پیری زودرس ناشی از نور خورشید: علل، درمان، پیشگیری

قرارگیری طولانی‌مدت در معرض آفتاب باعث آسیب پوست می‌شود و منجر به چین و چروک، لکه‌های تیره و افزایش خطر سرطان پوست می‌گردد.
با استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ و اجتناب از ساعات اوج تابش آفتاب بین ۱۰ صبح تا ۲ بعدازظهر می‌توان از پیری ناشی از آفتاب پیشگیری کرد.
اگر آسیب ناشی از آفتاب رخ داده است، استفاده از درمان‌هایی مانند رتینول و درمان‌های مبتنی بر نور می‌تواند علائم پیری ناشی از آفتاب را کاهش دهد.

پیری ناشی از آفتاب به آسیب پوست ناشی از قرارگیری طولانی‌مدت در معرض پرتوهای UVA و UVB گفته می‌شود و می‌تواند منجر به سرطان پوست شود. بیشتر تغییرات پوستی که در اثر افزایش سن رخ می‌دهند، توسط تابش آفتاب تسریع می‌شوند.

پوست از سه لایه تشکیل شده است: اپیدرم، درم و بافت زیرجلدی. درم حاوی پروتئین‌هایی مانند کلاژن، الاستین و سایر الیاف مهم است که بر قدرت و الاستیسیته پوست تأثیر دارند و مسئول ظاهر صاف و جوان پوست هستند. پرتوهای UV به این پروتئین‌های مهم آسیب می‌رسانند و باعث پیری ناشی از آفتاب می‌شوند.

پیری ناشی از آفتاب شبیه به پیری زودرس به نظر می‌رسد. تابش نور UV می‌تواند باعث چین و چروک، افتادگی پوست و رنگ نامتوازن پوست شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم و نشانه‌های پیری ناشی از آفتاب می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

چین و چروک
افتادگی پوست (کاهش الاستیسیته)
لکه‌های تیره (“لکه‌های پیری”)
رگ‌های خونی شکسته (تلانژکتازی)
رنگ زرد مایل به پوست
بافت چرمی پوست
لکه‌های رنگی نامنظم
کبودی آسان
سندروم فاوره-راکوشو (میلیا، جوش‌ها و کیست‌های مرتبط با آفتاب)

CaiaImage / Getty Images

علل

پیری ناشی از آفتاب توسط پرتوهای UV ایجاد می‌شود که شامل پرتوهای UVA و UVB هستند. به‌طور کلی، پرتوهای UVB باعث سوختگی و پرتوهای UVA باعث پیری پوست می‌شوند، اما همپوشانی قابل توجهی در آسیب پوستی ایجاد شده توسط این پرتوها وجود دارد.

پرتوهای UVA طول موج بلندتری دارند و می‌توانند به لایه درم نفوذ کنند. این پرتوها باعث آسیب به کلاژن موجود می‌شوند و تولید الاستین افزایش می‌یابد. مقادیر غیرطبیعی الاستین منجر به تولید آنزیم‌هایی به نام متالوتئوپروتئیناز می‌شود که کلاژن آسیب‌دیده را تعمیر می‌کنند. با این حال، این آنزیم‌ها معمولاً بیشتر به کلاژن آسیب می‌رسانند تا آن را درست بازسازی کنند. با قرارگیری روزانه پوست در معرض پرتوهای UVA، این فرآیند تکرار می‌شود و در نهایت منجر به چین و چروک و پوست چرمی می‌شود.

قرارگیری در معرض UVA همچنین باعث خطوط ریز و چین و چروک در اطراف چشم‌ها، دهان و پیشانی و همچنین لکه‌های پیری یا لکه‌های کبدی می‌شود. لکه پیری لکه‌ای از تغییر رنگ پوست است که توسط تابش آفتاب ایجاد می‌شود و می‌تواند نه تنها روی صورت، بلکه روی دست‌ها، بازوها، سینه و پشت بدن نیز ظاهر شود.

چه کسانی بیشترین ریسک را دارند؟

برخی افراد نسبت به پیری ناشی از آفتاب آسیب‌پذیرتر هستند و ممکن است نیاز به احتیاط بیشتر در برابر آفتاب داشته باشند اگر:

پوست روشن دارند
در حرفه‌ای فعالیت می‌کنند که اغلب در فضای باز هستند
در فعالیت‌های تفریحی در فضای باز شرکت می‌کنند
در مکانی زندگی می‌کنند که آفتاب زیادی دارد
سن بالاتری دارند

چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد

بیشتر تغییرات پیری ناشی از آفتاب جنبه زیبایی دارند، اما با گذشت زمان، قرارگیری در معرض آفتاب می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد. اگر متوجه لکه‌های زبر و پوسته‌دار روی پوست شدید، به متخصص پوست مراجعه کنید. این‌ها ممکن است کراتوزهای اکتینیک باشند که پیش‌سرطانی هستند.

همچنین به سایر علائم سرطان پوست توجه کنید. اگر برآمدگی‌ها یا لکه‌های مرواریدی روی پوست ایجاد شد یا زخمی دارید که خوب نمی‌شود، به متخصص پوست مراجعه کنید.

همه افراد باید حداقل سالی یک بار برای بررسی پوست به متخصص پوست مراجعه کنند. اگر در معرض خطر سرطان پوست هستید، ممکن است نیاز به معاینات مکرر داشته باشید.

پیشگیری

با پیروی از این توصیه‌ها می‌توان از علائم قابل مشاهده پیری ناشی از آفتاب جلوگیری کرد:

از قرارگیری در معرض آفتاب در ساعات اوج (معمولاً بین ۱۰ صبح تا ۲ بعدازظهر) اجتناب کنید.
در صورت امکان زیر سایه و چتر بنشینید.
از کلاه لبه‌دار برای محافظت از صورت استفاده کنید.
لباس‌های محافظ مانند لباس‌های آزاد با فاکتور SPF بپوشید.

علاوه بر این، مهم است که هر روز از کرم ضدآفتاب با طیف وسیع (محافظت در برابر UVA و UVB) و SPF حداقل ۳۰ استفاده شود و روی مناطقی که در معرض آفتاب هستند مانند صورت، گردن، سینه، دست‌ها، بازوها و پاها زده شود. استفاده روزانه از کرم ضدآفتاب همچنین می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش دهد.

برای یافتن کرم ضدآفتابی که در برابر پرتوهای UVA محافظت کند، فقط به عنوان روی بسته نگاه نکنید بلکه فهرست مواد تشکیل‌دهنده را بررسی کنید و مطمئن شوید مواد خاصی که از UVA محافظت می‌کنند، وجود دارند.

در نهایت، پلک‌ها، لب‌ها، گوش‌ها و بالای پوست سر و همچنین عینک آفتابی خود را فراموش نکنید. قرارگیری در آفتاب بدون عینک ممکن است باعث تشدید دژنراسیون ماکولا شود، که عامل اصلی نابینایی با افزایش سن است.

آیا نور خورشید منبع خوبی برای ویتامین D است؟

ممکن است شنیده باشید که قرارگیری در معرض مقداری آفتاب برای افزایش سطح ویتامین D مفید است. با این حال، آکادمی پوست آمریکا (AAD) این کار را توصیه نمی‌کند و به جای آن مصرف ویتامین D از طریق رژیم غذایی سالم شامل غذاهای طبیعی سرشار از ویتامین D، غذاها و نوشیدنی‌های غنی‌شده با ویتامین D و/یا مکمل‌های ویتامین D توصیه می‌کند.

درمان‌ها

برای پیری خفیف تا متوسط ناشی از آفتاب، درمان می‌تواند شامل محصولات ویتامین A مانند رتینول و رتین A باشد. داروهای تجویزی (رتین A و دیفرین) بسیار غلیظ‌تر از فرمول‌های بدون نسخه هستند و احتمالاً مؤثرترند. این داروها ابتدا برای آکنه استفاده می‌شدند و سپس مشخص شد که چین و چروک، به ویژه خطوط ریز و چین و چروک‌های صورت را کاهش می‌دهند.

رتینوئیدها با افزایش گردش سلولی عمل می‌کنند؛ ممکن است چند ماه طول بکشد تا تغییرات مشاهده شود. برخی افراد هنگام استفاده از محصول با غلظت بالاتر، قرمزی یا جوش ایجاد می‌کنند، اما افزایش تدریجی دوز اغلب این واکنش را از بین می‌برد.

درمان‌های پیری ناشی از آفتاب همچنین شامل تکنولوژی‌های مبتنی بر نور هستند، مانند:

فتودینامیک تراپی: روشی که شامل استفاده از داروی حساس‌کننده به نور روی پوست است. پس از نفوذ دارو به پوست، منطقه تحت درمان در معرض نوری قرار می‌گیرد که دارو را فعال می‌کند و باعث رشد کلاژن می‌شود که پوست را جوان‌تر و منعطف‌تر نشان می‌دهد.
نور پالسی شدید: تکنیکی از نور درمانی که در کاهش ظاهر رنگدانه‌های نامتوازن و رگ‌های خونی شکسته مؤثر است و طی چند جلسه انجام می‌شود.
لیزر درمانی: می‌تواند مشکلات مختلف پوستی را بسته به طول موج نور مورد استفاده درمان کند. طول موج‌های مختلف برای کوچک کردن رگ‌ها، درمان لکه‌های پیری، کاهش چین و چروک و حذف مو استفاده می‌شوند.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: