ساده برای تخمین میزان چربی بدن است و بر اساس عدد بهدستآمده، افراد در دستههای کموزن، وزن طبیعی یا اضافهوزن قرار میگیرند. این شاخص همچنین میتواند خطر ابتلا به برخی بیماریها مانند بیماریهای قلبی را تخمین بزند، اما محدودیتهای زیادی دارد و بهتنهایی برای تشخیص بیماریها کافی نیست.
روش محاسبه BMI
برای محاسبه BMI، وزن و قد با یک فرمول ساده در واحدهای متریک یا امپریال وارد محاسبه میشوند. این روش بهطور گسترده در پزشکی استفاده میشود زیرا سریع و کمهزینه است و تصویری کلی از وضعیت سلامت ارائه میدهد.
فرمولها عبارتند از:
- واحد متریک: وزن (کیلوگرم) ÷ قد (متر)²
- واحد امپریال: وزن (پوند) ÷ قد (اینچ)² × 703
نمونه محاسبه با کیلوگرم
اگر وزن فرد ۷۵ کیلوگرم و قد او ۱.۷۵ متر باشد، ابتدا قد به توان ۲ میرسد: ۱.۷۵ × ۱.۷۵ = ۳.۰۶ مترمربع. سپس وزن بر عدد بهدستآمده تقسیم میشود: ۷۵ ÷ ۳.۰۶ = ۲۴.۵.
بنابراین BMI این فرد ۲۴.۵ خواهد بود که در محدوده وزن طبیعی قرار دارد. این محاسبه در تحقیقات بالینی برای تخمین خطرات متابولیک نیز کاربرد دارد.
نمونه محاسبه با پوند
برای فردی با وزن ۱۸۰ پوند و قد ۷۰ اینچ، ابتدا قد به توان ۲ میرسد: ۷۰ × ۷۰ = ۴۹۰۰ اینچ مربع. سپس وزن بر این عدد تقسیم میشود: ۱۸۰ ÷ ۴۹۰۰ = ۰.۰۳۶۷۳.
در نهایت حاصل در ۷۰۳ ضرب میشود: ۰.۰۳۶۷۳ × ۷۰۳ = ۲۵.۸ که در دسته اضافهوزن قرار میگیرد. این محاسبه ساده است اما محدودیتهای بالینی دارد.

RapidEye / Getty Images
ابزارهای آنلاین و نمودارها
ماشینحسابهای آنلاین BMI برای بزرگسالان و کودکان در سایت CDC و اپلیکیشنهای موبایل موجود هستند. علاوه بر این، نمودارهای مرجع برای مقایسه سریع وزن و قد نیز توسعه یافتهاند.
این نمودارها برای ارزیابی وضعیت وزنی در جمعیتهای مختلف بهکار میروند و در برنامههای غربالگری بهداشتی استفاده میشوند.
تفسیر نتایج BMI
دامنه سالم برای BMI بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ در نظر گرفته میشود و مقادیر کمتر یا بیشتر از این محدوده با خطرات سلامتی مرتبط هستند. دستهبندیها عبارتند از:
- کموزن: کمتر از ۱۸.۵
- وزن طبیعی: ۱۸.۵ تا ۲۴.۹
- اضافهوزن: ۲۵ تا ۲۹.۹
- چاقی: ۳۰ یا بالاتر
چاقی به سه کلاس تقسیم میشود: کلاس ۱ (۳۰–۳۴.۹)، کلاس ۲ (۳۵–۳۹.۹) و کلاس ۳ (۴۰ یا بالاتر). این طبقهبندی در مطالعات اپیدمیولوژیک کاربرد وسیعی دارد.
خطرات سلامتی مرتبط با BMI
مقادیر پایین BMI با کمبودهای تغذیهای، ضعف سیستم ایمنی، پوکی استخوان و مشکلات قلبی مرتبط هستند. در مقابل، BMI بالا با دیابت نوع ۲، بیماری قلبی، فشارخون بالا، و آپنه خواب مرتبط است.
با این حال، BMI بهتنهایی تشخیص قطعی ارائه نمیدهد و تنها ابزاری برای شناسایی افراد در معرض خطر است. بنابراین ارزیابیهای بالینی تکمیلی ضروری هستند.
محاسبهگر شاخص توده بدنی (BMI)
وزن (کیلوگرم)قد (سانتیمتر)محاسبه BMIپاککردنعدد BMI:—دستهبندی:—بازهٔ وزن سالم برای قد شما:—کیلوگرمتوضیح: BMI یک ابزار غربالگری برای بزرگسالان است و ترکیب بدن، سن، جنس و قومیت را در نظر نمیگیرد؛ برای تفسیر دقیق با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید. فرمول: BMI = وزن (کیلوگرم) ÷ (قد (متر))²
مزایا و معایب BMI
مزیت اصلی BMI سادگی، هزینه کم و قابلیت استفاده در جمعیتهای وسیع است. این ویژگیها باعث شده در غربالگریهای بهداشتی و پژوهشهای جمعیتی بهطور گسترده استفاده شود.
اما محدودیتهای جدی وجود دارد زیرا عواملی مانند ترکیب بدن، سن، جنس، نژاد و سطح فعالیت بدنی را در نظر نمیگیرد. این موضوع میتواند به برآوردهای نادرست منجر شود.
مواردی که BMI در آنها گمراهکننده است
BMI نمیتواند بین عضله و چربی تمایز قائل شود، بنابراین ممکن است در ورزشکاران چربی بدن را بیشازحد برآورد کند. همچنین در افراد مسن یا کمعضله ممکن است چربی بدن کمتر از مقدار واقعی برآورد شود.
عوامل دیگری مانند سن، جنسیت و شکل بدن نیز بر نتایج اثر دارند و تفسیر BMI باید برای گروههای خاص تنظیم شود. این موضوع در مطالعات اخیر بهطور گسترده مطرح شده است.
چه کسانی نباید از BMI استفاده کنند؟
استفاده از BMI برای کودکان زیر ۲ سال توصیه نمیشود. آکادمی اطفال آمریکا غربالگری اضافهوزن را از سن ۲ سالگی به بعد توصیه میکند.
در این گروههای سنی، شاخصهای رشد و ابزارهای تخصصیتر باید مورد استفاده قرار گیرند. این ابزارها شامل جداول صدک رشد و ارزیابیهای ترکیب بدن هستند.
جایگزینهای BMI
روشهای جایگزین شامل دور کمر، نسبت دور کمر به باسن، ضخامت چین پوستی و روشهای پیشرفته مانند DEXA و توزین هیدرواستاتیک هستند. این روشها ترکیب دقیقتری از توده چربی و عضله ارائه میدهند.
برای مثال، نسبت دور کمر به باسن شاخص مهمی در پیشبینی خطرات قلبی–عروقی است و در بسیاری از مطالعات بالینی توصیه میشود. روشهای تصویربرداری مانند DEXA نیز دادههای بسیار دقیقی ارائه میدهند.
