عوارض جانبی خطرناک و خطرات ۸ مکمل محبوب

بیش از نیمی از بزرگسالان ایالات متحده از مکمل‌های غذایی استفاده می‌کنند، اما این مکمل‌ها مانند داروها تحت نظارت دقیق نیستند و بنابراین آگاهی از عوارض جانبی احتمالی برای حفظ سلامت ضروری است. مصرف نادرست یا دوزهای بالا از مکمل‌ها می‌تواند عوارض جدی و حتی تهدیدکننده زندگی ایجاد کند که بسیاری از افراد نسبت به آن بی‌اطلاع هستند.

1. مولتی‌ویتامین‌ها: جایگزین رژیم غذایی متعادل نیستند

مولتی‌ویتامین‌ها پرمصرف‌ترین مکمل در تمام گروه‌های سنی هستند، اما شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد مصرف آنها می‌تواند جایگزین تغذیه مناسب باشد.¹ اکثر کارشناسان بر این باورند که بهترین راه دریافت ویتامین‌ها، مصرف مواد غذایی طبیعی و متنوع است.²

برخی از عوارض جانبی جدی مولتی‌ویتامین‌ها شامل افزایش خطر سرطان ریه در افراد در معرض خطر بالا به دلیل بتاکاروتن، کاهش اثربخشی داروی رقیق‌کننده خون وارفارین به علت ویتامین K، و افزایش خطر بیماری‌های مزمن به دلیل تجمع آهن و مس است. همچنین کلسیم و روی می‌توانند باعث کاهش اثر آنتی‌بیوتیک‌ها شوند.

yul38885 yul38885 / Getty Images

2. ویتامین D: سطوح سمی کلسیم

ویتامین D نقش مهمی در جذب کلسیم بدن دارد، اما مصرف مقادیر زیاد آن برای مدت طولانی می‌تواند باعث هیپرکلسمی یا سطوح سمی کلسیم شود که علائمی مانند تهوع، ضعف عضلانی، و سنگ کلیه را ایجاد می‌کند.³

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

در موارد شدید، سمیت ویتامین D می‌تواند به آریتمی قلبی، نارسایی کلیه، رسوب کلسیم در بافت‌های نرم و حتی مرگ منجر شود. دریافت ویتامین D از منابع طبیعی مانند نور خورشید یا مواد غذایی باعث این عوارض نمی‌شود.⁴

3. امگا-۳: عوارض ایمنی و خونریزی

اسیدهای چرب امگا-۳ که غالباً در کپسول‌های روغن ماهی یافت می‌شوند، در دوزهای بالا می‌توانند باعث کاهش عملکرد سیستم ایمنی و افزایش زمان خونریزی شوند، زیرا تجمع پلاکت‌ها برای تشکیل لخته خون کاهش می‌یابد.⁵

افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی ممکن است به دلیل افزایش خطر فیبریلاسیون دهلیزی (آریتمی قلبی) در معرض خطر بیشتری باشند؛ بنابراین ضروری است میزان مصرف این مکمل‌ها با پزشک هماهنگ شود. توصیه می‌شود مجموع مصرف EPA و DHA روزانه از ۵ گرم تجاوز نکند.

4. ویتامین C: سنگ کلیه و تداخل دارویی

ویتامین C به عنوان ویتامین محلول در آب به طور کلی ایمن است و سمیتی نادر دارد، زیرا مقادیر اضافی از طریق ادرار دفع می‌شود.⁶

با این حال، مصرف دوزهای بالا می‌تواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را در مردان و افراد مستعد افزایش دهد و همچنین ممکن است با برخی داروها مانند داروهای شیمی درمانی، پرتو درمانی و استاتین‌ها تداخل داشته باشد؛ لذا پیش از مصرف مکمل ویتامین C، مشورت با پزشک ضروری است.⁷

5. کلسیم: سخت شدن رگ‌های خونی

مصرف مکمل‌های کلسیم ممکن است خطر ابتلا به تصلب شرایین (سخت شدن رگ‌ها) را افزایش دهد که باعث علائمی مانند نارسایی کلیه، ضعف عضلانی، یبوست و آریتمی قلبی می‌شود.⁸⁹

مطالعات نشان می‌دهند مصرف بالای کلسیم می‌تواند ریسک بیماری‌های قلبی، سنگ کلیه و سرطان پروستات را افزایش دهد؛ بنابراین بزرگسالان بین ۱۹ تا ۵۰ سال نباید بیش از ۲۵۰۰ میلی‌گرم و افراد بالای ۵۱ سال نباید بیش از ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز مصرف کنند.

6. منیزیم: مشکلات گوارشی و سمیت

مصرف دوزهای بالای منیزیم از طریق مکمل‌ها ممکن است باعث عوارض گوارشی ناخوشایندی مانند دل‌پیچه، نفخ و اسهال شود که در دوزهای بالاتر از ۵۰۰۰ میلی‌گرم یا در افراد با نارسایی کلیوی می‌تواند منجر به سمیت منیزیم گردد.¹⁰

علائم سمیت منیزیم شامل افت فشار خون، تهوع، ضعف عضلانی، مشکلات تنفسی، ضربان نامنظم قلب و حتی ایست قلبی است؛ بنابراین بزرگسالان باید روزانه بیش از ۳۵۰ میلی‌گرم منیزیم مصرف نکنند تا خطر عوارض کاهش یابد.

7. پروبیوتیک‌ها: عفونت در افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که می‌توانند به بهبود سلامت دستگاه گوارش کمک کنند اما در برخی افراد ممکن است باعث نفخ، گاز و ناراحتی معده شوند.¹¹¹²

افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا شدیداً بیمار هستند، قبل از مصرف پروبیوتیک باید با پزشک مشورت کنند، زیرا در این افراد ممکن است باعث عفونت‌های خطرناکی مانند باکتریمی (عفونت خون) یا فنگمی (عفونت قارچی خون) شود.

8. آهن: خطرات اوردوز جدی

دوزهای پایین مکمل‌های آهن می‌توانند عوارض گوارشی ایجاد کنند و دوزهای بسیار بالا می‌توانند بسیار خطرناک باشند.¹³¹⁴

هرچند اوردوز آهن نادر است، اما از سال ۱۹۹۷ سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) ملزم کرده است که مکمل‌های آهن بالای ۳۰ میلی‌گرم با برچسب هشدار و بسته‌بندی تک‌قرص عرضه شوند؛ اوردوز آهن می‌تواند باعث خونریزی، کما، تشنج، مرگ و نارسایی اندام‌ها شود.¹⁵

نکات کلیدی

مکمل‌های غذایی برخلاف داروها نظارت دقیقی ندارند و مصرف دوزهای بالا از برخی مکمل‌های محبوب می‌تواند عوارض جانبی شدید و حتی مرگبار ایجاد کند. تا حد امکان سعی کنید ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن را از طریق رژیم غذایی طبیعی و متنوع تأمین کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: