مطالعات جدید نشان میدهند که شکل بدن ممکن است خطر بیماری قلبی را دقیقتر از شاخص توده بدنی (BMI) نشان دهد. بر اساس تحقیقات، افرادی که دور کمرشان نسبت به قد بزرگتر است، حتی در صورت داشتن BMI سالم، بیشتر در معرض تجمع کلسیم در شریانهای قلبی هستند.
این یافتهها میتوانند نحوه غربالگری خطر قلبی توسط پزشکان را تغییر دهند و به بیماران راه سادهای برای پیگیری سلامت قلب خود در منزل ارائه دهند.
نسبت دور کمر به قد چیست و چرا اهمیت دارد
اگر میخواهید بهسادگی سلامت قلب خود را بررسی کنید، دور کمر خود را اندازهگیری کرده و بر قد خود تقسیم کنید. نسبت دور کمر به قد (WHtR) برابر یا بالاتر از ۰.۵ ممکن است نشاندهنده افزایش خطر بیماری قلبی باشد.
مطالعهای که اخیراً در The Lancet Regional Health منتشر شد، نشان داد که WHtR ارتباط نزدیکتری با خطر بیماری قلبی دارد تا BMI یا اندازه دور کمر به تنهایی¹.
دکتر مارسیو سمر بیتنکورت، استاد قلب و عروق دانشگاه پیتسبورگ و نویسنده ارشد تحقیق، بیان کرد که توجه به WHtR نسبت به BMI در پیشبینی مشکلات قلبی و متابولیک بهتر است.
جالب اینجاست که این ارتباط حتی در افرادی با BMI کمتر از ۳۰، یعنی زیر آستانه چاقی بالینی، نیز برقرار بود. به عبارت دیگر، افرادی که BMI نرمال یا اضافه وزن داشتند، هنوز بر اساس WHtR در معرض خطر بیماری قلبی قرار داشتند.
دکتر تییاگو بوسکو مندس، نویسنده اول تحقیق، افزود: نسبت دور کمر به قد در افرادی با BMI بین ۲۵ تا ۲۹.۹ و حتی افرادی با BMI نرمال، یک شاخص مهم برای شناسایی خطر ابتلا به تصلب شریانها طی پنج سال آینده است، حتی پس از اصلاح تمامی عوامل خطر قلبی کلاسیک.
یافتههای مطالعه
پژوهشگران ۲۷۲۱ بزرگسال در سائوپائولو برزیل را مورد بررسی قرار دادند تا ارتباط اندازههای بدن با خطر بیماری قلبی را در مقایسه با BMI بسنجند. میانگین سنی شرکتکنندگان حدود ۴۸ سال بود و تقریباً دو سوم آنها زن بودند.
شرکتکنندگان قبل از ورود به مطالعه، هیچگونه تجمع کلسیم در شریانهای قلب (CAC) نداشتند، که این شاخص نشاندهنده خطر بیماری قلبی است.
در شروع مطالعه، سه شاخص بدنی اندازهگیری شد: BMI، دور کمر و WHtR. پس از پیگیری پنج ساله، مجدداً CAC اندازهگیری شد و مشخص شد حدود ۱۵٪ از شرکتکنندگان دچار تجمع کلسیم شدهاند، که در افرادی با دور کمر بزرگتر شایعتر بود.
در حالی که هر سه شاخص — BMI، دور کمر و WHtR — در تحلیل بدون اصلاح با خطر قلبی مرتبط بودند، تنها WHtR به عنوان پیشبینیکننده مستقل پس از در نظر گرفتن عوامل خطر سنتی مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و دیابت باقی ماند.
در افرادی با WHtR برابر یا بالاتر از ۰.۵، حدود ۱۸٪ دچار تجمع کلسیم در شریانها بودند، در حالی که این عدد در افرادی با WHtR کمتر از ۰.۵ تنها ۱۰٪ بود. هر افزایش متوسط در نسبت دور کمر به قد، حدود ۱۸٪ خطر تجمع کلسیم در شریانهای قلب را افزایش میدهد.
دکتر یو-مین نی، متخصص قلب و عروق، توضیح داد که این مطالعه نشان میدهد افرادی با اختلالات متابولیک بیشتر، که با WHtR مشخص میشود، بیشتر در معرض تشکیل پلاکهای کلسترولی هستند.
چرا WHtR اهمیت دارد
خطر ناشی از WHtR بالا به طور کامل با مشکلات متابولیک رایج مانند فشار خون بالا و قند خون توضیح داده نمیشود، که نشان میدهد چربی احشایی ممکن است به روشهای دیگری نیز برای قلب مضر باشد.
WHtR نشاندهنده چربی احشایی است، که در حفره شکمی ذخیره شده و با افزایش خطر سرطان، بیماری قلبی و دیابت مرتبط است. چربی احشایی باعث التهاب بیشتر میشود و این خود یک عامل خطر برای تصلب شریانها است.
اندازهگیری WHtR چگونه است
اگر میخواهید WHtR خود را در منزل بسنجید، مراحل ساده زیر را دنبال کنید:
- یک متر نواری آماده کنید — طول کافی برای اندازهگیری قد لازم است.
- قد خود را اندازه بگیرید — بدون کفش، قد خود را به سانتیمتر یا اینچ یادداشت کنید.
- دور کمر را اندازه بگیرید — متر را دور شکم و روی ناف، بین قفسه سینه و لگن قرار دهید. هنگام اندازهگیری نفس خود را آزادانه خارج کنید.
- محاسبه کنید — دور کمر را بر قد تقسیم کنید (از یک واحد برای هر دو استفاده شود).
- مثال: اگر دور کمر ۸۶ سانتیمتر و قد ۱۷۲ سانتیمتر باشد: ۸۶ ÷ ۱۷۲ = ۰.۵
- قاعده ساده — دور کمر باید کمتر از نصف قد شما باشد.
نتیجهگیری
WHtR یک ابزار ساده و مؤثر برای پیشبینی خطر بیماری قلبی است و میتواند حتی افرادی را شناسایی کند که BMI آنها سالم به نظر میرسد اما در معرض خطر هستند.
با این حال، توصیههای عمومی در مورد رژیم غذایی، ورزش، کاهش کالری و پرهیز از غذاهای فرآوری شده فوقالعاده، همچنان برقرار است. کاهش اندازه دور کمر، WHtR یا وزن همچنان توصیه میشود.
سوالات متداول (FAQ)
۱. WHtR چیست و چرا مهم است؟
نسبت دور کمر به قد (WHtR) شاخصی است که ارتباط نزدیکی با خطر بیماری قلبی دارد و چربی احشایی بدن را نشان میدهد.
۲. چه عددی در WHtR خطرناک است؟
مقادیر برابر یا بالاتر از ۰.۵ میتواند نشاندهنده افزایش خطر بیماری قلبی باشد.
۳. آیا WHtR از BMI بهتر است؟
مطالعات نشان دادهاند که WHtR پیشبینیکننده بهتری برای بیماری قلبی است، بهویژه در افرادی که BMI نرمال یا اضافه وزن دارند.
۴. آیا میتوان WHtR را در خانه اندازه گرفت؟
بله، با استفاده از متر نواری و اندازهگیری قد و دور کمر به راحتی میتوان آن را در منزل محاسبه کرد.
۵. آیا تغییر رژیم و ورزش تاثیری بر WHtR دارد؟
بله، کاهش چربی شکمی و بهبود سبک زندگی میتواند WHtR را کاهش دهد و خطر بیماری قلبی را کم کند.
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشنضمیر بازبینی علمی میشوند.
اگر از رژیمهای تکراری نتیجه نگرفتهاید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانهدار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیامرسانها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
