پروتئین یکی از مهمترین درشتمغذیهای بدن است که نقش اساسی در ساخت عضلات، ترمیم بافتها و عملکرد سیستم ایمنی دارد. با این حال، نوع پروتئینی که انتخاب میکنیم و روش مصرف آن میتواند تأثیر مستقیم بر سلامت قلب داشته باشد.
انتخاب منابع پروتئینی کمچرب، کمنمک و کمتر فرآوریشده میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی و بهبود کیفیت تغذیه روزانه کمک کند.
۱. مصرف مرغ و بوقلمون بدون پوست
گوشت مرغ و بوقلمون بدون پوست یکی از سالمترین منابع پروتئین حیوانی محسوب میشود. این نوع گوشت نسبت به گوشت قرمز چربی اشباع کمتری دارد و در عین حال پروتئین باکیفیتی فراهم میکند.
چربی اشباع بالا میتواند باعث افزایش کلسترول بد خون و در نتیجه افزایش خطر بیماریهای قلبی شود.
نکات مهم در مصرف
- انتخاب گوشت بدون پوست و کمچرب
- پرهیز از فرآوردههای صنعتی و تزریقشده
- ترجیح روش پخت گریل یا فر به جای سرخکردن
- استفاده از ادویههای کمنمک

۲. ماهیهای چرب و غذاهای دریایی سالم
ماهیها و غذاهای دریایی از بهترین منابع پروتئین سالم هستند، بهخصوص ماهیهای چرب مانند سالمون و ساردین که سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند.
این چربیهای مفید نقش مهمی در کاهش التهاب و حمایت از سلامت قلب و عروق دارند.
نمونههای مناسب
- سالمون
- ساردین
- ماهی خالمخالی
- تن
- میگو و صدفها
بهتر است این مواد به صورت بخارپز، گریل یا پخته مصرف شوند و از انواع سرخشده یا فرآوریشده پرهیز شود.
۳. مصرف گوشت قرمز کمچرب و کنترلشده
گوشت قرمز باید به صورت محدود در رژیم غذایی قرار گیرد. انتخاب برشهای کمچرب و حذف چربیهای قابل مشاهده میتواند اثرات منفی آن بر سلامت قلب را کاهش دهد.
گزینههای مناسبتر
- گوشت گوساله کمچرب
- گوشت گوسفند بدون چربی اضافی
- گوشت چرخکرده کمچرب
روش پخت نیز اهمیت دارد و بهتر است از سرخکردن در حرارت بالا پرهیز شود.
۴. مصرف متعادل تخممرغ
تخممرغ یک منبع کامل پروتئین است و حاوی تمام اسیدهای آمینه ضروری بدن میباشد. همچنین ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهای مهمی دارد.
در افراد سالم، مصرف متعادل تخممرغ معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما در برخی افراد با بیماریهای قلبی یا دیابت باید محدودیتهایی رعایت شود.
۵. انتخاب لبنیات کمچرب
لبنیات کمچرب میتوانند منبع خوبی از پروتئین، کلسیم و ویتامینهای ضروری باشند. انتخاب نوع بدون شکر افزوده اهمیت زیادی دارد.
گزینههای مناسب
- ماست یونانی کمچرب
- کفیر
- شیر کمچرب
- پنیر کمچرب و کمنمک
- پنیر کاتیج
۶. مصرف حبوبات کمنمک
حبوبات یکی از بهترین منابع پروتئین گیاهی هستند که علاوه بر پروتئین، مقدار زیادی فیبر نیز دارند. این ویژگی به کاهش کلسترول و بهبود سلامت قلب کمک میکند.
انواع مفید
- عدس
- نخود
- لوبیا قرمز و سیاه
- لپه
- باقلا
- نخودفرنگی
در صورت استفاده از کنسروها، شستوشوی آنها میتواند مقدار سدیم را کاهش دهد.
۷. مصرف مغزها و دانهها به صورت خام یا بدون نمک
مغزها و دانهها ترکیبی از پروتئین، چربیهای سالم و فیبر هستند. با این حال، به دلیل کالری بالا باید در مصرف آنها تعادل رعایت شود.
گزینههای سالم
- بادام
- گردو
- پسته
- تخمه آفتابگردان
- دانه چیا
- تخم کتان
این مواد میتوانند به سلامت قلب و کاهش التهاب کمک کنند.
۸. جایگزینی غلات کامل به جای غلات تصفیهشده
غلات کامل علاوه بر فیبر، مقدار بیشتری پروتئین نسبت به غلات تصفیهشده دارند و میتوانند بخشی از نیاز پروتئینی بدن را تأمین کنند.
نمونهها
- جو دوسر
- برنج قهوهای
- کینوا
- گندم کامل
- بلغور و آمارانت
کینوا و آمارانت از جمله غلاتی هستند که پروتئین کامل دارند.
۹. افزودن سبزیجات به رژیم غذایی
اگرچه سبزیجات منبع اصلی پروتئین نیستند، اما برخی از آنها مقدار کمی پروتئین دارند و در مجموع به افزایش دریافت روزانه کمک میکنند.
سبزیجات مفید
- بروکلی
- مارچوبه
- کلم بروکسل
- ذرت
- آرتیشو
این سبزیجات علاوه بر پروتئین، سرشار از آنتیاکسیدانها و فیبر هستند.
۱۰. مصرف توفو و محصولات سویا
محصولات سویا مانند توفو و تمپه از بهترین منابع پروتئین گیاهی کامل محسوب میشوند. این مواد علاوه بر پروتئین، دارای ترکیبات مفید برای سلامت قلب هستند.
گزینههای مناسب
- توفو
- تمپه
- شیر سویا
- سویا خشک یا ادامامه
مصرف منظم سویا میتواند به جایگزینی سالم برای برخی منابع پروتئین حیوانی کمک کند.
چرا پروتئین برای بدن مهم است؟
پروتئین نقشهای حیاتی در بدن دارد و برای عملکرد صحیح اندامها ضروری است.
عملکردهای اصلی پروتئین
- ساخت و ترمیم بافتها
- تقویت عضلات
- حمایت از سیستم ایمنی
- حمل مواد مغذی در بدن
- کمک به تعادل مایعات بدن
پروتئین حیوانی در مقابل گیاهی
پروتئینهای حیوانی معمولاً کامل هستند، اما ممکن است چربی اشباع بیشتری داشته باشند. در مقابل، پروتئینهای گیاهی فیبر بیشتری دارند و برای سلامت قلب مفیدتر هستند.
ترکیب این دو نوع پروتئین میتواند بهترین نتیجه را برای سلامت عمومی بدن ایجاد کند.
مقدار مورد نیاز پروتئین در روز
نیاز پروتئین به عوامل مختلفی مانند سن، وزن و سطح فعالیت بدنی بستگی دارد. به طور کلی، مقدار متوسط مصرف روزانه بین ۱۰ تا ۳۵ درصد کالری دریافتی در نظر گرفته میشود.
همچنین یک روش سادهتر بر اساس وزن بدن، حدود ۰.۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است، اما این مقدار میتواند بسته به شرایط فرد تغییر کند.
جمعبندی
انتخاب منابع پروتئینی سالم نقش مهمی در حفظ سلامت قلب دارد. مصرف متعادل پروتئینهای گیاهی، ماهی، گوشتهای کمچرب و لبنیات سالم در کنار کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده میتواند به بهبود سلامت قلب و کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک کند. ترکیب هوشمندانه این منابع، بهترین راه برای رسیدن به یک رژیم غذایی متعادل و سالم است.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health. Protein.
- MedlinePlus. Protein in diet.
- American Heart Association. Picking healthy proteins.
- American Heart Association. Saturated fat.
- Harvard Health. High-protein foods: the best protein sources to include in a healthy diet.
- Food and Drug Administration. Advice about eating fish.
- British Heart Foundation. How to get protein without the meat.
- Johns Hopkins. 5 protein-packed foods for healthy, meatless meals.
- Academy of Nutrition and Dietetics. How much protein should I eat?
- Academy of Nutrition and Dietetics. Protein foods for your vegetarian child.
- Health Canada. Eat protein foods.
- American Heart Association. Get to know grains: why you need them, and what to look for.
- Johns Hopkins. Barley, farro, sorghum and more: 9 whole grains to try.
- University of Alberta. Five things you should know about eating a high-protein diet.
- https://www.verywellhealth.com/healthiest-ways-to-eat-protein-11935722
