درمانهای مبتنی بر سبک زندگی نقش مهمی در مدیریت فشارخون بالا دارند [1]. تحقیقات نشان میدهند که گیاهان دارویی، که قرنها در طب سنتی استفاده شدهاند، ابزارهای مفیدی برای کاهش فشارخون و حمایت از سلامت قلب هستند [2]. این گیاهان بهطور طبیعی عمل میکنند. همچنین، اثرات جانبی کمتری دارند.
فواید گیاهان
بسیاری از گیاهان حاوی ترکیباتی هستند که التهاب را کاهش داده، عروق خونی را شل میکنند و جریان خون را بهبود میبخشند. این اثرات میتوانند فشارخون را کاهش داده و خطر بیماریهای قلبی-عروقی را کم کنند [2]. استفاده از این گیاهان مکمل درمانهای پزشکی است. اما باید با احتیاط مصرف شوند.
گیاهان مفید برای کاهش فشارخون
۱. سیر
پروتئین: سیر به دلیل ترکیب فعال آلیسین میتواند فشارخون را کاهش دهد. آلیسین عروق خونی را شل کرده، گردش خون را بهبود میبخشد و فشارخون را پایین میآورد [3,4]. مطالعات نشان دادهاند که مکملهای سیر، بهویژه عصاره سیر کهنه، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش میدهند و خطر رویدادهای قلبی-عروقی مانند حمله قلبی یا سکته را ۱۶ تا ۴۰ درصد کم میکنند [3]. این اثرات به دلیل خواص آنتیاکسیدانی سیر است. سیر همچنین سلامت عروق را تقویت میکند.
- دوز: دوز رسمی برای کاهش فشارخون وجود ندارد، اما مطالعات دوزهای زیر را مؤثر میدانند: سیر خام ۲۰ گرم روزانه (حدود ۲-۳ حبه)، پودر سیر ۶۰۰-۲,۴۰۰ میلیگرم روزانه، عصاره سیر کهنه ۱,۲۰۰ میلیگرم روزانه [3,5].
۲. چای هیبیسکوس
پروتئین: چای هیبیسکوس به دلیل آنتیاکسیدانهایش عروق خونی را شل کرده و گردش خون را بهبود میبخشد. مطالعات نشان میدهند که مصرف ۱-۳ فنجان چای هیبیسکوس روزانه فشارخون را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد [6,7]. یک مطالعه کوچک نشان داد که هیبیسکوس برای فشارخون خفیف تقریباً بهاندازه برخی داروها مؤثر است [8]. این گیاه به دلیل اثرات دیورتیک ملایم عمل میکند. همچنین، التهاب عروقی را کاهش میدهد.
- دوز: دوز استاندارد وجود ندارد، اما مطالعات از ۱.۲۵-۳ گرم هیبیسکوس در هر فنجان چای استفاده کردهاند [6].
۳. دارچین
پروتئین: دارچین حاوی ترکیباتی است که التهاب را کاهش داده و عروق خونی را شل میکند. یک متاآنالیز نشان داد که دارچین طی هشت هفته فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش میدهد [9,10]. دارچین کاسیا در دوزهای بالا مضر است، بنابراین دارچین سیلان برای مصرف منظم توصیه میشود [11,12,13]. این گیاه به تنظیم قند خون نیز کمک میکند. اثرات ضدالتهابی آن سلامت قلب را تقویت میکند.
- دوز: دوز تا ۱,۵۰۰ میلیگرم روزانه ایمن و مؤثر است [10].
۴. ریحان مقدس (تولسی)
پروتئین: ریحان مقدس (تولسی) با مدیریت استرس، که عامل فشارخون بالاست، به کاهش فشارخون کمک میکند. این گیاه حاوی ترکیباتی است که عروق خونی را شل کرده و التهاب و هورمونهای استرس مانند کورتیزول را کاهش میدهد [14,15]. کاهش استرس اثرات غیرمستقیم بر فشارخون دارد. این گیاه همچنین سلامت روان را بهبود میبخشد.
- دوز: دوز رسمی وجود ندارد، اما مطالعات از ۲۵۰-۱,۲۰۰ میلیگرم عصاره ریحان مقدس روزانه استفاده کردهاند [14].
۵. هل
پروتئین: دانههای هل حاوی آنتیاکسیدانها و خواص ضدالتهابی هستند که عروق خونی را شل کرده و گردش خون را بهبود میبخشند. مطالعهای کاهش متوسط فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را با مکمل هل نشان داد [16]. هل بهعنوان یک مسدودکننده کانال کلسیم و تحریک تولید نیتریک اکسید عمل میکند [16]. این مکانیسمها جریان خون را بهبود میبخشند. هل همچنین طعمی دلپذیر به غذاها میافزاید.
- دوز: ۳ گرم دانه هل آسیابشده روزانه به مدت سه ماه ایمن و مؤثر است [16].
۶. زنجبیل
پروتئین: زنجبیل با خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی فشارخون را کاهش میدهد. این گیاه گردش خون را بهبود بخشیده، عروق خونی را شل میکند و التهاب را کم میکند [17,18]. مطالعات نشان میدهند که مکمل زنجبیل فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را بهطور معناداری کاهش میدهد [18]. زنجبیل به سلامت گوارش نیز کمک میکند. این گیاه در آشپزی متنوع است.
- دوز: مطالعات کوتاهمدت دوز ۳ گرم یا بیشتر پودر زنجبیل روزانه را پیشنهاد میکنند [18].
۷. زردچوبه
پروتئین: زردچوبه حاوی کورکومین است که التهاب و استرس اکسیداتیو در عروق خونی را کاهش میدهد. کورکومین انعطافپذیری و عملکرد عروق را حمایت کرده و فشارخون را کاهش میدهد [19,20,21,22]. نتایج مطالعات متفاوت است، اما برخی کاهش فشارخون سیستولیک را نشان میدهند [22]. کورکومین به سلامت کلی عروق کمک میکند. این ماده در غذاها و مکملها استفاده میشود.
- دوز: مطالعات کوچک دوز ۱.۵ گرم روزانه تا سه ماه را ایمن میدانند [23].
۸. کنجد
پروتئین: دانههای کنجد سرشار از چربیهای سالم و آنتیاکسیدانها هستند و فشارخون را کاهش میدهند. یک متاآنالیز نشان داد که روغن کنجد فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد [24]. کنجد سطح نیتریک اکسید را افزایش داده و عروق را شل میکند [25]. این اثرات سلامت قلب را تقویت میکنند. کنجد به رژیم غذایی تنوع میافزاید.
- دوز: ۳۵ گرم (۲.۵ قاشق غذاخوری) روغن کنجد روزانه به مدت چند هفته ایمن و مؤثر است [24,25].
۹. تخم کتان
پروتئین: تخم کتان سرشار از آنتیاکسیدانها، فیبر و اسیدهای چرب امگا-۳ است که فشارخون را کاهش داده و سلامت قلب را بهبود میبخشد. یک متاآنالیز نشان داد که مکمل تخم کتان فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش میدهد [26,27]. این ماده به سلامت گوارش نیز کمک میکند. تخم کتان برای رژیمهای گیاهی مناسب است.
- دوز: ۳۰ گرم (حدود ۴ قاشق غذاخوری) تخم کتان آسیابشده روزانه به مدت ۱۲ هفته مؤثر است [26].

Dima Berlin / Getty Images
نحوه افزودن گیاهان به رژیم غذایی
روشهای ساده
افزودن گیاهان به رژیم غذایی آسان و لذتبخش است. روشهای زیر پیشنهاد میشود [28,29]:
- گیاهان تازه: سیر، ریحان یا زنجبیل خردشده را به سالاد، سوپ یا سرخکردنیها اضافه کنید.
- چایهای گیاهی: چای هیبیسکوس یا زنجبیل برای نوشیدنی سالم و خوشطعم دم کنید.
- ادویهها: دارچین، تخم کتان، دانه کنجد یا هل آسیابشده را روی اوتمیل، ماست یا محصولات پخته بپاشید.
- روغنهای گیاهی: روغنهای تزریقشده با ریحان یا سیر برای سس سالاد یا آشپزی تهیه کنید.
- مکملها: مکملهای کپسولی، پودری یا ژلهای برای راحتی در دسترساند.
هنگام خرید مکمل، محصولاتی با آزمایش مستقل (مانند NSF International، USP یا ConsumerLab) انتخاب کنید تا از کیفیت و ایمنی اطمینان یابید [29]. این آزمایشها از آلودگیها جلوگیری میکنند. همچنین، کیفیت محصول را تضمین میکنند.
احتیاطها و ملاحظات
نکات ایمنی
قبل از استفاده از گیاهان، بهویژه بهصورت مکمل، باید احتیاط کرد [30,31,32]:
- مشورت با پزشک: قبل از شروع گیاه یا مکمل جدید، بهویژه اگر داروهای تجویزی مصرف میکنید، با پزشک مشورت کنید. برخی گیاهان با داروهای فشارخون تداخل دارند.
- رعایت دوز: مصرف بیش از دوز توصیهشده خطر عوارض جانبی را افزایش میدهد.
- بارداری و شیردهی: بسیاری از گیاهان برای ایمنی در بارداری یا شیردهی آزمایش نشدهاند.
- نظارت بر فشارخون: هنگام استفاده از گیاهان برای مدیریت فشارخون، سطح فشارخون را مرتب بررسی کنید تا از افت بیشازحد جلوگیری شود [33].
این احتیاطها ایمنی را تضمین میکنند. همچنین، از عوارض ناخواسته جلوگیری میکنند.
مرور سریع
فواید گیاهان
چندین گیاه مانند سیر، هیبیسکوس و تخم کتان برای حمایت از فشارخون سالم نویدبخش هستند. افزودن این گیاهان به رژیم غذایی یا مکملها میتواند سلامت قلب را بهبود بخشد [2]. این گیاهان بهطور طبیعی عمل میکنند. اما باید با دقت استفاده شوند.
مشورت پزشکی
قبل از شروع رژیم گیاهی، بهویژه اگر دارو مصرف میکنید، با پزشک مشورت کنید. این مشورت از تداخلات دارویی جلوگیری میکند. همچنین، درمان را شخصیسازی میکند.
نکات کلیدی
- گیاهان کاهشدهنده فشارخون: گیاهانی مانند سیر، هیبیسکوس، دارچین و تخم کتان میتوانند فشارخون را کاهش داده و سلامت قلب را حمایت کنند. این گیاهان التهاب و استرس عروقی را کم میکنند.
- روشهای مصرف: این گیاهان را میتوان بهصورت تازه، چای، ادویه، روغن یا مکمل به رژیم غذایی اضافه کرد. انتخاب محصولات باکیفیت و آزمایششده ضروری است.
- احتیاطها: مشورت با پزشک، رعایت دوز، و نظارت بر فشارخون برای ایمنی و اثربخشی حیاتی است. این اقدامات از عوارض جلوگیری میکنند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Heart, Lung, and Blood Institute. High blood pressure: Treatment.
- Kamyab R, Namdar H, Torbati M, Ghojazadeh M, Araj-Khodaei M, Fazljou SMB. Medicinal plants in the treatment of hypertension: A review. Adv Pharm Bull. 2021;11(4):601-617. doi:10.34172/apb.2021.090
- Ried K. Garlic lowers blood pressure in hypertensive subjects, improves arterial stiffness and gut microbiota: A review and meta-analysis. Exp Ther Med. 2020;19(2):1472-1478. doi:10.3892/etm.2019.8374
- Lu M, Pan J, Hu Y, et al. Advances in the study of vascular related protective effect of garlic (Allium sativum) extract and compounds. J Nutr Biochem. 2024;124:109531. doi:10.1016/j.jnutbio.2023.109531
- Fejes R, Bondonno CP, Radavelli-Bagatini S, Kühn T, Wagner KH. Exploring the health benefits of raw white garlic consumption in humans: A mini review. Front Nutr. 2024;11:1459627. doi:10.3389/fnut.2024.1459627.
- Ellis LR, Zulfiqar S, Holmes M, Marshall L, Dye L, Boesch C. A systematic review and meta-analysis of the effects of Hibiscus sabdariffa on blood pressure and cardiometabolic markers. Nutr Rev. 2022;80(6):1723-1737. doi:10.1093/nutrit/nuab104
- Jalalyazdi M, Ramezani J, Izadi-Moud A, Madani-Sani F, Shahlaei S, Ghiasi SS. Effect of hibiscus sabdariffa on blood pressure in patients with stage 1 hypertension. J Adv Pharm Technol Res. 2019;10(3):107-111. doi:10.4103/japtr.JAPTR_402_18
- Al-Anbaki M, Cavin AL, Nogueira RC, et al. Hibiscus sabdariffa, a treatment for uncontrolled hypertension. Pilot comparative intervention. Plants (Basel). 2021;10(5):1018. doi:10.3390/plants10051018
- National Center for Complementary and Integrative Health. Cinnamon.
- Ghavami A, Haghighian HK, Roshanravan N, et al. What is the impact of cinnamon supplementation on blood pressure? A systematic review and meta-analysis. Endocr Metabol Immune Disord Drug Targets. 2021;21(5):956-65. doi:10.2174/1871530320666200729143614
- Hadi A, Campbell MS, Hassani B, Pourmasoumi M, Salehi-Sahlabadi A, Hosseini SA. The effect of cinnamon supplementation on blood pressure in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Nutr ESPEN. 2020;36:10-16. doi:10.1016/j.clnesp.2020.01.002
- Mohammadabadi T, Jain R. Cinnamon: A nutraceutical supplement for the cardiovascular system. Arch Med Sci Atheroscler Dis. 2024;9:e72-e81. doi:10.5114/amsad/184245
- Ranasinghe P, Jayawardena R, Pigera S, et al. Evaluation of pharmacodynamic properties and safety of Cinnamomum zeylanicum (Ceylon cinnamon) in healthy adults: A phase I clinical trial. BMC Complement Altern Med. 2017;17(1):550. doi:10.1186/s12906-017-2067-7
- Lopresti AL, Smith SJ, Metse AP, Drummond PD. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial investigating the effects of an Ocimum tenuiflorum (Holy Basil) extract (HolixerTM) on stress, mood, and sleep in adults experiencing stress. Front Nutr. 2022;9:965130. doi:10.3389/fnut.2022.965130
- Jamshidi N, Cohen MM. The clinical efficacy and safety of Tulsi in humans: A systematic review of the literature. Evid Based Complement Alternat Med. 2017;2017:9217567. doi:10.1155/2017/9217567
- Heydarian A, Tahvilian N, Shahinfar H, Abbas-Hashemi SA, Daryabeygi-Khotbehsara R, Aryaeian N. Effect of cardamom consumption on inflammation and blood pressure in adults: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Food Sci Nutr. 2023;12(1):3-12. doi:10.1002/fsn3.3738
- Wang Y, Yu H, Zhang X, et al. Evaluation of daily ginger consumption for the prevention of chronic diseases in adults: A cross-sectional study. Nutrition. 2017;36:79-84. doi:10.1016/j.nut.2016.05.009
- Hasani H, Arab A, Hadi A, Pourmasoumi M, Ghavami A, Miraghajani M. Does ginger supplementation lower blood pressure? A systematic review and meta-analysis of clinical trials. Phytother Res. 2019;33(6):1639-1647. doi:10.1002/ptr.6362
- Li KX, Wang ZC, Machuki JO, et al. Benefits of curcumin in the vasculature: A therapeutic candidate for vascular remodeling in arterial hypertension and pulmonary arterial hypertension?. Front Physiol. 2022;13:848867. doi:10.3389/fphys.2022.848867
- Kalhori A, Rafraf M, Navekar R, Ghaffari A, Jafarabadi MA. Effect of turmeric supplementation on blood pressure and serum levels of sirtuin 1 and adiponectin in patients with nonalcoholic fatty liver disease: A double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Prev Nutr Food Sci. 2022;27(1):37-44. doi:10.3746/pnf.2022.27.1.37
- Hadi A, Pourmasoumi M, Ghaedi E, Sahebkar A. The effect of curcumin/turmeric on blood pressure modulation: A systematic review and meta-analysis. Pharmacol Res. 2019;150:104505. doi:10.1016/j.phrs.2019.104505
- Peng Y, Ao M, Dong B, et al. Anti-inflammatory effects of curcumin in the inflammatory diseases: Status, limitations and countermeasures. Drug Des Devel Ther. 2021;15:4503-4525. doi:10.2147/DDDT.S327378
- Karimi A, Moini Jazani A, Darzi M, Doost Azgomi RN, Vajdi M. Effects of curcumin on blood pressure: A systematic review and dose-response meta-analysis. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases. 2023;33(11):2089-2101. doi:10.1016/j.numecd.2023.07.003
- Atefi M, Entezari MH, Vahedi H, Hassanzadeh A. The effects of sesame oil on metabolic biomarkers: A systematic review and meta-analysis of clinical trials. J Diabetes Metab Disord. 2022;21(1):1065-1080. doi:10.1007/s40200-022-00997-2
- Khosravi-Boroujeni H, Nikbakht E, Natanelov E, Khalesi S. Can sesame consumption improve blood pressure? A systematic review and meta-analysis of controlled trials. J Sci Food Agric. 2017;97(10):3087-3094. doi:10.1002/jsfa.8361
- Toulabi T, Yarahmadi M, Goudarzi F, Ebrahimzadeh F, Momenizadeh A, Yarahmadi S. Effects of flaxseed on blood pressure, body mass index, and total cholesterol in hypertensive patients: A randomized clinical trial. Explore (NY). 2022;18(4):438-445. doi:10.1016/j.explore.2021.05.003
- Li L, Li H, Gao Y, Vafaei S, Zhang X, Yang M. Effect of flaxseed supplementation on blood pressure: A systematic review, and dose-response meta-analysis of randomized clinical trials. Food Funct. 2023;14(2):675-690. doi:10.1039/d2fo02566c
- Poswal FS, Russell G, Mackonochie M, MacLennan E, Adukwu EC, Rolfe V. Herbal teas and their health benefits: A scoping review. Plant Foods Hum Nutr. 2019;74(3):266-276. doi:10.1007/s11130-019-00750-w
- Centers for Disease Control and Prevention. Healthy eating tips.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Using dietary supplements wisely.
- U.S. Food and Drug Administration. Mixing medications and dietary supplements can endanger your health.
- Vento KA, Wardenaar FC. Third-party testing nutritional supplement knowledge, attitudes, and use among an NCAA I collegiate student-athlete population. Front Sports Act Living. 2020;2:115. doi:10.3389/fspor.2020.00115
- Centers for Disease Control and Prevention. Measuring your blood pressure.
- https://www.health.com/herbs-that-lower-blood-pressure-11725935
