نامیده میشود—ممکن است سالها بدون تشخیص درست زندگی کنند.
«متأسفانه، بهدلیل رشد آهسته LADA، این افراد بهراحتی با دیابت نوع ۲ اشتباه گرفته میشوند،» دکتر بوگدانویچز توضیح میدهد. «این بهطور مستقیم با سرعت کندتر حمله به سلولهای پانکراس در بزرگسالان در مقایسه با کودکان مرتبط است.»
مایکل فَنگ، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، میگوید باور نادرست رایجی وجود دارد مبنی بر اینکه دیابت نوع ۱ تنها بیماری دوران کودکی است، و همین باعث میشود برخی پزشکان در بزرگسالان به اشتباه دیابت نوع ۲ را تشخیص دهند.
«فکر میکنم یکی از عوامل مهم این خطای تشخیصی، همین تصور غلط است،» دکتر فنگ میگوید. «در نتیجه، پزشکان ممکن است فرض کنند تمام بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت، به نوع ۲ دچارند، حتی اگر ویژگیهای بالینی آنها با دیابت نوع ۲ مطابقت نداشته باشد.»
احتمال دارد که تا ۴۰ درصد از بزرگسالانی که پس از ۳۰ سالگی مبتلا به دیابت نوع ۱ شدهاند، به اشتباه با دیابت نوع ۲ تشخیص داده شده باشند.[10]
دکتر بوگدانویچز اشاره میکند که بزرگسالی که تصور میشود به دیابت نوع ۲ مبتلاست، ممکن است بلافاصله درمان انسولین را دریافت نکند، درحالیکه این درمان در مدیریت دیابت نوع ۱ الزامی است. دیابت نوع ۱ معمولاً پیچیدهتر است و میانگین امید به زندگی در مبتلایان به دیابت نوع ۱ حدود پنج سال کمتر از مبتلایان به نوع ۲ است.[10]
«راهنماهای بالینی فعلی توصیه میکنند که در صورت مشکوک بودن به دیابت نوع ۱ در بزرگسال، آزمایش آنتیبادیهای خودایمنی انجام شود،» دکتر فنگ میگوید. «اما تصور میکنم این آزمایش بهندرت انجام میشود، تا حدی بهدلیل آگاهی پایین پزشکان از بروز دیابت نوع ۱ در بزرگسالی.»
اگر کنترل قند خون شما دشوار است و فکر میکنید ممکن است به اشتباه با دیابت نوع ۲ تشخیص داده شدهاید، میتوانید با آزمایشهای تکمیلی تشخیص خود را دقیقتر بررسی کنید. این آزمایشها شامل موارد زیر میشوند:[11]
- آزمایش C-پپتید: این آزمایش میزان انسولینی که بدن شما تولید میکند را اندازهگیری میکند. در دیابت نوع ۱، سطح C-پپتید پایین است، درحالیکه در دیابت نوع ۲ معمولاً بالا است.
- آزمایش آنتیبادیهای خودایمنی: وجود این آنتیبادیها نشان میدهد که سیستم ایمنی بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین حمله میکند و نشانه دیابت نوع ۱ است.
غربالگری برای دیابت زودهنگام
بیشتر افراد تنها پس از آنکه سطح قند خونشان بهطور قابلتوجهی افزایش یافته، به دیابت تشخیص داده میشوند. با این حال، امکان شناسایی دیابت نوع ۱ پیش از بروز علائم بالینی شدید وجود دارد.
غربالگری دیابت نوع ۱ با استفاده از آزمایش خون برای آنتیبادیهای خودایمنی انجام میشود، که میتواند به شناسایی مراحل اولیه این بیماری کمک کند، حتی پیش از آنکه خطرناک شود.
«این واقعاً به این معناست که دیابت نوع ۱ احتمالاً سالها قبل از آنکه بدانید به آن مبتلا هستید، شروع شده است—مگر آنکه آزمایش آنتیبادی بدهید،» دکتر بوگدانویچز توضیح میدهد.
غربالگری معمولاً برای افرادی توصیه میشود که سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت نوع ۱ دارند، بهویژه برای فرزندان والدین مبتلا به این بیماری.
با این حال، نزدیک به ۹۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، هیچ سابقه خانوادگی از این بیماری ندارند.[12] این موضوع برخی متخصصان را بر آن داشته که پیشنهاد دهند تمام کودکان، صرفنظر از علائم، برای آنتیبادیهای خودایمنی غربالگری شوند.[13]
شناسایی زودهنگام دیابت نوع ۱ میتواند خطر بروز DKA را کاهش دهد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داروی Teplizumab (با نام تجاری Tzield) را برای افراد ۸ ساله و بالاتر با مراحل خاصی از دیابت تأیید کرده است. این دارو میتواند با حفظ عملکرد پانکراس در تولید انسولین، بروز کامل دیابت نوع ۱ را به تعویق بیندازد.[14] با پزشک خود مشورت کنید که آیا این دارو برای شما مناسب است یا خیر.
جمعبندی
اگرچه دیابت نوع ۱ اغلب در دوران کودکی تشخیص داده میشود، اما این بیماری میتواند در هر سنی ظاهر شود.
دیابت نوع ۱ در کودکان معمولاً بهسرعت پیشرفت میکند و علائمی مانند خستگی شدید، تشنگی مفرط و کاهش وزن غیرقابل توضیح دارد.
در بزرگسالان، دیابت نوع ۱ ممکن است شروع آهستهتری داشته باشد و در ابتدا با دیابت نوع ۲ اشتباه گرفته شود.
اگر درباره نوع دیابت خود مطمئن نیستید یا درمان فعلی نتیجهبخش نیست، بهتر است از پزشک خود بخواهید که تشخیص شما را با انجام آزمایشهای تکمیلی تأیید کند.
آردایت، برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Type 1 Diabetes. Centers for Disease Control and Prevention. May 15, 2024.
- Type 1 Diabetes. Cleveland Clinic. March 9, 2022.
- Trends in Diabetes Among Young People. Centers for Disease Control and Prevention. May 15, 2024.
- Type 1 Diabetes. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. February 2025.
- EL-Mohandes N et al. Pediatric Diabetic Ketoacidosis. StatPearls. August 21, 2023.
- National Diabetes Statistics Report. Centers for Disease Control and Prevention. May 15, 2024.
- Beltrand J et al. Neonatal Diabetes Mellitus. Frontiers in Pediatrics. September 30, 2020.
- Dahl A et al. Recent Advances in Neonatal Diabetes. Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity: Targets and Therapy. February 12, 2020.
- Gregory GAH et al. Global Incidence, Prevalence, and Mortality of Type 1 Diabetes in 2021 With Projection to 2040: A Modelling Study. The Lancet Diabetes & Endocrinology. October 2022.
- Misdiagnosis of Type 1 and Type 2 Diabetes in Adults. The Lancet Regional Health – Europe. June 2, 2023.
- 2. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes — 2024. American Diabetes Association. December 11, 2023.
- Let’s Talk About Screening. Breakthrough T1D. October 31, 2023.
- Sims EK et al. Screening for Type 1 Diabetes in the General Population: A Status Report and Perspective. Diabetes. March 22, 2022.
- First FDA-Approved Drug for Delaying Type 1 Diabetes Onset. National Institute of Allergy and Infectious Diseases. April 17, 2023.
- https://www.everydayhealth.com/heart-health/how-to-improve-your-heart-rate-variability/
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
