داشتن یک برنامه منظم ورزشی سالهاست بهعنوان یکی از مهمترین عوامل حفظ سلامت شناخته میشود، اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که میزان مشخصی از تمرینات قدرتی در طول هفته میتواند با کاهش خطر مرگ زودرس ارتباط داشته باشد. نتایج این بررسی همچنین نشان میدهد که ترکیب تمرینات قدرتی با فعالیتهای هوازی، بیشترین تأثیر را بر سلامت عمومی و افزایش طول عمر دارد.
این یافتهها میتواند راهنمایی کاربردی برای افرادی باشد که میخواهند با صرف زمانی معقول در طول هفته، از مزایای قابلتوجه ورزش بهرهمند شوند. البته باید توجه داشت که این پژوهش وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد و به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست.
پژوهش جدید درباره تأثیر تمرینات قدرتی بر طول عمر چه میگوید؟
مطالعهای تازه نشان میدهد که انجام ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه تمرینات قدرتی در هفته با کاهش خطر مرگ ناشی از عوامل مختلف ارتباط دارد. این میزان تمرین معادل حدود دو تا سه جلسه ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای در هفته است و برای بسیاری از افراد قابل اجرا خواهد بود.
پژوهشگران تأکید کردند که انجام مقدار متعادلی از تمرینات قدرتی میتواند بخشی مؤثر از یک سبک زندگی سالم باشد. همچنین زمانی که این تمرینات در کنار فعالیتهای هوازی انجام شوند، فواید سلامتی آنها بهطور قابلتوجهی افزایش پیدا میکند.

تنها دو تا سه جلسه تمرین در هفته میتواند کافی باشد
بررسیهای انجامشده نشان میدهد که انجام یک تا سه جلسه تمرین قدرتی در هفته، هر بار حدود ۳۰ دقیقه، میتواند اثرات مثبتی بر سلامت داشته باشد. چنین برنامهای برای بسیاری از افراد حتی با برنامه کاری شلوغ نیز قابل اجرا است.
از سوی دیگر، پیروی از یک برنامه متعادل که شامل تمرینات هوازی و چند جلسه تمرین قدرتی باشد، میتواند احتمال مرگ زودرس را کاهش دهد. استمرار در انجام این فعالیتها از شدت یا سختی بیش از اندازه آنها اهمیت بیشتری دارد.
نکته مهم: کیفیت اجرای حرکات، رعایت اصول تمرینی و تداوم برنامه، نقش مهمتری نسبت به انجام تمرینات بسیار سنگین یا طولانی دارند.
این پژوهش چگونه انجام شد؟
پژوهشگران اطلاعات حدود ۱۴۷ هزار بزرگسال را بررسی کردند. وضعیت سلامت این افراد تا حدود ۳۰ سال پیگیری شد تا ارتباط میان میزان تمرینات قدرتی و خطر مرگ در طول زمان ارزیابی شود.
طولانی بودن دوره پیگیری، یکی از نقاط قوت این مطالعه محسوب میشود. چنین بررسیهایی امکان مشاهده الگوهای بلندمدت سبک زندگی و تأثیر آنها بر سلامت را فراهم میکنند.
انجام ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه تمرین قدرتی چه مزایایی داشت؟
افرادی که در طول هفته بین ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه تمرینات قدرتی انجام میدادند، در مقایسه با افرادی که این تمرینات را انجام نمیدادند، نتایج زیر را تجربه کردند:
- ۱۳ درصد کاهش خطر مرگ به هر علت
- ۱۹ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی
- ۲۷ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از بیماریهای دستگاه عصبی
این نتایج نشان میدهد که تمرینات قدرتی تنها برای افزایش حجم عضلات یا بهبود ظاهر بدن مفید نیستند. این فعالیتها میتوانند بر سلامت اندامهای حیاتی و عملکرد سیستمهای مختلف بدن نیز اثرگذار باشند.
آیا بیشتر ورزش کردن همیشه بهتر است؟
نتایج این پژوهش نشان داد افرادی که بیش از ۱۲۰ دقیقه در هفته تمرین قدرتی انجام میدادند، نسبت به گروه ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه، مزیت بیشتری از نظر کاهش خطر مرگ دریافت نکردند. به بیان دیگر، پس از این مقدار، فواید تمرینات به یک سطح نسبتاً ثابت میرسد.
البته این موضوع به معنای بیفایده بودن تمرینات بیشتر نیست. افراد ورزشکار ممکن است به دلایل دیگری مانند افزایش قدرت، عملکرد ورزشی یا عضلهسازی به تمرینات طولانیتر نیاز داشته باشند، اما از نظر افزایش طول عمر، این پژوهش مزیت اضافهای را نشان نداد.
آیا این پژوهش ثابت میکند تمرین قدرتی عمر را افزایش میدهد؟
پاسخ کوتاه این است که خیر. این مطالعه نشان نداده است که انجام مقدار مشخصی از تمرینات قدرتی مستقیماً باعث افزایش طول عمر میشود، بلکه تنها وجود یک ارتباط میان این دو را گزارش کرده است.
در چنین مطالعاتی عوامل متعددی مانند رژیم غذایی، کیفیت خواب، مصرف دخانیات، وضعیت اقتصادی، بیماریهای زمینهای و سایر عادتهای سالم نیز میتوانند بر نتایج اثر بگذارند. به همین دلیل، برای اثبات رابطه علت و معلولی به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
نکته تازه این مطالعه چیست؟
پیش از این نیز مطالعات متعددی ارتباط میان تمرینات قدرتی و کاهش خطر مرگ را گزارش کرده بودند. ویژگی مهم این پژوهش آن است که الگوهای بلندمدت تمرینات قدرتی را طی چند دهه بررسی کرده و نقش ترکیب آنها با فعالیتهای هوازی را با دقت بیشتری ارزیابی کرده است.
همچنین این بررسی نشان میدهد که شاید برای دستیابی به بیشترین مزایای مرتبط با طول عمر، مقدار تمرینات قدرتی کمی بیشتر از توصیههای قدیمی موردنیاز باشد. البته این افزایش همچنان در محدودهای قرار دارد که برای اغلب افراد قابل اجرا است.
چرا باید تمرینات قدرتی و هوازی را با هم انجام دهید؟
کارشناسان توصیه میکنند که برنامه ورزشی تنها به یک نوع فعالیت محدود نشود. تمرینات قدرتی و هوازی هر کدام بخش متفاوتی از سلامت بدن را تقویت میکنند و در کنار یکدیگر بهترین نتیجه را به همراه دارند.
تمرینات هوازی مانند پیادهروی تند، دویدن، شنا، دوچرخهسواری یا استفاده از دستگاههای هوازی، عملکرد قلب و ریه را بهبود میبخشند. این تمرینات همچنین به کنترل فشار خون، بهبود سوختوساز بدن، تنظیم قند خون و افزایش استقامت کمک میکنند.
در مقابل، تمرینات قدرتی باعث حفظ توده عضلانی، افزایش قدرت بدن، تقویت استخوانها و حفظ توانایی انجام فعالیتهای روزمره میشوند. این نوع تمرینات بهویژه با افزایش سن اهمیت بیشتری پیدا میکنند، زیرا از تحلیل عضلات و کاهش توان حرکتی جلوگیری میکنند.
تمرینات قدرتی چگونه از سالمندی محافظت میکنند؟
با افزایش سن، بدن بهطور طبیعی بخشی از توده عضلانی خود را از دست میدهد. این روند میتواند خطر ضعف جسمانی، کاهش تعادل، زمین خوردن و محدود شدن استقلال فرد را افزایش دهد.
تمرینات قدرتی با تحریک عضلات و استخوانها، روند تحلیل آنها را کند میکنند. علاوه بر این، این تمرینات به بهبود تعادل، هماهنگی حرکتی، قدرت مفاصل و کیفیت زندگی در سالهای سالمندی کمک میکنند.
بهترین برنامه هفتگی برای بیشتر افراد
اگر هدف شما حفظ سلامت عمومی و کاهش خطر بیماریها است، میتوانید برنامهای مشابه موارد زیر داشته باشید:
- دو تا سه جلسه تمرین قدرتی در هفته
- مجموع ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه تمرین قدرتی در طول هفته
- انجام فعالیت هوازی در بیشتر روزهای هفته
- استراحت کافی بین جلسات تمرین قدرتی برای ریکاوری عضلات
- رعایت تغذیه مناسب و دریافت پروتئین کافی برای حفظ عضلات
چنین برنامهای علاوه بر کمک به سلامت قلب و عضلات، میتواند انرژی روزانه، کیفیت خواب، تعادل بدن و عملکرد ذهنی را نیز بهبود ببخشد.
پرسشهای متداول
آیا برای بهرهمندی از این مزایا باید بدنسازی حرفهای انجام دهم؟
خیر. بیشتر افراد با دو تا سه جلسه تمرین قدرتی اصولی در هفته میتوانند از مزایای سلامتی این فعالیتها بهرهمند شوند. استفاده از وزن بدن، کشهای مقاومتی یا وزنههای سبک نیز میتواند مؤثر باشد.
آیا افراد سالمند هم میتوانند تمرینات قدرتی انجام دهند؟
بله. در صورت نداشتن محدودیت پزشکی و با رعایت اصول ایمنی، تمرینات قدرتی یکی از بهترین راهکارها برای حفظ قدرت عضلات، سلامت استخوانها و استقلال در سالمندی محسوب میشوند.
آیا فقط تمرینات قدرتی کافی است؟
خیر. بهترین نتایج زمانی حاصل میشود که تمرینات قدرتی در کنار فعالیتهای هوازی، تغذیه سالم، خواب کافی و کنترل استرس قرار گیرند.
اگر بیش از ۱۲۰ دقیقه تمرین قدرتی انجام دهم، خطر مرگ کمتر میشود؟
بر اساس نتایج این پژوهش، انجام بیش از ۱۲۰ دقیقه تمرین قدرتی در هفته کاهش بیشتری در خطر مرگ ایجاد نکرد. البته تمرین بیشتر ممکن است برای اهدافی مانند افزایش عملکرد ورزشی یا عضلهسازی همچنان مفید باشد.
جمعبندی
شواهد جدید نشان میدهد که انجام ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه تمرین قدرتی در هفته با کاهش خطر مرگ ناشی از علل مختلف، بیماریهای قلبی و بیماریهای دستگاه عصبی ارتباط دارد. در عین حال، بیشترین فواید زمانی حاصل میشود که تمرینات قدرتی با فعالیتهای هوازی ترکیب شوند و بهصورت منظم در برنامه زندگی قرار گیرند.
اگرچه این پژوهش رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند، اما بار دیگر اهمیت داشتن یک برنامه ورزشی متعادل، مستمر و متناسب با تواناییهای فرد را برای حفظ سلامت و افزایش کیفیت زندگی برجسته میکند.
Zhang Y, Lee DH, Rezende LFM, Ma Y, Giovannucci E. Long-term resistance training with all-cause and cause-specific mortality: assessing dose-response and joint associations with aerobic physical activity. Br J Sports Med. 2026;60(12):874-883.
https://www.verywellhealth.com/strength-training-longevity-12000925
