ترکیب ماست یونانی با عسل برای بسیاری از افراد یک میانوعده سالم و خوشطعم محسوب میشود. با این حال، افرادی که قند خون خود را کنترل میکنند یا مبتلا به دیابت هستند، معمولاً این سؤال را دارند که آیا این ترکیب باعث افزایش ناگهانی قند خون میشود یا خیر.
واقعیت این است که هر دو ماده حاوی کربوهیدرات هستند و میتوانند قند خون را بالا ببرند، اما نحوه افزایش قند خون در این ترکیب معمولاً تدریجیتر از مصرف خوراکیهای شیرین ساده است.
عسل چگونه بر قند خون اثر میگذارد؟
عسل یک شیرینکننده طبیعی است و نسبت به شکر سفید فرآوری کمتری دارد، اما همچنان منبع قابلتوجهی از کربوهیدرات محسوب میشود. کربوهیدراتها اصلیترین درشتمغذی مؤثر بر افزایش قند خون هستند.
هر یک قاشق غذاخوری عسل حدود ۱۷ گرم کربوهیدرات دارد که تقریباً تمام آن از قندهای ساده تشکیل شده و میتواند نسبتاً سریع قند خون را افزایش دهد.

شاخص گلیسمی عسل و سرعت افزایش قند خون
عسل در مقایسه با شکر معمولی شاخص گلیسمی پایینتری دارد. شاخص گلیسمی نشان میدهد یک ماده غذایی با چه سرعتی قند خون را بالا میبرد.
بخش عمده قند عسل از فروکتوز تشکیل شده که نسبت به گلوکز و ساکارز آهستهتر تجزیه میشود. به همین دلیل، عسل همچنان قند خون را بالا میبرد، اما معمولاً این افزایش ملایمتر و تدریجیتر از شکر سفید است.
کربوهیدرات موجود در ماست یونانی
ماست یونانی نیز حاوی کربوهیدرات است و میتواند بر قند خون اثر بگذارد. کربوهیدرات اصلی موجود در ماست یونانی لاکتوز است که نوعی قند طبیعی شیر به شمار میرود.
در فرایند هضم، لاکتوز به قندهای سادهتر تجزیه میشود و در نتیجه میتواند باعث افزایش قند خون شود، هرچند این افزایش معمولاً شدید نیست.
مقدار کربوهیدرات ماست یونانی در مقایسه با سایر ماستها
حدود ۱۷۰ گرم ماست یونانی نزدیک به ۸ گرم کربوهیدرات دارد. این مقدار در مقایسه با بسیاری از ماستهای معمولی کمتر است.
همین ویژگی باعث میشود ماست یونانی برای افرادی که به کنترل قند خون خود اهمیت میدهند، انتخاب مناسبتری نسبت به ماستهای شیرینشده یا طعمدار باشد.
نقش پروتئین و چربی ماست یونانی در کنترل قند خون
خبر خوب این است که ماست یونانی سرشار از پروتئین و حاوی مقداری چربی است و این ترکیب میتواند جذب کربوهیدراتها را کندتر کند. نتیجه این فرآیند، افزایش تدریجی قند خون بهجای افزایش ناگهانی آن است.
وجود پروتئین و چربی باعث میشود هضم غذا آهستهتر انجام شود و قندها بهتدریج وارد جریان خون شوند.
پروتئین ماست یونانی و تأثیر آن بر انسولین
ماست یونانی در مقایسه با سایر انواع ماست، پروتئین بیشتری دارد و در دسته غذاهای پرپروتئین قرار میگیرد. یک وعده معمولی از آن حدود ۱۵ گرم پروتئین فراهم میکند.
پروتئین میتواند ترشح انسولین را تحریک کند. انسولین هورمونی است که قند موجود در خون را به سلولها منتقل میکند و به کاهش پاسخ گلیسمی بدن کمک میکند.
نقش چربی در کاهش سرعت جذب قند
ماست یونانی حاوی مقداری چربی است که هضم آن نسبت به کربوهیدراتها زمان بیشتری میبرد. چربی باعث میشود تخلیه معده آهستهتر انجام شود.
این تأخیر در هضم کمک میکند قندهای مصرفشده همراه غذا، مانند عسل، بهصورت تدریجی جذب شوند و اثر آنها بر قند خون ملایمتر باشد.
تأثیر پروبیوتیکهای ماست یونانی بر قند خون
ماست یونانی حاوی پروبیوتیکهاست که میکروارگانیسمهای مفید ساکن روده هستند و نقش مهمی در سلامت گوارش دارند. پژوهشها همچنان در حال بررسی ارتباط پروبیوتیکها با کنترل قند خون هستند.
برخی شواهد نشان میدهد مصرف منظم ماست ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع دو را کاهش دهد، هرچند هنوز مشخص نیست چه میزان از این اثر به پروبیوتیکها و چه میزان به سایر ترکیبات ماست مربوط میشود.
اثر نهایی ترکیب ماست یونانی و عسل بر قند خون
در مجموع، ماست یونانی گزینهای مناسب برای افرادی است که قند خون خود را تحت نظر دارند. محتوای بالای پروتئین آن میتواند اثر کربوهیدراتها را تعدیل کند.
افزودن عسل به ماست یونانی باعث افزایش قند خون میشود، اما این افزایش معمولاً کمتر از زمانی است که از ماستهای حاوی شکر افزوده استفاده شود. ترکیب پروتئین و چربی ماست یونانی میتواند اثر قند عسل را کاهش دهد.
سؤالات متداول
آیا مصرف ماست یونانی با عسل باعث جهش شدید قند خون میشود؟
در اغلب افراد، این ترکیب باعث افزایش تدریجی قند خون میشود و معمولاً جهش ناگهانی ایجاد نمیکند.
آیا افراد مبتلا به دیابت میتوانند این ترکیب را مصرف کنند؟
در صورت رعایت مقدار مصرف و انتخاب ماست یونانی ساده، این ترکیب میتواند در برنامه غذایی افراد مبتلا به دیابت جای بگیرد.
چه مقدار عسل مناسب است؟
مصرف مقدار کم عسل، مثلاً یک قاشق غذاخوری یا کمتر، انتخاب منطقیتری برای کنترل قند خون محسوب میشود.
جمعبندی نهایی
مصرف ماست یونانی همراه با عسل به دلیل وجود کربوهیدراتها باعث افزایش قند خون میشود، اما این افزایش معمولاً تدریجی است و به شکل جهش شدید بروز نمیکند. پروتئین و چربی موجود در ماست یونانی نقش مهمی در کند کردن جذب قندها دارند.
اگر مقدار مصرف عسل کنترل شود و ماست یونانی ساده و بدون شکر افزوده انتخاب شود، این ترکیب میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل و سازگار با کنترل قند خون باشد.
- American Diabetes Association. Get to know carbs.
- USDA FoodData Central. Honey.
- Bobiş O, Dezmirean DS, Moise AR. Honey and diabetes: the importance of natural simple sugars in diet for preventing and treating different type of diabetes. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2018;2018:4757893. doi:10.1155/2018/4757893
- USDA FoodData Central. Yogurt, greek, plain, whole milk.
- Joslin Diabetes Center. Carbs, protein, and fats - their effect on glucose levels.
- Shkembi B, Huppertz T. Glycemic responses of milk and plant-based drinks: food matrix effects. Foods. 2023;12(3):453. doi:10.3390/foods12030453
- The University of Sydney. Milk, other dairy foods and blood glucose.
- Mirjalili M, Salari Sharif A, Sangouni AA, Emtiazi H, Mozaffari-Khosravi H. Effect of probiotic yogurt consumption on glycemic control and lipid profile in patients with type 2 diabetes mellitus: A randomized controlled trial. Clinical Nutrition ESPEN. 2023;54:144-149. doi:10.1016/j.clnesp.2023.01.014
- US Food and Drug Administration. FDA announces qualified health claim for yogurt and reduced risk of type 2 diabetes.
- https://www.verywellhealth.com/does-greek-yogurt-with-honey-spike-blood-sugar-11872993
