کراتین ترکیبی است که عمدتاً در عضلات شما یافت میشود [1]. این ماده در طول فعالیتهای با شدت بالا و تمرینات کوتاهمدت مانند وزنهبرداری انرژی تولید میکند، اما ممکن است عملکرد مغز و قدرت استخوان را نیز تقویت کند [2, 3]. مصرف روزانه کراتین برای اشباع عضلات اهمیت دارد و برای تمام سنین ایمن تلقی میشود.
کراتین میتواند رشد، قدرت و عملکرد عضلات را در تمرینات افزایش دهد. همچنین مصرف روزانه کراتین ممکن است سلامت استخوانها، حافظه و کاهش کلسترول را بهبود بخشد.
۱. تقویت سلامت استخوان
کراتین ممکن است از استخوانها، به ویژه در بزرگسالان مسن، محافظت کند [4, 3]. زنان یائسهای که کراتین مصرف میکنند و تمرینات مقاومتی انجام میدهند، ممکن است قدرت استخوانهای خود را بهبود بخشند [4]. کراتین همچنین ممکن است خطر شکستگی لگن را کاهش دهد، خطر سقوط را کم کند و از دست دادن مواد معدنی استخوان را کند سازد [5, 6]. البته همه مطالعات فواید کراتین را برای سلامت استخوان تأیید نکردهاند [3].
۲. بهبود عملکرد ورزشی
کراتین یکی از محبوبترین مکملها در میان ورزشکاران و وزنهبرداران است، زیرا پتانسیل بهبود عملکرد ورزشی را دارد [7]. مکملهای کراتین عملکرد را در جلسات تمرینی کوتاهمدت تکی و چندگانه بهبود میبخشند [7]. آنها همچنین عملکرد را در طول تمرینات با شدت بالا تقویت میکنند و به بدن شما کمک میکنند تا با گذشت زمان با تمرین سازگار شود [7].
در طول تمرینات با شدت بالا، تقاضا برای کراتین به شکل فسفوکراتین بیشتر از عرضه است، که میتواند عملکرد فیزیکی را محدود کند [2]. افزایش ذخایر کراتین باعث افزایش فسفوکراتین میشود که ممکن است عملکرد ورزشی را بهبود بخشد [8, 2].
۳. افزایش رشد و قدرت عضلانی
مکملهای کراتین همچنین میتوانند با تأثیر بر فاکتورهای رشد، قدرت عضلانی هم در بخش بالاتنه و هم پایینتنه را افزایش دهند [5]. ترکیب مکملهای کراتین با ورزش ممکن است قدرت عضلانی را تقویت کرده و اندازه عضله را افزایش دهد [9].
۴. بهبود ریکاوری از آسیب
کراتین میتواند به تسریع ریکاوری از آسیب عضلانی ناشی از ورزش کمک کند [10]. مصرف کراتین پس از ورزش ممکن است بازسازی عضلات را بهبود بخشد، که میتواند از آسیب شدید عضلانی جلوگیری کرده و ریکاوری را بهبود بخشد [7].
۵. حمایت از سلامت مغز
کراتین همچنین ممکن است به بهبود حافظه، دامنه توجه و سرعت پردازش اطلاعات شما کمک کند [11]. این مکمل با افزایش سطح انرژی و محافظت از اعصاب مغز، حافظه را بهبود میبخشد [12]. دوزهای بالا ممکن است زوال حافظه مرتبط با خستگی را معکوس کرده و حافظه شناسایی را بهبود بخشند [13, 12].
۶. حمایت از سلامت قلب
کراتین دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضد التهابی است که میتواند برای قلب شما مفید باشد [14]. این ماده به کاهش سطح هموسیستئین (یک اسید آمینه در خون شما) و بهبود عملکرد رگهای خونی کمک میکند [15]. افزایش هموسیستئین میتواند خطر بیماری قلبی را افزایش دهد [16]. با این حال، اثرات کراتین بر سلامت قلب هنوز به طور گسترده تأیید نشده است [17].
۷. کمک به کاهش کلسترول
کراتین میتواند لیپیدها (چربیها) را در خون شما کاهش دهد، از جمله کلسترول «بد» لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL)، کلسترول «خوب» لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و کلسترول کل، که همگی با بیماری قلبی مرتبط هستند [18, 14]. با این حال، مطالعات دیگر هیچ تأثیری برای کراتین بر لیپیدها پیدا نمیکنند [19].
آیا مصرف روزانه کراتین ایمن است؟
استفاده روزانه از کراتین برای تمام سنین به طور کلی ایمن است [1]. مصرف تا ۳۰ گرم مکمل کراتین روزانه به مدت پنج سال ایمن است و به خوبی تحمل میشود [20]. با این حال، مزایای سلامتی بیشتری در هنگام مصرف دوزهای پایینتر (۳ گرم) روزانه مشاهده میشود [20]. با وجود تحمل خوب کراتین، ممکن است عوارض جانبی زیر را تجربه کنید [21]:
- گرفتگی عضلانی
- حالت تهوع
- اسهال
- سرگیجه
- درد معده
- کمآبی
- احتباس آب
- عدم تحمل گرما
- تب
- افزایش وزن (موقت، اغلب به دلیل احتباس آب)
در صورت داشتن شرایط زیر، بدون مشورت قبلی با پزشک، از مصرف کراتین خودداری کنید [1]:
- اختلال دوقطبی
- بیماری کلیوی
- بیماری پارکینسون

بهترین دوز مصرف چقدر است؟
برای افزایش سریع و مؤثر ذخایر کراتین عضلانی (فاز بارگیری)، متخصصان توصیه میکنند که ۵ گرم کراتین مونوهیدرات را چهار بار در روز به مدت حدود پنج تا هفت روز مصرف کنید. شما همچنین میتوانید کراتین را به آهستگی، حدود ۲ تا ۳ گرم روزانه به مدت ۳۰ روز، برای افزایش مؤثر ذخایر کراتین مصرف کنید [22].
پس از «فاز بارگیری»، بسته به رژیم غذایی، حجم عضلانی و فعالیت بدنی، ممکن است نیاز باشد که حدود ۲ تا ۳ گرم روزانه برای حفظ ذخایر کراتین خود مصرف کنید [22]. افرادی با جثه بزرگتر یا کسانی که در فعالیت بدنی شدید شرکت میکنند، ممکن است نیاز به مصرف ۵ تا ۱۰ گرم روزانه برای مشاهده نتایج داشته باشند [23].
مهم است که کراتین را هر روز مصرف کنید، حتی در روزهایی که تمرین نمیکنید، تا اطمینان حاصل شود که عضلات شما به طور مداوم با آن اشباع شدهاند [7].
نکاتی برای گنجاندن کراتین در برنامه روزانه شما
کراتین را میتوان در غذاهایی مانند شیر، ماهی، غذاهای دریایی، و گوشت سفید و قرمز یافت [24]. شما میتوانید تا ۲ گرم کراتین را از گوشت به دست آورید. گیاهخواران یا افرادی که به گرمهای اضافی کراتین نیاز دارند، ممکن است انتخاب کنند که کراتین را از مکملها دریافت کنند. کراتین مونوهیدرات پرکاربردترین و مورد تحقیقترین شکل مکمل کراتین است.
در اینجا چند نکته برای گنجاندن کراتین در برنامه روزانه شما آورده شده است:
- به طور مداوم آن را مصرف کنید، حتی در روزهای استراحت، تا بیشترین بهره را از مزایای کراتین ببرید.
- میتوانید کراتین را با نوشیدنیهای قبل از تمرین یا شیکهای پروتئینی فعلی خود مخلوط کنید. از مصرف آن با نوشیدنیهای حاوی کافئین خودداری کنید، زیرا کافئین ممکن است با مزایای کراتین تداخل داشته باشد [25].
- زمان مشخصی برای مصرف کراتین وجود ندارد، اما بهتر است آن را نزدیک به زمان تمرین، چه قبل و چه بعد، مصرف کنید.
- میتوانید کراتین را با یک وعده غذایی، به ویژه کربوهیدراتها و پروتئین، همراه کنید تا جذب کراتین بهبود یابد [26, 20].
- آب بنوشید تا بدن شما به خوبی هیدراته بماند، زیرا کراتین ممکن است آب را به داخل عضلات شما بکشد [27].
- MedlinePlus. Creatine.
- United States Anti-Doping Agency. What Do Athletes Need to Know About Creatine?
- Sales LP, Pinto AJ, Rodrigues SF, et al. Creatine Supplementation (3 g/d) and Bone Health in Older Women: A 2-Year, Randomized, Placebo-Controlled Trial. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2020;75(5):931-938. doi:10.1093/gerona/glz162
- Chilibeck PD, Candow DG, Landeryou T, Kaviani M, Paus-Jenssen L. Effects of Creatine and Resistance Training on Bone Health in Postmenopausal Women. Med Sci Sports Exerc. 2015;47(8):1587-1595. doi:10.1249/MSS.0000000000000571
- Candow DG, Forbes SC, Chilibeck PD, Cornish SM, Antonio J, Kreider RB. Effectiveness of Creatine Supplementation on Aging Muscle and Bone: Focus on Falls Prevention and Inflammation. Journal of Clinical Medicine. 2019; 8(4):488. doi:10.3390/jcm8040488
- Chilibeck PD, Candow DG, Gordon JJ, et al. A 2-yr Randomized Controlled Trial on Creatine Supplementation during Exercise for Postmenopausal Bone Health. Med Sci Sports Exerc. 2023;55(10):1750-1760. doi:10.1249/MSS.0000000000003202
- Wax B, Kerksick CM, Jagim AR, Mayo JJ, Lyons BC, Kreider RB. Creatine for Exercise and Sports Performance, with Recovery Considerations for Healthy Populations. Nutrients. 2021;13(6):1915. doi:10.3390/nu13061915
- Ribeiro F, Longobardi I, Perim P, et al. Timing of Creatine Supplementation around Exercise: A Real Concern?. Nutrients. 2021;13(8):2844. doi:10.3390/nu13082844
- Wu SH, Chen KL, Hsu C, et al. Creatine Supplementation for Muscle Growth: A Scoping Review of Randomized Clinical Trials from 2012 to 2021. Nutrients. 2022;14(6):1255. doi:10.3390/nu14061255
- Yamaguchi S, Inami T, Ishida H, et al. The Effect of Prior Creatine Intake for 28 Days on Accelerated Recovery from Exercise-Induced Muscle Damage: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Trial. Nutrients. 2024; 16(6):896. doi:10.3390/nu16060896
- Xu C, Bi S, Zhang W, Luo L. The effects of creatine supplementation on cognitive function in adults: a systematic review and meta-analysis. Front Nutr. 2024;11:1424972. doi:10.3389/fnut.2024.1424972
- Avgerinos KI, Spyrou N, Bougioukas KI, Kapogiannis D. Effects of creatine supplementation on cognitive function of healthy individuals: A systematic review of randomized controlled trials. Exp Gerontol. 2018;108:166-173. doi:10.1016/j.exger.2018.04.013
- Gordji-Nejad, A., Matusch, A., Kleedörfer, S. et al. Single dose creatine improves cognitive performance and induces changes in cerebral high energy phosphates during sleep deprivation. Sci Rep. 14,4937(2024). doi:10.1038/s41598-024-54249-9
- Clarke H, Hickner RC, Ormsbee MJ. The Potential Role of Creatine in Vascular Health. Nutrients. 2021; 13(3):857. doi:10.3390/nu13030857
- Van Bavel D, de Moraes R, Tibirica E. Effects of dietary supplementation with creatine on homocysteinemia and systemic microvascular endothelial function in individuals adhering to vegan diets. Fundam Clin Pharmacol. 2019;33(4):428-440. doi:10.1111/fcp.12442
- Clarke H, Kim DH, Meza CA, Ormsbee MJ, Hickner RC. The Evolving Applications of Creatine Supplementation: Could Creatine Improve Vascular Health?. Nutrients. 2020;12(9):2834. doi:10.3390/nu12092834
- Aron A, Landrum EJ, Schneider AD, Via M, Evans L, Rawson ES. Effects of acute creatine supplementation on cardiac and vascular responses in older men; a randomized controlled trial. Clin Nutr ESPEN. 2024;63:557-563. doi:10.1016/j.clnesp.2024.07.008
- Clarke H, Akhavan N, Hickner R, Kraeher K, Angel V. The Effect of 4-Week Creatine Supplementation on Lipid Profile in Older Adults. Curr Dev Nutr. 2022;6(Suppl 1):4. doi:10.1093/cdn/nzac047.004
- Tian JJ, Li YP, Xia Y, et al. Dietary creatine reduces lipid accumulation by improving lipid catabolism in the herbivorous grass carp, Ctenopharyngodon idella. Aquac Nutr. 2022;2022:2314200. doi:10.1155/2022/2314200
- Kreider RB, Kalman DS, Antonio J, et al. International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. J Int Soc Sports Nutr. 2017;14:18. doi:10.1186/s12970-017-0173-z
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Creatine Supplements.
- Kreider RB, Stout JR. Creatine in Health and Disease. Nutrients. 2021;13(2):447. doi:10.3390/nu13020447
- Theodorou AS, Paradisis G, Smpokos E, et al. The effect of combined supplementation of carbohydrates and creatine on anaerobic performance. Biol Sport. 2017;34(2):169-175. doi:10.5114/biolsport.2017.65336
- Brosnan ME, Brosnan JT. The role of dietary creatine. Amino Acids. 2016;48(8):1785-1791. doi:10.1007/s00726-016-2188-1
- Trexler ET, Smith-Ryan AE. Creatine and Caffeine: Considerations for Concurrent Supplementation. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2015;25(6):607-623. doi:10.1123/ijsnem.2014-0193
- Candow DG, Forbes SC, Roberts MD, et al. Creatine O'Clock: Does Timing of Ingestion Really Influence Muscle Mass and Performance?. Front Sports Act Living. 2022;4:893714. doi:10.3389/fspor.2022.893714
- Antonio J, Candow DG, Forbes SC, et al. Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?. J Int Soc Sports Nutr. 2021;18(1):13. doi:10.1186/s12970-021-00412-w
- https://www.health.com/taking-creatine-every-day-11720038
