پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که در برخی غذاها و مکملها وجود دارند و از سلامت گوارشی، سیستم ایمنی، کاهش التهاب و عملکردهای دیگر بدن پشتیبانی میکنند1. این میکروبهای مفید معمولاً شامل گونههایی از باکتریهای لاکتیک اسید و بیفیدوباکترها هستند که تعادل میکروبی روده را بهبود میدهند.
ماست منبع شناختهشدهای از پروبیوتیک است و معمولاً در هر فنجان خود بین ۱۰ میلیون تا ۱۰ میلیارد واحد کلنیساز (CFU) دارد2. این مقدار میتواند بسته به برند، نوع باکتری مورد استفاده و روش تخمیر بهطور چشمگیری متغیر باشد.
محصولات لبنی با پروبیوتیک بیشتر از ماست
گرچه ماست یک روش خوشطعم برای افزایش مصرف پروبیوتیکهاست، اما تنها گزینه موجود نیست. بسیاری از محصولات لبنی دیگر مقدار مساوی یا حتی بیشتری از پروبیوتیک را در هر وعده ارائه میدهند.
در ادامه ۷ محصول لبنی معرفی شدهاند که میتوانند حاوی پروبیوتیکهای بیشتری نسبت به یک فنجان ماست باشند. هرکدام از این مواد غذایی خواص تغذیهای منحصربهفردی دارند و میتوانند تنوع مفیدی به رژیم غذایی شما ببخشند.
۱. کفیر
کفیر نوشیدنی تخمیری ماستی است که بهطور سنتی با تخمیر شیر و دانههای کفیر (مجموعهای از باکتریها و مخمرهای زنده) تولید میشود. این نوشیدنی طعمی تند دارد و منبعی غنی از پروبیوتیک، پروتئین، کلسیم، ویتامین B12 و ویتامین A محسوب میشود3.
کفیر میتواند تا ۳۰ میلیارد CFU پروبیوتیک در هر فنجان داشته باشد که بیش از مقدار موجود در بسیاری از ماستهاست4. این تراکم بالا ناشی از تنوع میکروبی بالای آن است که شامل بیش از ۵۰ گونه مختلف از جمله Lactobacillus، Lactococcus و Streptococcus است5,6.
۲. پنیر کاتیج با کشتهای زنده
پنیر کاتیج نوعی پنیر تازه است که از لختههای شیر گاو پاستوریزه تهیه میشود. نمونههایی از این پنیر که دارای کشتهای زنده و فعال هستند، میتوانند منبع خوبی از پروبیوتیکها باشند و همچنین سرشار از پروتئین، کلسیم، سلنیوم و B12 هستند7.
این پنیر میتواند چندین میلیارد CFU در هر فنجان داشته باشد که از بسیاری از ماستها بیشتر است8. گونههای پروبیوتیک موجود شامل Lactobacillus acidophilus، Bifidobacterium lactis BB-12، Lactobacillus casei و Lactobacillus rhamnosus LB3 هستند که اثرات سودمندی بر سلامت ایمنی و گوارش دارند.
۳. خامه ترش با کشتهای زنده
خامه ترش فرآوردهای غلیظ و کرمی است که با تخمیر خامه توسط باکتریهای لاکتیک اسید تولید میشود. این محصول طعمی ترش و خامهای دارد و سرشار از کلسیم و ویتامین A است9.
یک فنجان خامه ترش حاوی کشتهای زنده میتواند بیش از ۲۰ میلیارد CFU داشته باشد که آن را به جایگزینی مملو از پروبیوتیک برای ماست تبدیل میکند10. پروبیوتیکهای موجود از جمله Lactobacillus acidophilus و Bifidobacterium lactis دارای خواص ضدالتهابی و پشتیبانیکننده از سلامت گوارشی هستند11.
۴. یاکولت
یاکولت نوشیدنی پروبیوتیکی ژاپنی است که با تخمیر ترکیبی از شیر بدون چربی و گونهای از باکتری به نام Lactobacillus casei strain Shirota تهیه میشود. این نوشیدنی دارای قند افزوده است و طعمی شیرین و ترش دارد.
هر بطری ۸۰ میلیلیتری یاکولت بیش از ۱۰ میلیارد CFU دارد که آن را به منبع غلیظتری از پروبیوتیک نسبت به اکثر ماستها تبدیل میکند. این گونه خاص باکتریایی، اثرات مثبتی بر بهبود عملکرد ایمنی، هضم و کاهش یبوست دارد12.
۵. لبنه
لبنه یک فرآورده لبنی خاورمیانهای است که با صاف کردن ماست و حذف آب پنیر آن به دست میآید. بافت آن غلیظ و کرمی و طعمی شبیه ماست یونانی دارد که میتواند برای طعمدهی طبیعی به غذا استفاده شود.
برخی از لبنهها میلیاردها CFU در هر وعده دارند که از مقدار بسیاری از ماستهای تجاری بیشتر است. این محصول شامل گونههایی نظیر Streptococcus thermophilus و Lactobacillus bulgaricus است که با بهبود عملکرد دستگاه گوارش در ارتباط هستند13.
۶. دوغ کشتشده
دوغ کشتشده با افزودن باکتریهای لاکتیک اسید به شیر تولید میشود. این نوشیدنی طعمی ترش دارد و از شیر معمولی غلیظتر است و حاوی پروتئین، ویتامینهای گروه B و کلسیم میباشد14.
میزان پروبیوتیک دوغ متغیر است، اما بهطور میانگین حدود ۲.۵ میلیارد CFU در هر فنجان دارد که گزینهای مناسب برای افزایش مصرف پروبیوتیک محسوب میشود15. این محصول دارای باکتریهایی همچون Lactococcus lactis، Lactobacillus acidophilus و Lactobacillus casei است که سلامت روده را بهبود میبخشند16.
۷. اسکیر
اسکیر محصول لبنی تخمیری ایسلندی است که با شیر بدون چربی و باکتریهای ترموفیلیک تهیه میشود. این فرآورده نسبت به ماست پروتئین بیشتری دارد و سرشار از کلسیم است و طعمی ملایم و کمی ترش دارد.
میزان پروبیوتیک اسکیر متغیر است، اما اغلب انواع آن دارای چندین میلیارد CFU در هر فنجان هستند که با ماست قابل مقایسه است. گونههای باکتریایی آن شامل Streptococcus thermophilus islandicus و گونههایی از Lactobacillus و Bifidobacterium میباشد.

fcafotodigital / Getty Images
نتیجهگیری نهایی
ماست میتواند منبع خوبی از پروبیوتیک باشد، اما تنها گزینه لبنی موجود نیست. محصولات لبنی مانند کفیر، اسکیر، لبنه، پنیر کاتیج، خامه ترش، یاکولت و دوغ کشتشده میتوانند سطح پروبیوتیکی برابر یا حتی بیشتری نسبت به ماست داشته باشند.
گنجاندن انواع این مواد غذایی سرشار از پروبیوتیک در برنامه غذایی روزانه، راهی ساده و خوشطعم برای حمایت از سلامت روده و بهبود عملکرد ایمنی بدن است. این محصولات همچنین به تنوع تغذیهای کمک کرده و مصرف مواد مغذی مختلف را افزایش میدهند.
آردایت برای اطمینان از صحت محتوای خود، که در سیاست ویراستاری ما ذکر شده است، از دستورالعملهای سختگیرانهای در زمینه منبعیابی پیروی میکند . ما فقط از منابع معتبر، از جمله مطالعات بررسیشده توسط همتایان، متخصصان پزشکی دارای مجوز، بیماران با تجربه عملی و اطلاعات از مؤسسات برتر، استفاده میکنیم.
- National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Probiotics: fact sheet for health professionals.
- Fernandez MA, Marette A. Potential health benefits of combining yogurt and fruits based on their probiotic and prebiotic properties. Adv Nutr. 2017;8(1):155S-164S. doi:10.3945/an.115.011114
- Farag MA, Jomaa SA, Abd El-Wahed A, R. El-Seedi H. The many faces of kefir fermented dairy products: quality characteristics, flavour chemistry, nutritional value, health benefits, and safety. Nutrients. 2020;12(2):346. doi:10.3390/nu12020346
- Lai JC, Chang GR, Tu MY, Cidem A, Chen IC, Chen CM. Potential of kefir-derived peptides, probiotics, and exopolysaccharides for osteoporosis management. Curr Osteoporos Rep. 2025;23(1):18. doi:10.1007/s11914-025-00910-9
- Peluzio MCG, Dias MM, Martinez JA, Milagro FI. Kefir and intestinal microbiota modulation: implications in human health. Front Nutr. 2021;8:638740. doi:10.3389/fnut.2021.638740
- Rutkowska J, Antoniewska-Krzeska A, Żbikowska A, Cazón P, Vázquez M. Volatile composition and sensory profile of lactose-free kefir, and its acceptability by elderly consumers. Molecules. 2022;27(17):5386. doi:10.3390/molecules27175386
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Cheese, cottage, creamed, large or small curd.
- Abdeen EM, Hamed AM, Ismail HA. Production and evaluation of novel functional cream cottage cheese fortified with bovine colostrum and probiotic bacteria. J Food Sci Technol. 2024;61(8):1457-1469. doi:10.1007/s13197-023-05910-0
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Sour cream, cultured.
- Kim Y, Yoon S, Shin H, Jo M, Lee S, Kim SH. Isolation of Lactococcus lactis ssp. cremoris LRCC5306 and optimization of diacetyl production conditions for manufacturing sour cream. Food Sci Anim Resour. 2021;41(3):373-385. doi:10.5851/kosfa.2021.e3
- Gul S, Durante-Mangoni E. Unraveling the puzzle: health benefits of probiotics—a comprehensive review. J Clin Med. 2024;13(5):1436. doi:10.3390/jcm13051436
- Chen M, Ye X, Shen D, Ma C. Modulatory effects of gut microbiota on constipation: the commercial beverage Yakult shapes stool consistency. J Neurogastroenterol Motil. 2019;25(3):475-477. doi:10.5056/jnm19048
- El-Shafei K, Elshaghabee FMF, El-Sayed HS, Kassem JM. Assessment the viability properties of Lactobacillus casei strain using labneh as a carrier. Acta Sci Pol Technol Aliment. 2018;17(3):267-276. doi:10.17306/J.AFS.0583
- U.S. Department of Agriculture: FoodData Central. Milk, buttermilk, cultured.
- Bhukya KK, Bhukya B. Unraveling the probiotic efficiency of bacterium Pediococcus pentosaceus OBK05 isolated from buttermilk: an in vitro study for cholesterol assimilation potential and antibiotic resistance status. PLoS One. 2021;16(11):e0259702. doi:10.1371/journal.pone.0259702
- Hameed A, Anwar MJ, Perveen S, et al. Functional, industrial and therapeutic applications of dairy waste materials. Int J Food Properties. 2018;26(1):1470–1496. doi:10.1080/10942912.2023.2213854
- https://www.health.com/dairy-with-more-probiotics-than-yogurt-11760661
