۸ علت لکه‌های تیره روی واژن

لکه‌های تیره روی واژن یا فرج می‌توانند به دلایلی مانند افزایش سن، سایش پوست و تغییرات هورمونی ایجاد شوند، اما برخی علل جدی‌تر نیز ممکن است شامل عفونت یا حتی سرطان باشند¹. به‌طور طبیعی رنگ ناحیه تناسلی با رنگ کلی پوست شما هم‌راستا است، اما اگر لکه‌های سیاه جدیدی در این ناحیه ظاهر شوند یا همراه با درد، خارش یا علائم دیگر باشند، لازم است به پزشک مراجعه کنید.

این لکه‌ها ممکن است باعث نگرانی شوند، اما شناخت دقیق علت آن‌ها و مراجعه به موقع به پزشک، کلید درمان مؤثر و جلوگیری از عوارض احتمالی است.

۱. ملانوز (Melanosis)

حدود یک نفر از هر ده نفر لکه‌هایی را در ناحیه واژینال تجربه می‌کنند که بسیاری از آن‌ها صرفاً به تغییرات رنگ‌دانه‌ای پوست مربوط می‌شوند². این لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه معمولاً ضایعات خوش‌خیم پوستی به نام ملانوز یا لنتیگو هستند که سرطان‌زا نیستند.

ملانوز اغلب روی لابیا (لبه‌های بیرونی واژن) دیده می‌شود، اما می‌تواند در هر ناحیه‌ای از واژن یا فرج ظاهر شود و در میان افراد در سنین باروری شایع‌تر است². همچنین ممکن است مانند سایر بخش‌های بدن، خال‌هایی نیز در ناحیه تناسلی ظاهر شوند.

🍏

اگر به دنبال رژیم متناسب با شرایط خودتان هستید...

اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد؛ اما برنامه غذایی هر فرد بهتر است متناسب با شرایط، هدف و نیازهای خودش تنظیم شود.

آشنایی با رژیم تخصصی دکتر روشن‌ضمیر ←

تفاوت بین واژن و فرج

واژن بخشی داخلی از بدن است که از دهانه رحم آغاز شده و به بیرون بدن منتهی می‌شود. در مقابل، واژه «فرج» به کل ناحیه بیرونی دستگاه تناسلی زنان اطلاق می‌شود و شامل نواحی‌ای مانند مونس پوبیس (بافت چربی بالای استخوان شرمگاهی)، لابیا ماژورا و مینور، کلیتوریس و مجرای ادراری است.

ظاهر این نواحی بسته به رنگ پوست فرد ممکن است صورتی یا قهوه‌ای باشد و تغییر رنگ در آن‌ها می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت‌های طبیعی یا غیرطبیعی باشد.

Chinnapong / Getty Images

۲. تغییرات هورمونی

هورمون‌های استروژن و پروژسترون نقش مهمی در رنگ‌دانه‌های پوستی دارند³. استروژن موجب افزایش رنگ‌دانه‌ها در پوست می‌شود، در حالی که پروژسترون تأثیری معکوس دارد و میزان رنگ‌دانه‌ها را کاهش می‌دهد.

زمانی که این هورمون‌ها در حالت تعادل هستند، پوست رنگ طبیعی خود را حفظ می‌کند، اما هرگونه عدم تعادل هورمونی می‌تواند منجر به ایجاد لکه‌های تیره روی پوست، از جمله نواحی واژن و فرج شود.

تغییرات رنگ پوست در بارداری

تا ۹۰٪ از افراد باردار تغییراتی در رنگ پوست خود تجربه می‌کنند، از جمله تیره‌تر شدن نوک سینه‌ها یا ایجاد خط تیره عمودی (لینه‌آ نیگرا) روی شکم³. این تغییرات معمولاً موقتی بوده و پس از زایمان کاهش می‌یابند.

این تغییرات ناشی از افزایش هورمون استروژن هستند که به‌طور مستقیم با تولید رنگ‌دانه‌ها در پوست مرتبط است.

۳. پیری پوست

در دوران یائسگی، سطح استروژن کاهش می‌یابد و واژن شروع به آتروفی (نازک شدن) می‌کند⁴. این فرایند باعث کاهش جریان خون و خشکی ناحیه تناسلی می‌شود که به‌نوبه خود می‌تواند موجب تیرگی بیشتر این ناحیه شود.

تغییرات ناشی از پیری بر ضخامت پوست، رنگ و بافت نواحی واژینال و فرج تأثیر گذاشته و ممکن است باعث بروز لکه‌های تیره گردد.

۴. ضربه یا تروما

کبودی ممکن است در ناحیه فرج یا واژن ایجاد شود و این می‌تواند ناشی از آسیب، حادثه، روابط جنسی یا عوارض بارداری باشد. برای مثال، برش اپیزیوتومی یا استفاده از ابزار در حین زایمان می‌تواند منجر به کبودی‌های قابل توجهی شود⁵.

سایش در ناحیه تناسلی نیز می‌تواند پوست را مستعد بروز علائم پوستی مانند خارش، تغییر رنگ یا تغییر بافت کند⁶. عوامل شایع سایش شامل روابط جنسی، لباس تنگ یا فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری هستند.

۵. عفونت‌های واژینال

واژینوز باکتریایی و سایر عفونت‌های رایج می‌توانند موجب ایجاد لکه‌های تیره روی واژن شوند. به‌عنوان مثال، ولوواژینیت (تورم یا عفونت فرج و واژن) ممکن است باعث تغییر رنگ پوست گردد⁷.

عفونت قارچی که اغلب ناشی از رشد بیش‌ازحد قارچ کاندیدا آلبیکانس است نیز از علل شایع ولوواژینیت محسوب می‌شود⁷. این عفونت‌ها معمولاً همراه با خارش، درد، ترشح و تغییر در رنگ پوست ظاهر می‌شوند.

۶. زگیل تناسلی

زگیل‌های تناسلی ممکن است به صورت لکه‌هایی به رنگ قهوه‌ای یا بنفش تیره روی پوست ظاهر شوند، اگرچه ممکن است به رنگ‌های دیگری نیز دیده شوند⁸. این زگیل‌ها ناشی از برخی سویه‌های ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) هستند که یک بیماری مقاربتی محسوب می‌شود.

این زگیل‌ها می‌توانند روی فرج، واژن، کشاله ران یا اطراف مقعد ظاهر شوند. گاهی خودبه‌خود از بین می‌روند، اما در برخی موارد نیاز به درمان دارند، چراکه حتی با ناپدید شدن زگیل، ویروس HPV در بدن باقی می‌ماند⁸.

۷. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

در این بیماری، کیست‌هایی روی تخمدان‌ها رشد می‌کنند که ممکن است باعث ناباروری و علائم دیگر شوند. افراد مبتلا به PCOS معمولاً دچار مشکلات پوستی از جمله آکنه و لکه‌های تیره‌ای به نام آکانتوزیس نیگریکانس (AN) هستند⁹.

این لکه‌های تیره معمولاً با ضخیم شدن پوست و بافت مخملی همراه هستند و اغلب در نواحی چین‌دار بدن از جمله ناحیه تناسلی خارجی دیده می‌شوند¹⁰. وجود AN می‌تواند نشانه‌ای از مقاومت به انسولین و دیابت باشد که خود از عوامل خطر مرتبط با PCOS است.

۸. سرطان فرج

در موارد نادر، لکه تیره در ناحیه فرج ممکن است نشانه‌ای از سرطان باشد. علائم سرطان فرج عبارتند از: زخم‌هایی که به‌سختی بهبود می‌یابند، خونریزی یا ترشح خارج از دوران قاعدگی، خارش یا سوزش، توده یا برآمدگی با سطح زبر، و تغییر رنگ پوست¹¹.

اگرچه این علائم ممکن است به دلایل کم‌خطرتر نیز ظاهر شوند، بهتر است هرگونه خال یا برآمدگی جدید در ناحیه واژن یا فرج را توسط پزشک معاینه کنید¹.

چگونه لکه‌های تیره روی واژن را درمان کنیم؟

درمان لکه‌های تیره بسته به علت آن متفاوت است. گزینه‌های درمانی ممکن شامل موارد زیر هستند⁶:

عفونت‌ها معمولاً با دارو درمان می‌شوند.
مشکلات هورمونی ناشی از بارداری ممکن است خودبه‌خود برطرف شوند.
نوسانات هورمونی مرتبط با سن با هورمون‌درمانی قابل کنترل هستند.
تغییر در نوع لباس می‌تواند در کاهش تیرگی ناشی از سایش مؤثر باشد.
درمان PCOS شامل تغییر سبک زندگی، دارو و گاهی جراحی است.
سرطان ممکن است نیازمند جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی باشد.

از آنجا که تعیین علت اصلی لکه‌های تیره بدون تشخیص پزشکی دشوار است، ابتدا باید با پزشک مشورت کرد.

کرم‌های روشن‌کننده پوست برای لکه‌های تیره واژن

کرم‌های روشن‌کننده پوست برای درمان هایپرپیگمنتاسیون (تیره شدن موضعی پوست) استفاده می‌شوند. این محصولات با کاهش تولید ملانین در بدن عمل می‌کنند، اما استفاده از آن‌ها در ناحیه تناسلی بدون نظر پزشک می‌تواند خطرناک باشد.

برخی از این کرم‌ها حاوی مواد تحریک‌کننده هستند که ممکن است به پوست حساس این ناحیه آسیب بزنند، بنابراین همیشه باید تحت نظر پزشک استفاده شوند.

پیشگیری از ایجاد لکه‌های تیره روی واژن

برخی علل مانند پیری، نوسانات هورمونی و شرایط پزشکی زمینه‌ای قابل پیشگیری نیستند، اما می‌توان با رعایت برخی نکات احتمال بروز التهاب و تحریک در ناحیه فرج، اصطکاک و عفونت‌های قارچی را کاهش داد^12,13:

لباس‌های آزاد و قابل تنفس بپوشید.
در روابط جنسی از روان‌کننده استفاده کنید.
از محصولات بهداشتی معطر که تعادل pH واژن را به هم می‌زنند پرهیز کنید.
از دوش واژینال استفاده نکنید.
پس از اجابت مزاج، از جلو به عقب پاک کنید.
به‌طور منظم ناحیه واژن و فرج خود را بررسی کنید تا هرگونه تغییر را زودتر متوجه شوید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

از آنجا که علائم بسیاری از بیماری‌ها با هم هم‌پوشانی دارند، تشخیص اینکه یک تغییر بی‌خطر است یا خطرناک می‌تواند دشوار باشد. بنابراین، در صورت مشاهده هرگونه تغییر در واژن یا فرج، به‌ویژه لکه‌های تیره، بهتر است توسط پزشک معاینه شوید.

اگر لکه‌های تیره با علائم عفونت مانند تب، خستگی، درد عضلانی یا تورم غدد لنفاوی همراه باشند، لازم است فوراً به پزشک مراجعه کنید.

واحد محتوای علمی rdiet.ir

گردآوری، ترجمه و تدوین محتوای علمی در حوزه سلامت عمومی

تمام مقالات توسط دکتر فرزاد روشن‌ضمیر بازبینی علمی می‌شوند.

اگر از رژیم‌های تکراری نتیجه نگرفته‌اید، فقط یک دوره با دکتر روشن ضمیر داشته باشید. هزینه رژیم طبق تعرفه ویزیت دکتری تخصصی در علوم پایه (PHD) پروانه‌دار در سال 1405، 357 هزارو 700 تومان می باشد.

جهت ارتباط در پیام‌رسان‌ها به شماره زیر پیام دهید

09304881654

برای دریافت آموزش‌های روزانه عضو کانال بله شوید: