علل اولیه کمبود تستوسترون در مردان جوان شامل مشکلات ژنتیکی یا اکتسابی درون بیضه‌ها است.
علل ثانویه شامل بیماری‌های زمینه‌ای مانند چاقی یا دیابت نوع ۲، مصرف داروهای تفریحی و تماس با سموم محیطی است.
برای گزینه‌های درمان هورمونی و غیرهورمونی با ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی خود مشورت کنید.
کمبود تستوسترون که همچنین هیپوگنادیسم نامیده می‌شود، به‌طور طبیعی از دهه ۳۰ زندگی در مردان آغاز می‌شود. با این حال، مردان جوان نیز می‌توانند دچار کمبود تستوسترون شوند که معمولاً به مشکلات زمینه‌ای یا آسیب به بیضه‌ها مرتبط است.
این مقاله علل کمبود تستوسترون در مردان جوان و گزینه‌های درمانی را بررسی می‌کند.
چه سنی برای کمبود تستوسترون در نظر گرفته می‌شود؟
سطح تستوسترون به‌طور طبیعی با افزایش سن کاهش می‌یابد. شروع کاهش طبیعی در ۳۰ سالگی است.
وقتی سطح تستوسترون قبل از ۳۰ سالگی کاهش می‌یابد، که سن جوانی محسوب می‌شود، ممکن است به دلیل بیماری به نام هیپوگنادیسم باشد. این وضعیت می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما وقتی افراد جوان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، معمولاً به یک اختلال مادرزادی (از بدو تولد) یا اکتسابی مرتبط است که تولید تستوسترون در بیضه‌ها یا سیگنال از محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد را مختل می‌کند.
Motortion / Getty Images
علل کمبود تستوسترون در مردان جوان
علل کمبود تستوسترون در مردان جوان را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: هیپوگنادیسم اولیه یا ثانویه.
-
هیپوگنادیسم اولیه: مشکل درون بیضه‌ها است.
-
هیپوگنادیسم ثانویه: مشکل در سیگنال‌دهی مغز است.
علل اولیه کمبود تستوسترون در مردان جوان
هیپوگنادیسم اولیه ناشی از مشکل درون بیضه‌ها است. با کاهش یا فقدان سطح تستوسترون و افزایش سطح گنادوتروپین‌ها مشخص می‌شود.
مادرزادی
هیپوگنادیسم اولیه مادرزادی به معنای وجود مشکل در بیضه‌ها از بدو تولد است. شرایط مادرزادی که می‌توانند باعث هیپوگنادیسم شوند شامل موارد زیر هستند:
-
سندرم کلاین‌فلتر
-
بیضه‌های نزول‌نکرده (کریپتورکیدیسم)
-
واریکوسل
-
دیستروفی میوتونیک
اکتسابی
هیپوگنادیسم اولیه اکتسابی به شرایطی اطلاق می‌شود که عملکرد بیضه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما از بدو تولد وجود نداشته و در زندگی بعدی رخ داده‌اند. علل آن شامل داروهایی است که ممکن است باعث آسیب بیضه شوند:
-
اوریون
-
تابش اشعه
-
داروها (عامل‌های آلکیله‌کننده، کتوکونازول، گلوکوکورتیکوئیدها)
-
آسیب به بیضه
-
بیماری‌های مزمن، از جمله ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) و نارسایی کلیه
علل ثانویه کمبود تستوسترون در مردان جوان
هیپوگنادیسم ثانویه ناشی از مشکل در هیپوتالاموس و/یا غده هیپوفیز است. با کاهش یا غیرطبیعی بودن سطح گنادوتروپین‌ها همراه با سطح پایین تستوسترون کل مشخص می‌شود.
چاقی
افزایش افراد دارای چاقی ممکن است منجر به هیپوگنادیسم اکتسابی ثانویه شود. یک مقاله علمی در سال ۲۰۱۹ نشان داد که ۷۳٪ مردان دارای تستوسترون پایین دارای اضافه‌وزن یا چاقی بودند. رابطه دقیق بین وزن اضافی و هیپوگنادیسم مشخص نیست، اما تصور می‌شود که مهار هیپوفیز باعث کاهش تستوسترون و در نتیجه کاهش تعداد اسپرم می‌شود.
دیابت نوع ۲
دیابت نوع ۲ یکی دیگر از علل هیپوگنادیسم اکتسابی ثانویه است. این بیماری در سال‌های اخیر افزایش یافته و تقریباً از هر ۱۰ نفر، یک نفر به آن مبتلاست.
سطح پایین تستوسترون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ شایع است. یک مقاله علمی در سال ۲۰۲۰ گزارش کرد که حدود ۳۳٪ مردان مبتلا به دیابت نوع ۲ دارای تستوسترون پایین هستند. تحقیقات نشان داده‌اند که دیابت نوع ۲ باعث کاهش ترشح گنادوتروپین هیپوفیز می‌شود و می‌تواند به هیپوگنادیسم منجر شود.
مصرف داروهای تفریحی
مصرف مزمن داروهای تفریحی (داروهایی که برای لذت یا اثرات روان‌فعال مصرف می‌شوند، نه به دلایل پزشکی) یکی دیگر از علل هیپوگنادیسم اکتسابی ثانویه است. تحقیقات نشان داده‌اند افرادی که داروهایی مانند فنتانیل و مورفین مصرف می‌کنند، شیوع بالایی از کمبود آندروژن دارند.
استروئیدهای آنابولیک نیز نوع دیگری از داروها هستند که باعث هیپوگنادیسم همراه با کاهش اندازه بیضه و کاهش تعداد اسپرم می‌شوند.
سموم محیطی
تماس با چندین سم محیطی می‌تواند به هیپوگنادیسم کمک کند. این سموم شامل موارد زیر هستند:
-
دود تنباکو: تنباکو حاوی مواد سرطان‌زا است و نشان داده شده که عملکرد اسپرم را مختل می‌کند.
-
آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌ها: تحقیقات نشان داده افرادی که میوه‌ها و سبزیجات حاوی آفت‌کش مصرف می‌کنند، تعداد اسپرم کمتری نسبت به دیگران دارند.
-
فلزات سنگین: جیوه و سرب با ناباروری مردان مرتبط بوده‌اند.
چگونه بفهمیم علت کمبود تستوسترون چیست؟
برای تشخیص علت کمبود تستوسترون، ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی سابقه پزشکی فرد را بررسی می‌کند. اغلب یک بیماری زمینه‌ای باعث کمبود تستوسترون شده است.
آزمایش با خون انجام می‌شود. نمونه خون باید بین ساعت ۷ صبح تا ۱۱ صبح یا تا سه ساعت پس از بیدار شدن گرفته شود و فرد باید ناشتا باشد.
طبق اعلام مراکز کنترل و پیشگیری بیماری‌ها (CDC)، سطح تستوسترون کمتر از ۲۶۴ نانوگرم بر دسی‌لیتر (ng/dL) در مردانی که چاق نیستند، کم محسوب می‌شود. اگر آزمایش پایین باشد، آزمایش‌های اضافی برای تعیین هیپوگنادیسم اولیه یا ثانویه انجام می‌شود.
اثرات کمبود تستوسترون در مردان جوان
تستوسترون در مردان عملکردهای متعددی دارد:
-
تولید اسپرم
-
حفظ قدرت عضلات و استخوان‌ها
-
تولید گلبول‌های قرمز
-
مدیریت انرژی
-
رشد مو
-
میل جنسی
علائم کمبود تستوسترون
تشخیص کمبود تستوسترون در مردان جوان دشوار است زیرا علائم مبهم هستند.
مردان مسن ممکن است اختلال نعوظ یا کاهش میل جنسی را تجربه کنند، اما مردان جوان معمولاً این علائم را ندارند و کاهش انرژی را تجربه می‌کنند.
درمان کمبود تستوسترون در مردان جوان
مردان جوانی که متوجه کمبود تستوسترون خود شده‌اند ممکن است به درمان فکر کنند. آنها می‌توانند از گزینه‌های درمان هورمونی یا غیرهورمونی استفاده کنند.
مهم است بدانید که در افراد با هیپوگنادیسم اولیه، تولید اسپرم معمولاً به درمان هورمونی پاسخ نمی‌دهد. در حالی که تولید اسپرم در افراد با هیپوگنادیسم ثانویه معمولاً به درمان هورمونی پاسخ می‌دهد.
درمان جایگزینی تستوسترون و باروری
-
درمان جایگزینی تستوسترون تولید اسپرم را سرکوب کرده و باروری را کاهش می‌دهد. مزایا و خطرات استفاده از این درمان باید قبل از شروع به‌طور کامل مورد بررسی قرار گیرد.
داروهای هورمونی
-
درمان جایگزینی تستوسترون به صورت ژل موضعی، تزریق یا داروی خوراکی موجود است. ژل‌ها و تزریق‌ها محبوب‌ترین روش‌ها هستند.
-
ژل‌های موضعی باید روی بازوها، شانه‌ها یا شکم مالیده شوند. تزریق‌ها هر هفته یا هر دو هفته یک‌بار انجام می‌شوند.
-
یکی از خطرات اصلی درمان جایگزینی هورمونی این است که شبیه تستوسترون طبیعی بدن عمل می‌کند و در نتیجه تولید تستوسترون داخل بیضه کاهش می‌یابد که باعث اختلال در تولید اسپرم و ناباروری می‌شود.
گزینه‌های غیرهورمونی
-
در مواردی که کمبود تستوسترون به دلیل یک بیماری زمینه‌ای قابل اصلاح باشد، اولین گام درمان یا مدیریت آن شرایط است.
-
افرادی که به دلیل چاقی یا دیابت نوع ۲ کنترل‌نشده دچار کمبود تستوسترون هستند، باید با ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی برای مدیریت وضعیت خود همکاری کنند.
-
روش دیگر برای درمان کمبود تستوسترون بدون هورمون بهبود کیفیت خواب است. تحقیقات نشان داده‌اند کیفیت خواب پایین با سطح پایین تستوسترون مرتبط است.
-
چندین مکمل طبیعی افزایش‌دهنده تستوسترون در بازار موجود است. قبل از شروع هر مکمل یا داروی جدید با ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی مشورت کنید.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی می‌کند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- Rodrigues dos Santos M, Bhasin S. Benefits and risks of testosterone treatment in men with age-related decline in testosterone. Annu Rev Med. 2021;72(1):75-91. doi:10.1146/annurev-med-050219-034711
- Cohen J, Nassau DE, Patel P, Ramasamy R. Low testosterone in adolescents & young adults. Front Endocrinol. 2020;10:916. doi:10.3389/fendo.2019.00916
- Centers for Disease Control and Prevention. Type 2 diabetes.
- Russo V, Chen R, Armamento-Villareal R. Hypogonadism, type-2 diabetes mellitus, and bone health: a narrative review. Front Endocrinol. 2021;11:607240. doi:10.3389/fendo.2020.607240
- MedlinePlus. Could you have low testosterone?
- StatPearls. Hypogonadism.
- Khodamoradi K, Khosravizadeh Z, Parmar M, Kuchakulla M, Ramasamy R, Arora H. Exogenous testosterone replacement therapy versus raising endogenous testosterone levels: current and future prospects. F&S Reviews. 2021;2(1):32-42. doi:10.1016/j.xfnr.2020.11.001
- Krzastek SC, Smith RP. Non-testosterone management of male hypogonadism: an examination of the existing literature. Transl Androl Urol. 2020;9(S2):S160-S170. doi:10.21037/tau.2019.11.16
- https://www.verywellhealth.com/what-causes-low-testosterone-in-young-males-8415272
گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی
تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.
اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.
جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید
09304881654
عضویت در کانال بله
