ویتامین دی یکی از ریزمغذیهای حیاتی برای سلامت استخوانها، عملکرد سیستم ایمنی و تعادل هورمونی بدن است. اگرچه تخممرغ منبعی قابلقبول از این ویتامین محسوب میشود، اما مقدار ویتامین دی موجود در آن نسبتاً محدود است و مواد غذایی متعددی وجود دارند که میتوانند سهم بسیار بیشتری از نیاز روزانه بدن را تأمین کنند. آشنایی با این منابع به شما کمک میکند رژیم غذایی کاملتر و هدفمندتری داشته باشید.
روغن جگر ماهی کاد
روغن جگر ماهی کاد یکی از غنیترین منابع غذایی ویتامین دی به شمار میرود. تنها یک قاشق غذاخوری از این روغن میتواند بخش عمدهای از نیاز روزانه بدن به ویتامین دی را پوشش دهد.
علاوه بر ویتامین دی، این روغن سرشار از اسیدهای چرب امگا سه مانند دوکوزاهگزانوئیک اسید و ایکوزاپنتانوئیک اسید است. این ترکیبات نقش مهمی در کاهش التهاب، حمایت از سلامت قلب و تقویت عملکرد مغز دارند.

ماهی قزلآلای رنگینکمان
ماهی قزلآلای رنگینکمان پختهشده منبع بسیار قدرتمندی از ویتامین دی محسوب میشود. مصرف یک وعده متعادل از این ماهی میتواند بخش قابلتوجهی از نیاز روزانه بدن به این ویتامین را تأمین کند.
این ماهی همچنین حاوی مقادیر بالایی از پروتئین باکیفیت، امگا سه، روی، سلنیوم و ویتامین ب دوازده است. همین ترکیب مغذی، قزلآلا را به گزینهای عالی برای تقویت سیستم ایمنی و سلامت عضلات تبدیل میکند.
ماهی سالمون
ماهی سالمون یکی دیگر از منابع برجسته ویتامین دی است که نسبت به تخممرغ مقدار بسیار بیشتری از این ویتامین را فراهم میکند. مصرف منظم سالمون میتواند به حفظ سطح مناسب ویتامین دی در بدن کمک کند.
علاوه بر این، سالمون سرشار از آستاگزانتین است که یک آنتیاکسیدان قوی با نقش محافظتی برای سلولها به شمار میرود. وجود پتاسیم، سلنیوم و ویتامینهای گروه ب نیز ارزش تغذیهای این ماهی را دوچندان میکند.
قارچهای قرارگرفته در معرض اشعه فرابنفش
برای افرادی که رژیم غذایی گیاهی دارند، تأمین ویتامین دی میتواند چالشبرانگیز باشد. قارچهایی که در معرض اشعه فرابنفش قرار گرفتهاند، یکی از معدود منابع گیاهی ویتامین دی هستند.
این قارچها پس از برداشت یا در حین رشد در برابر نور فرابنفش قرار میگیرند و در نتیجه مقدار قابلتوجهی ویتامین دی تولید میکنند. مصرف مقدار مناسبی از این قارچها میتواند بخش مهمی از نیاز روزانه را تأمین کند.
شیر غنیشده با ویتامین دی
شیر بهطور طبیعی ویتامین دی زیادی ندارد، اما اغلب با این ویتامین غنی میشود تا ارزش تغذیهای آن افزایش یابد. یک لیوان شیر غنیشده میتواند سهم مناسبی از نیاز روزانه بدن را تأمین کند.
علاوه بر ویتامین دی، شیر منبعی غنی از کلسیم است که برای استحکام استخوانها، عملکرد اعصاب و انقباض عضلات ضروری است. مصرف همزمان کلسیم و ویتامین دی به جذب بهتر هر دو کمک میکند.
شیرهای گیاهی غنیشده
بسیاری از شیرهای گیاهی مانند شیر سویا یا شیر بادام با ویتامین دی غنی میشوند و میتوانند گزینهای مناسب برای افراد وگان یا دارای عدم تحمل لاکتوز باشند. این نوشیدنیها اغلب ویتامین دی بیشتری نسبت به تخممرغ فراهم میکنند.
برخی از انواع شیر سویا همچنین مقدار قابلتوجهی پروتئین دارند و میتوانند در کنار ویتامین دی، به تأمین نیاز پروتئینی بدن نیز کمک کنند. این ویژگی آنها را به جایگزینی کاربردی برای شیر حیوانی تبدیل میکند.
ساردین
ساردین با وجود اندازه کوچک، تراکم بالایی از مواد مغذی دارد و منبع مناسبی از ویتامین دی محسوب میشود. مصرف چند عدد ساردین میتواند سهم قابلقبولی از نیاز روزانه را تأمین کند.
این ماهی همچنین سرشار از کلسیم، ویتامین ب دوازده و سلنیوم است. مصرف منظم ساردین میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی و بهبود سلامت متابولیک کمک کند.
پرسشهای متداول درباره منابع ویتامین دی
آیا تخممرغ منبع کافی ویتامین دی است؟
تخممرغ مقدار کمی ویتامین دی دارد، اما بهتنهایی برای تأمین نیاز روزانه کافی نیست. ترکیب آن با منابع غنیتر توصیه میشود.
آیا افراد گیاهخوار میتوانند ویتامین دی کافی دریافت کنند؟
بله، با مصرف قارچهای خاص، شیرهای گیاهی غنیشده و در صورت نیاز مکملها، دریافت ویتامین دی امکانپذیر است.
بهترین زمان مصرف منابع ویتامین دی چه زمانی است؟
ویتامین دی محلول در چربی است، بنابراین مصرف آن همراه با وعدههای حاوی چربی سالم میتواند جذب را افزایش دهد.
جمعبندی
اگرچه تخممرغ مادهای مغذی و مفید است، اما منابع غذایی متعددی وجود دارند که ویتامین دی بسیار بیشتری در اختیار بدن قرار میدهند. گنجاندن این مواد غذایی در برنامه روزانه میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت استخوانها، سیستم ایمنی و عملکرد کلی بدن ایفا کند.
- National Institutes of Health: Office of Dietary Supplements. Vitamin D.
- United States Department of Agriculture. FoodData Central. Fish oil, cod liver.
- U.S. Department of Agriculture. FoodData Central. Fish, trout, mixed species, cooked, dry heat.
- Bjørklund G, Gasmi A, Lenchyk L, et al. The role of astaxanthin as a nutraceutical in health and age-related conditions. Molecules. 2022;27(21):7167. doi:10.3390/molecules27217167
- Blumfield M, Abbott K, Duve E, Cassettari T, Marshall S, Fayet-Moore F. Examining the health effects and bioactive components in Agaricus bisporus mushrooms: a scoping review. J Nutr Biochem. 2020;84:108453. doi:10.1016/j.jnutbio.2020.108453
- United States Department of Agriculture: FoodData Central. Milk, whole, 3.25% milkfat, with added vitamin D.
- Díaz-Rizzolo DA, Serra A, Colungo C, Sala-Vila A, Sisó-Almirall A, Gomis R. Type 2 diabetes preventive effects with a 12-months sardine-enriched diet in elderly population with prediabetes: An interventional, randomized and controlled trial. Clin Nutr. 2021;40(5):2587-2598. doi:10.1016/j.clnu.2021.03.014
- https://www.health.com/foods-with-more-vitamin-d-than-eggs-11870675
