نفخ زمانی رخ میدهد که شکم احساس پر بودن یا ورم داشته باشد. نفخ گهگاه بخش طبیعی هضم است و نیاز به درمان ندارد. با این حال، نوشیدنیهایی مانند آب، دمنوشهای گیاهی و نوشیدنیهای تخمیری مانند کومبوچا و کفیر میتوانند به کاهش نفخ کمک کنند. نوشیدنیهای گازدار، نوشیدنیهای حاوی شیرینکننده مصنوعی یا کافئین ممکن است باعث نفخ شوند. همچنین، روشهای طبیعی پیشگیری شامل خوردن آهسته، ورزش روزانه و اجتناب از وعدههای غذایی سنگین است¹.
۱. آب
مصرف آب یک راه مؤثر برای کاهش نفخ است. مصرف زیاد نمک باعث نفخ میشود زیرا سدیم باعث جذب مایعات در دستگاه گوارش میشود. نوشیدن آب بیشتر، سدیم را رقیق و از بدن دفع میکند، که باعث کاهش احتباس مایعات و بهبود هضم میشود. تحقیقات نشان دادهاند که نوشیدن آب گرم میتواند هضم را تسهیل کرده و عبور گاز از دستگاه گوارش را راحتتر کند².

۲. دمنوش زنجبیل
زنجبیل خواص ضدالتهابی و گوارشی دارد و میتواند نفخ و ناراحتی معده را کاهش دهد. زنجبیل با تحریک دستگاه گوارش، حرکات طبیعی روده را تقویت کرده و به دفع غذا و گاز کمک میکند. مطالعات نشان دادهاند که مکملهای زنجبیل میتوانند التهاب روده و ناراحتی معده را کاهش دهند³.
۳. چای سبز
چای سبز سرشار از آنتیاکسیدان است که التهاب را کاهش داده و از آسیب سلولی جلوگیری میکند. تحقیقاتی نشان دادهاند که افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) که به طور منظم چای سبز مینوشند، علائم گوارشی کمتری از جمله نفخ دارند. کافئین موجود در چای سبز همچنین باعث تحریک طبیعی دستگاه گوارش و بهبود هضم میشود⁴.
۴. دمنوش نعناع
دمنوش نعناع میتواند علائم گوارشی مانند نفخ، تهوع و ناراحتی را کاهش دهد. تحقیقات نشان میدهد که روغن نعناع میتواند التهاب را کاهش داده و نفخ، یبوست و درد شکمی را تسکین دهد. منتول موجود در نعناع اسپاسمهای روده را کاهش داده و عبور گاز را راحتتر میکند⁵.
۵. دمنوش بابونه
بابونه با خواص آرامبخش و ضدالتهابی، عضلات روده را شل کرده و نفخ را کاهش میدهد. همچنین با خاصیت ضد اسپاسم، حرکت روده را تسهیل میکند و گازها را بدون ایجاد نفخ از بدن دفع میکند⁶.
۶. کومبوچا
کومبوچا یک نوشیدنی تخمیری غنی از پروبیوتیکهاست که سلامت روده را بهبود میبخشد و هضم را تسهیل میکند. مطالعهای نشان داد که مصرف ۲۲۰ میلیلیتر کومبوچا به طور منظم میتواند یبوست را پیشگیری کرده و نفخ را کاهش دهد. با این حال، کومبوچا یک نوشیدنی گازدار است و گاز موجود میتواند در بعضی افراد باعث نفخ شود⁷.
۷. کفیر
کفیر، مشابه کومبوچا، یک نوشیدنی تخمیری سرشار از پروبیوتیک است که از شیر تخمیر شده تهیه میشود و نشان داده شده که علائم IBD مانند نفخ را کاهش میدهد⁸.
نوشیدنیهایی که ممکن است باعث نفخ شوند
- نوشیدنیهای گازدار: مانند سودا، آب گازدار و آبجو، که حاوی دیاکسید کربن هستند⁹.
- کافئین: مصرف بیش از حد میتواند دستگاه گوارش را بیشفعال کند و باعث گاز، نفخ و ناراحتی شکمی شود¹⁰.
- شیرینکنندههای مصنوعی: مانند سوربیتول و مانیتول که در نوشیدنیهای رژیمی استفاده میشوند و دستگاه گوارش را تحت فشار قرار داده و نفخ ایجاد میکنند⁹.
- لبنیات: افرادی که عدم تحمل لاکتوز دارند، بعد از مصرف شیر یا نوشیدنیهای حاوی لبنیات نفخ و گاز دارند¹¹.
روشهای طبیعی برای کاهش نفخ
- غذا را آهسته بجوید تا هوا وارد دستگاه گوارش نشود.
- از نی استفاده نکنید.
- وعدههای غذایی کوچک و مکرر بخورید.
- روزانه ورزش کنید.
- غذاهایی که نفخ ایجاد میکنند را محدود یا اجتناب کنید.
- MedlinePlus. Abdominal bloating.
- Jeong JN. Effect of pre-meal water consumption on energy intake and satiety in non-obese young adults. Clin Nutr Res. 2018;7(4):291-296. doi:10.7762/cnr.2018.7.4.291
- Hosseini B, Berthon BS, Saedisomeolia A. Effects of ginger supplementation on gastrointestinal function: A systematic review of clinical trials. Nutrients. 2020;12(1):157. doi:10.3390/nu12010157
- Barbalho SM, Bosso H, Salzedas-Pescinini LM, de Alvares Goulart R. Green tea: A possibility in the therapeutic approach of inflammatory bowel diseases?: Green tea and inflammatory bowel diseases. Complement Ther Med. 2019;43:148-153. doi:10.1016/j.ctim.2019.01.015
- Alammar N, Wang L, Saberi B, et al. The impact of peppermint oil on the irritable bowel syndrome: a meta-analysis of the pooled clinical data. BMC Complement Altern Med. 2019;19(1):21. doi:10.1186/s12906-018-2409-0
- Dai YL, Li Y, Wang Q, et al. Chamomile: A review of its traditional uses, chemical constituents, pharmacological activities and quality control studies. Molecules. 2023;28(1):133. doi:10.3390/molecules28010133
- Isakov VA, Pilipenko VI, Vlasova AV, Kochetkova AA. Evaluation of the efficacy of kombucha-based brink enriched with inulin and vitamins for the management of constipation-predominant irritable bowel syndrome in females: A randomized pilot study. Curr Dev Nutr. 2023;7(12):102037. doi:10.1016/j.cdnut.2023.102037
- Yılmaz İ, Dolar ME, Özpınar H. Effect of administering kefir on the changes in fecal microbiota and symptoms of inflammatory bowel disease: A randomized controlled trial. Turk J Gastroenterol. 2019;30(3):242-253. doi:10.5152/tjg.2018.18227
- Northwestern Medicine. How to beat the bloat.
- University of Colorado Boulder. Let it rip.
- Johns Hopkins Medicine. Lactose intolerance.
- https://www.verywellhealth.com/drinks-to-reduce-bloating-11839578
